"İştvan Seçeni" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
707 bayt əlavə edildi ,  3 il öncə
Redaktənin izahı yoxdur
 
== Həyatı ==
İştvan Seçeni 1771-ci ildə Vyanada macar əsilzadə olan qraf Ferens Seçeni ilə Yuliyana Festetiç de Tolnanın ailəsində anadan olmuşdur. Seçeni ailəsi [[Macarıstan]]ın ən qədim və soylu ailələrindən biri idi. Seçeninin atası [[Macarıstan Milli Muzeyi]]<nowiki/>nin qurucularından idi <ref>{{cite web|title=Széchenyi, István, Count|url=http://www.omikk.bme.hu/archivum/angol/htm/szechenyi_i.htm|website=omikk.bme.hu|accessdate=28 March 2016}}</ref>.
 
 
 
Seçeni öz uşaqlığını Vyanada və Nadçenkdə keçirtmişdi. Evdə həm alman həm macar dillərində danışıldığından o alman dilini öyrənmişdi. Xüsusi təhsil aldıqdan sonra [[Avstriya]] ordusuna qoşulmuş və [[Napoleon müharibələri|Napaleon müharibələri]]<nowiki/>nin iştirakçısı olmuşdu. Orduya qoşulduğu zaman onun 17 yaşı varidi. 16 il imperiya ordusunda zabit olan Seçeni bir çox döyüşlərdə iştirak etdi və medallar aldı. 1826-cı ildə isə ordudan ayrıldı.
İqtisadi sahədə də geniş miqyaslı islahatlar həyata keçirən Seçeni Ticarət Bankının yaradılması təşəbbüsünü irəli sürmüş və məqsədinə nail olmuşdu. Bu fəaliyyətiin ilkin mərhələsini olaraq məşhur kitabı “''Hitel''”-i (Kredit, 1830) nəşr etdirmişdir. Bir sonra yayımlanan "''Vilag''" (Dünya) kitabında isə layihən barədə ətraflı məlumat vermişdir.
=== 1848-ci il inqilabında rolu ===
Seçeni 1848-1849 ildə baş verən [[Macarıstanda 1848-ci il inqilabı|Macar İstiqlal Müharibəsi]] dövründə beş ay  “Macar Müstəqilliyi” hökumətində nəqliyyat naziri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Buna baxmayaraq həmin dövrün bir digər mühüm dövlət xadimi [[Layoş Koşut]]<nowiki/>un fikirlərinə bir çox nöqtədə qatılmırdı<ref>Mihály Lackó: ''Széchenyi és Kossuth vitája'', Gondolat, 1977.</ref>. Müharibə prosesinin onun on illərdir çalışıb yaratdığı dəyərləri yox edəcəyini düşündürdü və bu müharibədə Macar millətinin məğlubiyyətindən qorxurdu. Seçeninin qayğıları o qədər güclü idi ki, ağlını itirmə təhlükəsi baş göstərmişdi. Nəticədə 1848-ci ilin payızında həkiminin məsləhətilə ruhi xəstəxanaya yerləşdi.
Məğlubiyyətin ardından qorxuları daha da artan Seçeni buna baxmayaraq məqalə yazmağa davam edirdi. 1859-ci ildə nəşr olunan "''Ein Blick''" başlıqlı satirik məqaləsində [[Avstriya]]<nowiki/>nın Macarıstan üzərində qurduğu təzyiq rejiminə istehza edirdi. 1960-cı ildə polislər Seçeninin evində axtarış etdilər və bir sıra sənədlər müsadirə edildi. Nəticədə Seçeni bu iztirablara dözə bilməyərək intihar etdi.
 
== Əsərləri ==
 
* ''Hitel'' (Kredit, 1830)
* ''Világ'', (Dünya, 1831)
* ''Stádium'' (Stadion, 1833)
* ''Önismeret''
* ''Ein Blick'' (Bir baxış)
* Most of his numerous writings on political and economic subjects were translated into German for wider appreciation in Europe.
* From 1884-1896, the Hungarian Academy published a nine-volume edition of his writings in Pest.
 
== Vəfatı ==
Depresiyyadan əziyyət çəkən Seçeni [[1860]]-cı ilin aprel ayının 8-də başından atəş açaraq 68 yaşında intihar etdi.
 
== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}

Naviqasiya menyusu