"Kontinental blokada" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
64 bayt əlavə edildi ,  3 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (→‎top: düzenleme using AWB)
Redaktənin izahı yoxdur
[[Şəkil:Europe map Napoleon Blocus.png|300px|thumb|Avropa 1811 ci il: {{legend|#6B6BE6|[[I Fransa İmperiyası]]}}{{legend|#8695E1|Asılı ölkələr}}{{legend|#A9A9D8|Qitə təcridində iştirak edən ölkələr.}}]]
'''Qapalı qitə siyasəti''', və ya '''Kontinental''' təcrid'''blokada''' — 1806 − 1814 cü illərdə fransız imperatoru [[Napoleon]]un öz rəqiblərinə qarşı (1801-1814 cü illər ingilis-fransız müharibəsi) apardığı iqtisadi və siyasi təcrid siyasəti<ref>Александр Подмазо Континентальная блокада как экономическая причина войны 1812 г. // Эпоха 1812 года. Исследования. Источники. Историография. Часть II. / Сборник материалов. К 200-летию Отечественной войны 1812 года. — М.: Труды ГИМ, 2003, вып.137, с.249-266.</ref>. Əvvəl [[8 fevral]] [[1807]]-ci ildə [[Prussişe Eylau döyüşü]] və sonra [[14 iyun]] [[1807]]-ci ildə [[Fridland döyüşü|Friedland döyüşün]]ün ardınca [[7 iyul]]da Fransa Russiya və Prussiya arasında [[Tilsit sülhü]] bağlanılır.
Əvvəl [[8 fevral]] [[1807]]-ci ildə [[Prussişe Eylau döyüşü]] və sonra [[14 iyun]] [[1807]]-ci ildə [[Friedland döyüşü]]nün ardınca [[7 iyul]]da Fransa Russiya və Prussiya arasında [[Tilsit sülhü]] bağlanılır.
[[Tilsit sülhü]] — [[Fransa]] ilə [[Rusiya]] arasında sülh müqaviləsi sayılır. [[1807]]-ci ilin iyununda [[Fridland]] yaxınlığında fransızlarla döyüşdə rus qoşunları məğlub olur. İyul ayında isə Tilsitdə Rusiya ilə Fransa arasında sülh müqaviləsi imzalanır. Müqaviləyə əsasən, Rusiya [[Napoleon Bonapart]] tərəfindən [[Avropa]]da həyata keçirilmiş dəyişiklikləri tanımağa və '''qapalı qitə siyasəti'''nə (İngiltərəyə qarşı) qoşulmağa məcbur oldu.
Bu sülh Prussiya üçün bir fəlakət idi. Prussiya [[Elba]]dan qərbdəki ərazilərindən yeni yaradılmış Vütenberq krallığının xeyrinə məhrum olmuş olur. Polşa əyaləti isə Varşava Böyük hersoqluğuna çevrilir. Beləliklə Prussiya ərazisinin yarısını itirmiş olur eyni zamanda daha yüksək təzminat ödəməklə yanaşı kiçik ordu saxlamaqla kifayətlənməli olur.
Kontinent demək olar ki, tamamilə Napoleonun hakimiyyəti altına keçmiş olur ki, bu da Böyük Britaniyanın təcrid olunması demək idi. Napoleon [[Böyük Britaniya]]ya qarşı Avropa qitəsi boyu ticarət baykotu – "qapalı qitə siyasəti" yürüdür.<ref>Ullrich, S. 77–82.</ref>
Napoleon hakimiyyətinin ən yüksək nöqtəsini [[Tilsit sülhü]] adlandırmaq olar. O, hakimiyyətinin gücünü despot meyilləri ilə daha da artırmağa çalışırdı. Hökumət adamları tərəfindən tənqidə dözümsüz olması, ekspansion siyasətinə xarici işlər naziri [[Şarl Moris de Taleyran-Periqor|Talleyrand]]ın qarşı çıxmasına görə vəzifəsindən azad edilməsi, senzuranın artırılması, şəxsiyyətə pərəstişliyin artması buna aydın misallardandır. Köhnə aristokratlara xidmət edən dövlət inqilabi prinsiplərdən, bərabərçilikdən uzaqlaşmışdır.
 
Xarici siyasət Böyük Britaniyanı iqtisadi cəhətdən diz çökdürmək üçün "qapalı qitə siyasəti"nə söykənirdi. Ispaniyadan keçməklə [[Portuqaliya]]nı işğal etdikdən sonra Kral [[IV Karl]] və oğlu [[VII Ferdinand]] arasındakı tax-tac mübahisəsindən istifadə edərək qardaşı Yozefi [[İspaniya]] kralı təyin edir. Buna qarşı Artur Uillesleyin tabeçiliyində olan Britaniya expedisiya korpusunun dəstəyilə İspaniyada ümumxalq hərəkatı baş qaldırır. Yozef madridi tərk etməli olur. [[Marşal Jüno]]nun təslimindən sonra Napoleon [[1808]]-ci ilin oktyabr ayında [[Erhurt hersoq konfransı]]ndan sonra İspaniyaya hücum edir.

Naviqasiya menyusu