"Qraf (titul)" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
1.279 bayt əlavə edildi ,  1 il öncə
 
== Terminin tarixi ==
Qraf sözü alman mənşəlidi {{dil-de|Graf}}<ref>М. Фасмер. Этимологический словарь русского языка. Под ред. О. Н. Трубачёва. Т. I, Москва, «Прогресс», 1986. С. 453.</ref>, etimoloji cəhətdən qərbi alman ləhcəsinə aiddir - *ǥ(a)rēƀjōn > baş.-friz. grēva, baş..-isl. greifi, almanca müqaisəsində grêve; qərbi alman ləhcəsində sözün mənşəyi məlum deyil. İlk dəfə IX əsrdə latın əlyazmalarında grafio, graphio formalarında rast gəlinmişdir <ref>[http://woerterbuchnetz.de/DWB/?sigle=DWB&mode=Vernetzung&lemid=GG25006 J. Grimm, W. Grimm. Deutsches Wörterbuch. Bd. VIII, Sp. 1698—1712].</ref>. Qərbi alman sözü latınca "peykyoldaş" tərcüməsi kimi istifadə olunurdu. Yəni orta əsrlərdə "qraf" "padşahın peyki/yoldaşı" mənasını verirdi. Buradan da köhnə fransızca - "cuens", "conte" ({{lang-la|comitem}}) {{lang-fr|comte}} "qraf"<ref>A. Dauzat, J. Dubois, H. Mitterand. Nouveau dictionnaire étymologique et historique. Libraire Larousse, Paris, 1964. Page 185.</ref>.
 
İngilis dilində sözün təkamülünü izləmək maraqlıdır. Köhnə ingilis dilində ümumalman sözü ġerēfa kimi səslənirdi. Sonradan qədim alman sözü iki formada işlənmişdir - grave (ehtimal ki, danimarkalılardan götürülmüşdür) və orijinal ingilis forması şəklində - reeve. Rus dilində sonuncu forma shire-reeve (etimoloji cəhətdən - scir, + reeve - nəzarətçi) və ya rus transkripsiyasında - şerif kimi işlənmişdir. Elə bu formadada [[Rus dili|rus dilindən]] [[Azərbaycan dili|azərbaycan dilinə]] keçmişdir.
 
Hər hansı əraziyə və ya gəlir yerinə sahib olmaq və idarə etmək hüququnu təsdiq edən sənəd grafio adlanırdı, bunu da yazılı və ya qramota kimi tərcümə etmək olar. Qraflıqdan alınan gəlirlər qrafın tam sərəncamına verilirdi, bu da onu mülkün qanuni sahibinin - şahın iş ortağı anlamına gətirirdi. "Kralın yoldaşı" söz birləşməsi iş ortaqlığı mənasında nəzərə alınmalıdır. Bu praktikadan [[Qızıl Orda]] dövründə rus torpaqlarında da istifadə edilirdi. Belə ki, [[knyaz|rus knyazları]] Orda xanlarından ödəniş öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirilməsi şərtilə özünü idarəetmə hüququ verən yarlıq alırdılar.
 
== Rusiyada qraflar ==
 
== İstinadlar ==

Naviqasiya menyusu