"Unitar dövlət" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
12 bayt əlavə edildi ,  6 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (212.47.141.176 tərəfindən edilmiş redaktələr geri qaytarılaraq Vahid Məmmədov tərəfindən yaradılan sonuncu versiya bərpa olundu.)
Teq: Geri qaytarma
Redaktənin izahı yoxdur
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
[[Şəkil:Map of unitary states.svg|right|thumb|300px|Unitar dövlətlər]]
 
'''Unitar dövlət''' — vahid, ayrılmaz [[dövlət]] olub ərazisinin hər hansı siyasi müstəqilliyə malik olmayan inzibati ərazi vahidlərinə bölünməsi ilə xarakterizə edilir. Unitar dövlət ([[latın dilindədili]]ndə "unus" - "vahid", "tək" deməkdir) – sadə, bəsit, vahid dövlətdir ki, onun tərkibi bir qayda olaraq inzibati ərazi vahidlərindən (vilayət, mahal, rayon, departament və s.) ibarətdir. Unitar dövlətə aşağıdakı xüsusiyyətlər xasdır:
 
* Ölkənin bütün ərazisində qüvvədə olan vahid konstitusiya
* Ölkənin bütün ərazisinə şamil edilən yuridiksiyası
* Vahid hüquqi sistem
* [[Bələdiyyə]] orqanlarının ümumdövlət hakimiyyət orqanlarına tabe edilməsi.
 
Unitar dövlətin iki tipi mövcuddur: mərkəzləşdirilməmiş və mərkəzləşdirilmiş. Birinci tipdə, regional orqanlar mərkəzi orqanlardan asılı olmayaraq formalaşır ona görə də onlar arasında hüquqi münasibətlər desentralizasiya (mərkəzləşdirilməmiş) əsasları üzərində qurulur. (Böyük Britaniya, Yeni Zelandiya, Yaponiya, İspaniya, İtaliya). İkinci tipə elə unitar dövlətlər aiddir ki, burada mərkəz (Niderland, Qazaxıstan, Özbəkistan) tərəfindən təyin olunan vəzifəli şəxslərin vasitəsilə regional orqanların mərkəzə tabeçiliyi həyata keçirilir. Dövlət quruluşunun unitar forması dünyada daha geniş yayılmışdır. Belə dövlətlərdə federasiyadan fərqli olaraq vahid konstitusiya, dövlət hakimiyyətinin vahid ali nümayəndəli orqanları, vahid hökuməti, vahid vətəndaşlığı, vahid maliyyə-kredit və pul sistemi və s. olur. Ayrı hallarda milli azlıqlar olduqda unitar dövlətin tərkibinə muxtar dövlət quruluşunun xüsusi statusundan istifadə edən bir və ya bir neçə siyasi ərazi vahidi də daxil ola bilər. Muxtar qurumların mövcudluğu belə dövlətlərin unitarizminə heç bir xələl gətirmir.

Naviqasiya menyusu