Xələc (Şərur)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yaşayış yeri
Xələc

39°31′ şm. e. 44°57′ ş. u.


Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Region Naxçıvan
Rayon Şərur rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı UTC+04:00
Əhalisi
Əhalisi 1431 (2009) nəfər
Xəritəni göstər/gizlə
Xələc xəritədə
Xələc
Xələc
Xələc xəritədə
Xələc
Xələc

XələcŞərur rayonunun eyniadlı kəndindən 200 metr cənubda Arazın sol sahilində,eyniadlı dağın şimal yamacında Eneolit dövrünə aid yaşayış yeri.

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Yerli əhali həmin ərazidən qəbiristanlıq kimi istifadə edərkən ətrafa çoxsaylı maddi mədəniyyət nümunələri səpələnmişdir.Buradan samanqum qatışıqlı gildən əldə hazırlanmış qırmızı rəngli keramika məmulatı(küpə,xeyrə,kasa tipli qablar)toplanmışdır.Qabların bir qisminin xarici səthində daraqvarı alətlə işlənmiş izlər var,digər qisminin xarici,bəzən də daxili səthi müxtəlif çalarlı qırmızı və çəhrayı rəngli boya ilə örtülmüşdür.Bəzi nümunələr yapma,çərtmə və cızma üsulu ilə bəzədilmişdir.Yaşayış yerindən dən daşları,obsidian(dəvəgözü) və çaxmaqdaşı lövhələri tapılmışdır.Çaxmaqdaşı lövhələrinin kürək hissəsinin daraqvarı alətlə işlənməsi diqqəti cəlb edir.Tapıntılar Ovçular təpəsi materiallarına yaxındır.Üzəri boyalı keramika nümunələri Urmiya gölünün(Cənubi Azərbaycan) şərqindəki Eneolit abidələrinin keramikası ilə analogiya təşkil edir.Dağın ətəyindən çəkilən suvarma kanalının kənarlarında isə ilk Tunc dövrünə (Kür-Araz mədəniyyəti) aid keramika nümunələrinə rast gəlinmişdir.Yaşayış yerindən azacıq aralı Orta Tunc dövrünə aid bütöv boyalı qab nümunələri də tapılmışdır.Həmin qablar həm ornamentlərinə,həm də formalarına görə Kültəpə I qablarının eynisidir.Bütövlükdə,Xələc yaşayış yeri eradan əvvəl 4-3-cü minillikləri əhatə edir.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

29 mart 2005-ci ildə Xələc kəndi Alışar kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq,həmin kənd mərkəz olmaqla,Xələc kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.[2]

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

Şərur rayonunun ərazisində dağ. Hün. 813 m. Oronim Səlcuq oğuzlarının Xələc tayfasının adını əks etdirir. Kəndin adı da həmin dağın adı ilə bağlıdır.[3]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi 1431 nəfərdir.(2009 - cu il)[4]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Əliyev N.H.,Хələc Eneolit yaşayış yeri,Azərbaycan ali məktəb aspirantlarının VIII elmi konfransı(tezislər).Bakı.1985,
  • Сейидова А.Г.,Памятники куро-аракской культуры Нахичевани,Б.1993.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Naxçıvan ensiklopediyası.Bakı.2002.səh:594
  2. "Naxçıvan Muxtar Respublikasının bəzi rayonlarının inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin 29 mart 2005-ci il tarixli, 874-IIQ nömrəli Qərarı" (azərb.). e-qanun.az. e-qanun.az (29 mart 2005). 24 iyun 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 iyun 2016.
  3. "Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti". İki cilddə. I cild. Bakı, "Şərq-Qərb", 2007.
  4. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629