XML

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Extensible Markup Language (genişlənən işarələmə dili, qısaca XML) — həm insanlar həm informasiya əməliyyat sistemləri tərəfindən asanca oxuna biləcək sənədlər yaratmağa yarayan, W3C tərəfindən təyin olunmuş bir standartdır. Bu xüsusiyyəti ilə məlumat saxlamanız yanında fərqli sistemlər arasında məlumat mübadiləsi etməyə yarayan bir ara format vəzifəsi də görər. SGML'in sadələşdirilmiş bir alt hinidir.

İnkişafı[redaktə]

XML-in dizayneri, HTML-i də hazırlamış olan Tim Berners Leedir. Dilin təşkil edilməsi də W3C 'nin məhsuludur. Kompleks kod yazımı şəklində görünən kataloqu, əslində bir qrafikdir.

İstifadəsi[redaktə]

Hal-hazırda bir çox proqram, digər proqramlarla məlumat mübadiləsini XML formatı üzərindən etməkdədir. Bundan başqa XMLi əsas format olaraq istifadə tətbiqlərə, məlumat tabanlarına rast gəlmək mümkündür.

Microsoft 'un inkişaf etdirdiyi . NET texnologiyasında istifadə edilən DataSet obyektləri XML formatındadır. Bundan başqa, XML, ofis tətbiqlərinin alt quruluşu halına gətirilmişdir.

Məzmunun, sənəd quruluşunun və şəklin bir-birindən ayrı ələ alınması XMLi Verilənlər bazasının idarəetmə sistemlərinin ideal formatı halına gətirmişdir.

XML fayllarını işləmə[redaktə]

Sax[redaktə]

Hadisə əsaslı, leksik işləmə. Faylda içərisindəki hər düyün bir geri-bəsləmə (callback) funksiyası vasitəsi ilə istəkçi koda tanınır. Bu quruluşu səbəbiylə olduqca sürətli və təsirlidir, ancaq XML faylından təsadüfi düyün nəqliyyatı olduqca çətindir; Hədəf düyünləri çatmaq üçün, hər dəfə faylı ən başından işləmək məcburiyyətindəsiniz.

Nümunə[redaktə]

XML sənədləri ağac məlumat quruluşunda olarlar. Müstəqil quruluşu yaradarkən, məzmun və ya im xüsusiyyəti olaraq, ya da iki im arasında göstərilir (bax. nümunə). Quruluşla əlaqədar detallar DTD (Document Type Definition), ya da XML Schema adı verilən xarici sənədlər ilə təyin olunur. Aşağıdakı nümunə bir XML sənədində məlumatın necə nəzərdə tutulduğunu göstərir.

<istifadeciler>
  <istifadeci id="1">
      <ad>A</ad>
      <soyad>B</soyad>
  </istifadeci>
  <istifadeci id="2">
      <ad>C</ad>
      <soyad>D</soyad>
  </istifadeci>
  <istifadeci id="5">
      <ad>E</ad>
      <soyad>F</soyad>
  </istifadeci>
  <istifadeci id="8">
      <ad>G</ad>
      <soyad>H</soyad>
  </istifadeci>
  <!- Comments-->
</istifadeciler>


<istifadeci id="1"> element, <istifadeci id="1">attribut,<ad>C</ad>elementin tərkibi,<!- Comments--> Komment adlanır.

Xarici Keçidlər[redaktə]