Xanagah (İsmayıllı)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yaşayış məntəqəsi
Picto infobox map.png
XANAGAH

40°51′15″N 48°9′8″E / 40.85417°N 48.15222°E / 40.85417; 48.15222Koordinatlar: 40°51′15″N 48°9′8″E / 40.85417°N 48.15222°E / 40.85417; 48.15222


Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Rayon İsmayıllı
Saat qurşağıUTC+04:00
Xəritə
Xanagah (İsmayıllı) — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Xanagah (İsmayıllı)
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et

XanagahAzərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Xanagah İsmayıllı rayonunun Qalıncaq kənd inzibati ərazi vahidində yerləşən kənddir. Xanagah kəndi dağətəyi ərazidədir.

Xanagah oronimi ziyarətgah, pir və müqəddəs qəbirlərin ətrafında qurulmuş tikililər və ya zəvvarlara məxsus tikili qurumlarına verilən ümumi ad Xanəgahla bağlıdır. Xanəgahlar ümumiyyətlə "dərvişlərin məskəni" mənasında olub, müqəddəs yerlərin üstündə tikilirdi. Culfadakı şeyx Xorasan (Fəzlullah Nəimi), Lerikdəki Xoca Seyid türbələri belə xanəgahlardandır[1]. Oykonim fars mənşəli, xanə və gah komponentlərinin birləşməsidir. Xanəgah «ziyarətgah», «pir yeri» mənasındadır.[2]

Xanagah kəndinin yuxarısında XVI əsrə məxsus olduğu güman edilən Qız Qalasının qalıqları yerləşir. Bu qalanı İsmayıllıda yerləşən Cavansir qalası ilə gizli yolun birləsdirdiyi rəvayət olunur. Həmin qalanın yerləşdiyi dağın ətəyində hazırda Qız Qalası adıyla müasir istirahət mərkəzi fəaliyyət göstərir.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə bir natamam orta məktəb fəaliyyət göstərir. Bu məktəbin məzunları yüksək nəticələr gostərməklə nəinki olkə ali təhsil ocaqlarında, hətta xarici olkələrdə təhsil almağa nail olmuş, hazırda dövlət və ozəl sektorda rəhbər vəzifələrdə çalışırlar.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

İsmayıllıda rayon mərkəzinə 5 km məsafədə, Böyük Qafqaz dağlarının qoynunda yerləşən kənd. İsmayıllı və Qəbələ rayonları arasında yerləşir. Kənd 3 tərəfdən dağlar olmaqla tamamən meşə örtüyü ilə əhatə olunub. Qəbələ, Şəki, Qazax istiqamətinə uzanan magistral yol bu kəndin icindən kecir. Ax-Ox çay öz mənbəyini bu kəndin daglarından alaraq kəndin kənarından axır. Daim suludur, yaz və payız aylarında dasqınlar olan tipik dag caylarındandır. İsmayıllı Dövlət Qoruğunun ərazisi bu kəndin daglarından başlayır. Kənddən yuxarda (şimalda) yasayis yoxdur. sərqdən Culyan, qərbdən Qurbanəfəndi, cənubdan isə Qalıncaq kəndləri ilə qonsudur.

Kəndin meşələrində çox sayda qaban, çöl donuzu, ayı, canavar, cüyür, maral, tülkü, çaqqal, dovşan, yenot, çöl pişiyi və s. yaşayır. Ən cox rastlanan agac novləri isə vələs, fıstıq, palıd, cokə, agcaqayın və lapan agaclarıdır. Cox sayda soyuq bulaqların movcudlugu icməli su baxımından kəndi əvəzsiz edir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Xanagah kəndində təxmini olaraq iki yüz ailə yaşayır. Kənddə İsmayıllı Dövlət Meşə İdarəsi və Dövlət Qoruq İdarəsi yerləşir. Əhalinin isguzar fəaliyyətinin əsasını həyətyanı təsərrüfat, heyvandarlıq və meşəçilik təskil edir. Əhalisi 559 nəfərdir ki onunda 278 nəfəri kişi, 281 nəfəri qadındır.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə Sovet dönəmindən qalma bir ədəd asfalt, bir ədəd beton zavod mövcuddur və qismən fəaliyyət göstərir. Sovet dönəmində insanların əsas məşğuliyyəti üzümçülük idi. Bu kənddə üzüm sahələri yerləşmir, işləmək ucun sovxoza daxil digər kəndlərin ərazisinə gedilirdi.

Maraqlı məqam[redaktə | əsas redaktə]

2018-ci ildə kənd sakini Mirəstə Nəbiyeva Ginnesin Rekordlar Kitabına düşmək üçün uzunluğu 4 metr, eni 63 sm, hündürlüyü 5 sm, çəkisi 500 kq olan sabun bişirib[3].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. I cild, səh. 338.
  2. Akademik Budaq Budaqovun Şəxsi Web Portalı-Azərbaycanın Lənkəran regionu Toponimlərinin İzahlı Lüğəti Kitabı
  3. İsmayıllıda qadın Ginnesin rekordlar kitabına düşmək üçün sabun hazırlayıb. apa.az, 30.05.2018  (azərb.)