Xocalı 613

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Xocalı 613
Bəstəkar Pyer Tilloy
Forma musiqi pyesi
Premyera 21 fevral 2013, Paris
İlk səhnə Müqəddəs Roş kilsəsi
Tonallıq faciə
Hissələr 2 hissədə

Xocalı 613 - Fransa bəstəkarı Pyer Tilloy tərəfindən bəstələnmiş[1] musiqi pyesidir. Əsər Azərbaycanın Xocalı şəhərində erməni silahlı birləşmələri tərəfindən dinc əhaliyə qarşı törədilmiş[2][3][4][5] Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuşdur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Xocalı 613 musiqi pyesi Pyer Tilloy tərəfindən 2013-cü ildə yazılmış və Qarabağ münaqişəsi zamanı[6] 26 fevral 1992-ci ildə Xocalı şəhərində törədilmiş soyqırım nəticəsində erməni silahlı qüvvələri tərəfindən oldürülmüş 613[7][8] dinc sakinin xatirəsinə həsr edilmişdir.

Bəstəkar özü bu əsər haqqında yazır:

" Xocalı qırğını, Azərbaycan xalqının yaddaşında ən həssas və kədərli hadisələrdən biri kimi qalmış, bu hadisə bütöv bir xalqın hələ də əziyyət çəkdiyi uzunsürən Qarabağ münaqişəsi ilə əlaqəlidir. Adətən "yaddaş" adlandırılan bir mexanizm mövcuddur ki, o, vulqar pafosdan uzaq formada insanlığı unutmadan qoruğur və onun ləyaqətinin keşiyində durur. "Yaddaş" həmişə, siyasi və inqlabi kontekst çərçivəsindən çıxaraq insanlara onların qəlbinin dərinliklərinə toxunacaq əsas dövrlər, çətin anlar və dramları xatırladan musiqiçilər və digər sənətkarlar üçün yaradıcılıq bayrağı olmuşdur. "

Premyerası[redaktə | əsas redaktə]

Dünya premyerası (Fransa)[redaktə | əsas redaktə]

Xocalı 613 musiqi pyesinin dünya premyerası 21 fevral 2013-cü ildə Avropa-Azərbaycan Cəmiyyətinin (AAC) Fransa təmsilçiliyi tərəfindən Xocalı soyqırımının iyirmi birinci il dönümü münasibəti ilə təşkil olunmuş tədbirlər çərçivəsində Parisin Müqəddəs Roş kilsəsində baş tutmuşdur.[9] Konsertdə 350 senator, Fransa Milli Assambleyası üzvləri və musiqi həvəskarları iştirak etmişlər.[10][11]

Konsert proqramı drijor və bəstəkar Loran Petijerarın rəhbərliyi, Londonun "Orion" orkestrının iştirakı ilə baş tutmuşdur. Əsərdə balaban partiyasını musiqiçi Şirzad Fətəliyev, skripka partiyasını isə Nyu-Yorkun Culyard məktəbinin ilk azərbaycanlı məzunu, AAC-nin mədəniyyət məsələləri üzrə məsləhətçisi Səbinə Rakçeyeva ifa etmişdir. [12]

Böyük Britaniyada premyerası[redaktə | əsas redaktə]

Pyer Tilloyon Xocalı 613 musiqi pyesinin Böyük Britaniya premyerası 26 fevral 2013-cü ildə Londonda, Parlament binası yanında yerləşən Müqəddəs Con Smit meydanında, Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə təşkil olunmuş konsert çərçivəsində keçirilmişdir. 500-dən çox lord, parlament üzvləri, diplomatlar və musiqi həvəskarlarının iştirak etdiyi konsert Avropa-Azərbaycan Cəmiyyəti (TEAS) tərəfindən təşkil olunmuşdu. Əsər drijor və bəstəkar Loran Petijerarın rəhbərliyi, Londonun "Orion" orkestrının iştirakı ilə ifa edilmişdir. [6][13]

İfa[redaktə | əsas redaktə]

Əsər skripka, balaban, zərb alətlərisimli alətlər orkestri ilə ifa üçün yazılmışdır. Əsərdə marş və konflikt ritmləri fonunda "Laçın" və "Sarı gəlin" xalq mahnılarının musiqisindən istifadə olunmuşdur. [6]

Maraqlı faktlar[redaktə | əsas redaktə]

Məşhur Böyük Britaniya bəstəkarı Robber Haqill dünya klassik musiqisi haqqında olan saytda Xocalı soyqırımı haqqında nəşr etdirdiyi məqaləsində, fransız bəstəkarı Pyer Tilloyun Xocalı 613 musiqi pyesindən də bəhs etmişdir. [14]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 26 février 2013 - 19:00 pm Église St. John's / Londres (UK) - KHOJALY.613 - Opus 197 (fr.)
  2. Human Rights Watch World Report 1993 — The Former Soviet Union.  (ing.)
  3. Доклад правозащитного центра «Мемориал» о массовых нарушениях прав человека, связанных с занятием населенного пункта Ходжалы в ночь с 25 на 26 февраля 1992 г. вооружёнными формированиями — Судьба жителей Ходжалы
  4. Трагедия Ходжалы касается Москвы. Александр Караваев — политолог
  5. Martin Tamcke. Koexistenz und Konfrontation: Beiträge zur jüngeren Geschichte und Gegenwartslage der orientalischen Christen. — Hamburg, Germany: LIT Verlag, 2003. — С. 311-312. — 453 с. — ISBN 3825868192.
  6. 6,0 6,1 6,2 В Великобритании состоялась премьера «Ходжалы 613» Пьера Тиллоя, взволновавшая лондонских зрителей
  7. Letter dated 23 April 2002 from the Chargé d’affaires a.i. of the Permanent Mission of Azerbaijan to the United Nations Office at Geneva addressed to the Chairperson of the Commission on Human Rights
  8. planethugill.com Khojaly 613
  9. Известный французский композитор посвятил произведение Ходжалинскому геноциду
  10. World première of Khojaly 613 by Pierre Thilloy moves a Parisian audience
  11. In the News - World Première of Khojaly 613 by Pierre Thilloy Moves a Parisian Audience
  12. В Париже состоялась премьера произведения французского композитора Пьера Тилоя «Ходжалы 613»
  13. UK première of Khojaly 613 by Pierre Thilloy moves a London audience
  14. Британский композитор опубликовал статью о Ходжалы на сайте о мировой классической музыке

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Soyqırımı qurbanlarına rekviyem: Pier Tiloyun “Xocalı 613” əsərinin Britaniya premyerası: [Avropa-Azərbaycan Cəmiyyəti tərəfindən Londonun Müqəddəs Con kilsəsində konsert keçirilib] //Mədəniyyət.- 2013.- 1 mart.- S.5.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Silk-film.png Xarici video
Silk-film.png Pierre Thilloy : Khojaly 613 (Syam 2014) Logo of YouTube (2015-2017).svg

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]