Yükük şad

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yükük İrbis Tulu xaqan
乙毗咄陆可汗
Qərbi Göytürk xaqanlığı şimal xaqanı
634 — 642
Sələfi: İşbara Teriş xaqan
Xələfi: Xallıq İşbara Yabqu xaqan
Künduz xaqanı
642 — 653
Xələfi: İnan Cençu xaqan
 
Dini: Tenqriçilik
Vəfat tarixi: 653(653-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Künduz
Sülalə: Aşina
Atası: İllig xaqan
Uşaqları: İnan Cençu xaqan

Yükük İrbis Tulu xaqan — Tulular tərəfindən dəstəklənən Qərbi Göytürk xaqanlığı xaqanı idi.

İlk illəri[redaktə | əsas redaktə]

Atası Şərqi Göytürk xaqanı İllig xaqan idi. Şad titulu almışdı. Atasının əmrinə uyğun olaraq 627-ci ildə üsyanları yatızdırmaq istəsə də buna nail olmamışdı. Üç il sonra atasının dövləti dağılanmışdı.

Xaqanlığa gəlişi[redaktə | əsas redaktə]

Tonq Yabqu xaqanın ölümündən sonra Qərbi Göytürk xaqanlığı zəifləməyə başlamışdı. Nuşibilər və Tuluların münaqişəsi bitmək bilmirdi. Tulular xaqanlıq üçün Yükük şadı dəvət etdilər. Nuşibilər isə Xallıq İşbara Yabqu xaqanı taxta çağırdılar. İki xaqan arasındakı müharibədən sonra 638-ci ildə İli Çayı sülhü imzalandı. Yükük şad çayın şimal sahilini idarə edirdi. 4 il sonra Tulular xaqanı dəstəkləməkdən əl çəkdilər. Fürsətdən istifadə edən Nuşibilər xaqanı mühasirəyə alsalar da xaqan onları məğlub etdi. 642-ci ildə xaqan heç kimin dəstəyini almadığını görüb Kunduz şəhərinə qaçdı.

Sonrakı illəri[redaktə | əsas redaktə]

Xaqanlığı indi təkcə Kunduz şəhəri ilə sərhədlənən Yükük şad 653-cü ildə burada öldü. Yerinə oğlu İnan Cençu keçdi.