Yaşılçiçək platantera

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Yaşılçiçək platantera
Platanthera chlorantha
Platanthera chlorantha - Rohekas käokeel Keila.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:Birləpəlilər
Sıra:Quşqonmazçiçəklilər
Fəsilə:Səhləbkimilər
Cins:Ləçəkotu
Növ: Yaşılçiçək platantera
Elmi adı
Platanthera chlorantha (Custer) Rchb.
Sinonimlər
Gymnadenia chlorantha (Custer) Ambrosi

Habenaria chlorantha (Custer) Bab.
Habenaria montana (F.W.Schmidt) T.Durand & Schinz
Orchis chlorantha Custer
Orchis montana F.W.Schmidt

Orchis virescens Zollik. ex Gaud.
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
NCBI  
EOL  
IPNI 
TPL 

Yaşılçiçək platantera (lat. Platanthera chlorantha)[1]ləçəkotu cinsinə aid bitki növü.[2]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çoxillik ot bitkisidir. Kök yumruları uzunsov-yumurtavari, bizvari sonluqludur. Gövdəsi 30–50 sm hündürlükdə, 1–3 sayda xırda lansetşəkill yarpaqcıqlı və iki ədəd iri, enli, oval və ya tərs-yumurtavari, gövdənin aşağı hissəsində enli saplağı olan yarpaqlıdır. Çiçək qrupu cox çiçəkli, boş, 7–25 sm uzunluğundadır. Çiçəkyanlığının yarpaqcıqları uzunsov və ya yumurtavari, lansetşəkilli, kütləşmiş, yaşılımtıl-ağ, az iylidir. Dodağı xətti-lansetvari,11–14 mm uzunluğunda, küt, qövsvari əyilmiş, 2,7 sm usunluğunda, təpə hissədə sancaqvari qalınlaşmış mahmızlıdır.[3][4][5][6][7]

Yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Samur-Dəvəçi ovalığı, Qobustan, Böyük Qafqazın bütün rayonları (Altıaqac qəsəbəsinin ətrafı), Kiçik Qafqazın mərkəzi və cənub rayonları, Lənkəran və Naxçıvanın dağlıq rayonları, Xəzəryanı ovalıq (Xızı rayonu)[4]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü may-iyun aylarına təsadüf edir. Arandan orta dağ qurşağına kimi, meşə, kolluqlararası, Anacamptis pyramidalis, Dictamnus caucasicus, Euphorbia condilocarpa bitkilərindən təşkil olunmuş senozlarda komponent kimi iştirak edir . Dekorativ və dərman bitkisidir, elmi və xalq təbabətində istifadə olunur .

Sayı və tendensiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bir neçə lokalitetlərdə azalma tendensiyasına meyl müşahidə olunur.

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Antropogen amillər (mal-qara tərəfindən tapdalanması və dekorativ bitki kimi intensiv yığılması).

Mühafizə tədbirləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yayılma yerlərində antropogen təsirlərin azaldılması, bərpasının təmin edilməsi və yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  4. 1 2 Флора Азербайджана, 1952
  5. Ибадлы О.В., 2005
  6. Мехтиева Н.П., 2010
  7. http://redbook.az/?options=project&id=Ya%C5%9F%C4%B1l%20r%C9%99ngli%20l%C9%99%C3%A7%C9%99kotu[ölü keçid]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]