Yaşıl torpaq sovkası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Yaşıl torpaq sovkası
Actebia proecox}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:İlkağızlılar
Ranqsız:Ecdysozoa
Tip:Buğumayaqlılar
Sinif:Həşəratlar
Dəstə:Pulcuqluqanadlılar
Növ: Yaşıl torpaq sovkası
Elmi adı
Actebia proecox Linnaeus,1758
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 CR.svgen:Critically endangered species
Son həddə çatmışlar
Critically Endangered (IUCN 3.1)
BTTSMB  ???
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı

Yaşıl torpaq sovkası (lat. Actebia praecox) — pulcuqluqanadlılar dəstəsinin nəsli kəsilməkdə olan növü.

Qısa təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Qanadları açılmış halda 45-48 mm-dir. Ön qanadları yaşılımtıl-qonur, yaxud yaşıl olub göyümtülə çalır.[1]. Arxa qanadları qonur, kənarları tünddür, kənarları ağ saçaqlıdır.

Arealı və sayı[redaktə | əsas redaktə]

Palearktikanın səhra-meşələrində və Rusiyada geniş yayılmışdır. Azərbaycanda arealı olduqca məhduddur, yalnız Böyük Qafqazın dağətəyi və dağlıq hissəsində nadir hallarda təsadüf edilir. Cəmi 2 kəpənəyi Quba rayonundan iyunda toplanmışdır.

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Meşə açıqlıqlarında, çay kənarları və meşəətrafı sahələrdə yaşayır. Azərbaycanda biologiyası öyrənilməmişdir. Tırtılı torpaqda qışlayır. İyunun axırlarında tırtıl inkişafını başa vurur və puplaşır. Pup dövrü 25-30 gün çəkir. Tırtıl polifaqdır, yabanı və mədəni bitkilərlə, ən çox bağayarpağı, yovşan, südləyən paxlalı və bostan bitkiləri ilə qidalanır. Kəpənəyi maydan oktyabra qədər uçur. Ehtimal ki, ildə iki nəsil verir.

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Yaşayış yerlərinin antropogen təsirlərə məruz qalması, kəpənəyin kolleksiyaçılar tərəfindən tutulması məhdudlaşdırıcı amillərdəndir.

Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər[redaktə | əsas redaktə]

Yaşayış yerlərində qoruqların, yasaqlıqların yaradılması, sayını nəzarətdə saxlamaq üçün yaşayış yerlərinə müntəzəm monitorinqlərin təşkil edilməsi qorunması üçün qəbul edilən tədbirlərdəndir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Золоторенко Г.С. Полгрызающие совки Западной Сибири (Lepidoptera, Aqrotinae). Новосибирск: Наука, 1970, с. 300-302.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Кожанчиков И.В. Фауна СССР. Насекомые - чешуекрылые. Совки (подсем. Agrotinae), Академии Наук СССР. т. ХIII, вып. 3, М.–Л.: 1937, с. 426-427;
  • Золоторенко Г.С. Полгрызающие совки Западной Сибири (Lepidoptera, Aqrotinae). Новосибирск: Наука, 1970, с. 300-302.
  • Azərbaycanın Qırmızı kitabı. II cild. Bakı: 2013.
  • Ekoloji Menecment. Dərs vəsaiti. II cild. Bakı: 2014, 428 s.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]