Yaşıl yosunlar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yaşıl yosunlar
Yaşıl yosunlar
Elmi təsnifat
Aləmüstü: Eukariotlar
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Chlorophyta
Elmi adı
Chlorophyta
Qrupları

Yaşıl yosunlar və ya Chlorophyta-Tək hüceyrəli və ya koloniya əmələ gətirən ya da çox hüceyrəli növləri əhatə edən bitkilər aləmi şöbəsidir. Hüceyrələrində nüvə, sitoplazma, iri vakoul və həmçinin yaşıl xlorofil piqmentinə malik xromatafor var. Fotosintez məhsulu karbohidratları nişastayağlar şəklində yığırlar. Hüceyrə divarı bəzi formalarda sellüloza tərkibli polisakkaritlerden yaranır. Adətən iki qamçı daşıyırlar. Bəzən qismi dəyişikliklər göstərərək "tallus" yaradırlar. Çox hüceyrəli olanlar mürəkkəb hüceyrə fərqlənməsi yoxdur. Təxminən 9.000-dən artıq növü məlumdur. 90%-i şirin sularda, 10%-i isə dənizlərdə(duzlu sularda) yaşayan növlərdir. Bundan başqa, rütubətli torpaq və quraq yerlərdə yaşayanları da var. [1]

Xəzər dənizində

Xəzər planktonunda üçünсü yeri yaşıl yosunlar tutur (102 növ). Onlara əsasən dənizin şirin sulu hissələrində, xüsusən Şimali Xəzərdə rast gəlinir. Xəzər fitoplanktonunda dinofitlərin 39 növü yayılmışdır, onlar dənizin məhsuldarlığı və zooplanktonun qidalanmasında əhəmiyyətli rol oynayırlar. Dinofitlər arasında Prorocentrum cordata ən yaxşı inkişaf edənidir, ona Xəzər dənizinin hər yerində rast gəlinir.[2]

Çoxalmaları

Yaşıl yosunlar həm cinsi, həmdə qeyri-cinsiyolla çoxalır. Əlverişli şəraitdə onlarda qeyri-cinsi, əlverişsiz şəraitdə (su hövzəsinin soyuması, quruması və s.) isə cinsi çoxalma müşahidə edilir. Xlamidomonadadan fərqli olaraq xlorella yalnız qeyri-cinsi yolla-ikiyə bölünməklə çoxalır.[3]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Yosunlar
  2. Bioloji aləm
  3. 7-ci sinif Biologiya kitabı