Yakob Burkhardt

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yakob Burkhardt
ing. Carl Jacob Christoph Burckhardt
Jacburc2.gif
Yakob Burkhardt 1892-ci ildə
Doğum tarixi 25 may 1818(1818-05-25)
Doğum yeri Bazel
Vəfat tarixi 8 avqust 1897 (79 yaşında)
Vəfat yeri Bazel
Vətəndaşlığı
Milliyyəti isveç
Təhsili Bonn Universiteti
Fəaliyyəti incəsəənət tarixi, mədəni tarix
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yakob Burkhardt (25.5.1818, Bazel – 8.8.1897, Bazel) — İsveçrə tarixçisi və mədəniyyət filosofu.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Bonn, Berlin və Bazel universitetlərində teologiya, tarixfilologiya üzrə təhsil almışdır (1837–43). 1855-ci ildən Sürixdə İsveçrə Politexnikumunda, 1858–93-cü illərdə Bazel Universitetində tarixdən, o cümlədən incəsənət tarixindən dərs demişdir. Tarixşünaslıqda ruhi mədəniyyəti ön plana çəkən “mədəni-tarixi” cərəyanın banisidir. Qədim Yunanıstanı və Qədim Romanı, İntibah dövrünü, barokkonu tədqiq etmişdir. Burkhardt “İntibah dövründə İtaliya mədəniyyəti” (“Cultur der Renaissance in İtalien”, 1860) əsərində İtaliya intibahını bariz fərdiyyətçilik dövrü olan Yeni dövrün ruhunun ilk yetkin inikası kimi şərh etmişdir.[1]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Ötən dövrlərin psixologiyasını və etik dəyərlərini Burkhardt özünün yaratdığı konkret mədəni-antropoloji insan tipləri (məs.,“qəhrəmanlıq dövrü”nün yunanı, İntibah dövrünün “universal insan”ı və s.) vasitəsilə ifadə etməyə çalışmışdır. Burkhardta görə, böyük insanlar “həyat üslublarının” yaradıcıları və daşıyıcıları, bu və ya digər dövrün vəhdəti və özünəməxsusluğunun ifadəçiləri kimi tarixçinin diqqətinə layiqdirlər. Burkhardt müasiri olduğu cəmiyyətdə mədəniyyətin tərəqqisi və şəxsiyyətin azad inkişafı perspektivlərinə bədbin yanaşırdı. Onun əsərləri müasirlərinə müəyyən təsir göstərmişdir. F.Nitsşenin “yeni barbarlıq” dövrünün yaxınlaşması haqqında proqnozu, əsasən, Burkhardtın mühazirələrinin təsiri altında yaranmışdı. Burkhardt elmi əsərlərlə yanaşı, alman dilinin aleman dialektində novella və şeirlərdə yazmışdır.[1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 Burkhardt// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 88

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]