Yamantau dağı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Yamantau dağı
başq. Яман тау
Yamantau.JPG
54°15′18″ şm. e. 58°06′07″ ş. u.HGYO (T)
Ölkə Flag of Bashkortostan.svg Başqırdıstan
Zirvə hündürlüyü1638 m
Yamantau dağı (Başqırdıstan)
Montanya.svg
Commons-logo.svg Yamantau dağı Vikianbarda

Yamantau (başq. Яман тау — «pis (zalım) dağ») — Cənubi Uralda yerləşən yüksək nöqtə. İnzibati cəhətdən Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikası Beloteski rayonu ərazisində yerləşir. Şimal qərbə uzanır. Uzunluğu 3 km, eni isə 5 km təşkil edir. Əsas zirvələri Böyük Yamatau (1640 m) və Kiçik Yamatau (1510 m) zirvələridir. Cənubi-Ural qoruğu ərazisində yerləşir.

İllik yağıntının miqdarı 700 - 1100 mm təşkil edir. Qar örtüyü 80—100 sm qalınlığına mslik ola bilir. Üstəlik onun qalma müddəti 180-205 gün təşkil edir. Parçalı relyefə sahibdir. Yanvar ayının orta temperaturu -14...-17 °C, iyun ayının isə +9...+16 °C təşkil edir.

Toponim[redaktə | əsas redaktə]

Başqırdlar coğrafi obyeklərin adlarına böyük əhəmiyyət verirdilər. «Zalım dağ» adının verilməsi əbəs yerə verilməmişdir. Belə ki, dağın ətraf ərazilərı bataqlıqlaşmış bölgədən ibarətdir. Bu isə burada heyvandarlığın inkişaf etdirməyi mümkünsüz edir. Üsləlik yerli başqırdlar dağa gedənlərin sağ qayıtmadığını bilirdilər. Səbəb isə dağlarda çoxlu sayda ayının olması idi.

Pyotr İvanoviç Rıçkov özünün «Orenburq coğrafiyası» kitabında yazır:

Yan Tau, Noqay yollarında elə həmin qəzəbli dağdır ki, burada pislik oturur…

Digər məlumat:

  1. Dağın ilkin adı "Yameletau" olmuşdur. Hazır ki ad ondan tprəmişdir;
  2. «Yam» — yerli dialekdə fərqli məna kəsb edir;

Dağın şərəfinə Ufa şəhərində Yamantau küçəsi vardır.

Mejqore[redaktə | əsas redaktə]

Yamantaudan 10 km qərbdə Mejqore şəhəri yerləşir. Təstiqlənməmiş məlumatlara görə burada geniş miqyaslı gizli yeraltı inşa işləri aparılır[1][2][3]. Hal-hazırds burada qorunma elədə böyük deyildir. Ərazisə ordu hissələri yerləşdirilmişdir.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Лес вокруг г.Ямантау.jpg
Туманы с горы Караташ.jpg

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Рычков П. И. Топография Оренбургская. СПб., 1762. С. 243.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]