Yaqublu (Oğuz)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yaqublu
40°55′23″ şm. e. 47°27′31″ ş. u.
Ölkə  Azərbaycan
Region Oğuz rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi 586 nəfər
Rəsmi dili azərbaycanca
Xəritəni göstər/gizlə
Yaqublu xəritədə
Yaqublu
Yaqublu

YaqubluAzərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Rayon mərkəzindən 20 km cənubda, Oğuz-Xaldan şosse yolunun üstündə yerləşir. Yaqublu İnzibati Ərazi Dairəsinin mərkəzidir.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yaqublu kəndi XVIII əsrin sonları-XIX əsrin əvvəllərində Qərbi Azərbaycandan (indiki Ermənistan) gələnlər tərəfindən salınmışdır. Rusiya çar hökuməti tərəfindən 1824-cü, 1842-ci, 1863-cü və 1873-cü illərdə aparılmış kameral təsvirlərdə Yaqublu kəndinin Şəki qəzasının tərkibində olduğu qeyd edilmişdir. Kameral təsvirlərə əsasən çar hökuməti tərəfindən aparılmış siyahıya almalara əsasən Yaqublu kəndində 1824-cü ildə 71 nəfər, 1842-ci ildə 140 nəfər, 1863-cü ildə 822 nəfər, 1873-cü ildə 982 nəfər yaşamışdır.[1]

Toponimikası[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Yaqublu oyk., sadə.
  • Gədəbəy r-nunun Şəkərbəy i.ə.v.-də kənd. Dağətəyi ərazidədir. Yerli əhalinin məlumatına görə, yaşayış məntəqəsini XVIII əsrdə Tovuz r-nunun Qazqulu kəndindən gəlmiş Yaqub ağa adlı şəxs saldığı üçün belə adlandırılmışdır;
  • Oğuz r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Keçmiş adı Qayabaşı olmuşdur. Kəndin əsasını XX əsrin əvvəllərində milli qırğın zamanı Ermənistan ərazisindəki Yaqublu kəndindən didərgin düşmüş azərbaycanlı ailələr qoymuşdur. Yeni kənd köhnə kəndin adını daşıyır. Gürcüstanın Dmanisi r-nunda da Yaqublu adlı kənd var.[2]

Etimologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

“Yaqublu” – nəsil adı ilə bağlı oykonimdir, “Y a q u b n ə s l i n ə m ə x s u s, Y a q u b n ə s l i n d ə n o l a n l a r” anlamındadır. Yaqub sözünün yəhudi mənşəli ad kimi təqdim olunması[3] yanlışlıqdır. Çox qədim tarixi olan Yaqub – “ o d, i ş ı q, G ü n ə ş” anlamlı maq-oğuz – Azərbaycan sözüdür, müqəddəs kitablarda adı çəkilən Yaqub peyğəmbərdir. Yəhudilər və digər xalqlar onu öz danışıq tərzlərinə uyğun olaraq İakov, Yakov kimi tələffüz etmişlər. “Yaqub” da “ya” Günəşi təmsil edir, “qub”-qab, qobu, qəbir, qubar, qürub, Qubad (şəxs adı) kimi sözlərlə eyni mənşədən olub Günəşin batan zaman aldığı forma, görünüş, dairə ilə bağlıdır. Deməli “Yaqub” (Yaqublu) - “y e n i c ə b a t m a ğ a b a ş l a y a n p a r l a q, i ş ı q l ı G ü n ə ş” dir. Kəndin şimalında qədim kurqanlar, cənubda Quşlar adlı kənd xarabalığı var. Yaqublu kəndinin əhalisi (630 nəfər) taxılçılıq, üzümçülük və heyvandarlıqla məşğul olur. Kənddə orta məktəb, uşaq bağçası, mədəniyyət evi, kitabxana, poçt, ATS, tibb məntəqəsi var. Əhali təbii qazdan istifadə edir. Oğuz-Gəncə, Oğuz-Mingəçevir, Oğuz-Bərdə, Xaçmaz (kənd) - Mingəçevir və s. avtobus marşrutları Yaqubludan keçir.

Əhalisi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şəhidləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

I Qarabağ muharibəsində şəhidləri

II Qarabağ müharibəsinin şəhidi

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Z.Ə.Cavadova. "Şimal-qərbi Azərbaycanın əhali tarixi və tarixi demoqrafiyası (XIX əsrin əvvəlləri - 70-ci illəri) Bakı, 2002.
  2. Azərbaycan Toponimlərinin Ensiklopedik Lüğəti. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası. Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Şərq-qərb Bakı-2007. səh.427
  3. Osman Mirzəyev, “Adlarımız”, Bakı, 1986. səh 111-112
  4. Azərbaycan Respublikası Əhalisinin Siyahıyaalınması. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Bakı-2010. Səh.629