Yari Litmanen

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yari Litmanen
Litmanen jari.jpg
Ümumi məlumatlar
Tam adı Yari Olavi Litmanen
Ləqəbi Kuningas (kral)
Doğum tarixi 20 fevral 1971 (1971-02-20) (48 yaş)
Doğum yeri Lahti, Finlandiya Finlandiya
Vətəndaşlığı Finlandiya Finlandiya
Boyu 180 sm
Çəkisi 76 kq
Mövqeyi yarımmüdafiəçi
Klub haqqında məlumat
Klub Kariyerasını başa vurub
Karyerası
Həvəskar karyerası
1977—1987 Finlandiya Reypas Laxti
Peşəkar karyerası[* 1]
1987—1990 Finlandiya Reypas Laxti 86 (28)
1991 Finlandiya HJK Helsinki 27 (16)
1992 Finlandiya MüPa-47 18 (7)
1992—1999 Niderland Ayaks 159 (91)
1999—2001 İspaniya Barselona 21 (3)
2001—2002 İngiltərə Liverpul 26 (5)
2002—2004 Niderland Ayaks 20 (5)
2004 Finlandiya Laxti 11 (3)
2005 Almaniya Hanza Rostok 13 (1)
2005—2007 İsveç Malmö 10 (3)
2008 İngiltərə Fulhem 0 (0)
2008—2010 Finlandiya Laxti 40 (10)
2010—2011 Finlandiya HJK Helsinki 18 (1)
Milli yığma[* 2]
1989—2010 Finlandiya Finlandiya 137 (32)

  1. Milli çempionatların müxtəlif liqalarında peşəkar klubların heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı, 12 noyabr 2011 tarixində redaktə olunub.
  2. Rəsmi oyunlarda milli yığmanın heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı.
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yari Litmanen (*tələffüz) (20 fevral 1971, Lahti, Finlandiya) Finlandiyalı keçmiş futbolçu. Ayaks, Barselona, Liverpul kimi komandaların formasını geymişdir. 2005 ildə son 50 ilin ən yaxşı Finlandiyalı fubolçusu seçilib.

İlk dövrlər[redaktə | əsas redaktə]

İlk dəfə futbola Reypas klubunuda başlayan Yari 1992-ci ildə Ayaksın məşqçisi tərəfindən kəşf edilir və Ayaksın cavanlar klubuna daxil olur. Kiçik yaşlarından futbola olan marağı onu futbolunu daha da profesyonallaşdırmağa meyl etdirir. Bir mövsüm Ayaksın cavanlar klubunda oynadıqdan sonra 1993-cü ildə məşqçi Luiz Fan Qaal Litmaneni əsas heyətə daxil edirdi.

Ayaks[redaktə | əsas redaktə]

1994-cü ildə Ayaksın əsas heyətinə daxil olan Litmanen ilk maçtlardan öz oyununu Fan Qaala bəyəndirə bilir və nəticədə Litmanen Ayaksın "10" nömrəli formasına və 11 nəfərlik əsas heyətin dəyişilməz adamlarından birisi olur. 1994-95 mövsümündə Ayaks, çempionlar liqası, Hollandiya çempionatı və Hollandiya kubokunda mübarizə aparırdı. Heyətində Patrik Kluvert, Klaren Sidorf, Mark Overmars, Edvin Van Der Saar kimi futbolçular olan Ayaks, 1994-95 mövsümünü; Çempionlar Liqası, Hollandiya çempionatı və kuboku, Avropa super kuboku, UEFA Qitələrarası kubokları ilə başa vurur. Litmanen isə ümumiliklə 42 oyunda 27 top vuraraq komandasının bu möhtəşən kubok seriyasını qazanmasında böyük rol oynayırdı. Bir sonraki il çempionlar liqasında 9 qol vuraraq bombardir olur. Bu Finlandiya futbol tarixi üçün də bir ilk idi. Yari Litmanen çempionlar liqasını, və çempionlar liqasında bombardir olmuş ilk finlandiyalı futbolçudur.

Ayaksdan ayrılması[redaktə | əsas redaktə]

1999-cü ilə çatılmışdı artıq, Litmanen geridə qalan 7 mövsümdə Ayaksa 4 liqa, 3 kubok, 1 çempionlar liqası və daha neçələrlə kubok qazandırmışdı. Ancaq artıq ayrılıq zamanı idi. Luiz Fan Qaal, Barselonanın məşqçisi olmuşdu. Litmanen də onu kəşf edən məşqçi ilə 1999-cu ildə Barselonaya ödənişsiz transfer oldu. Ancaq Barselonada istədiyi futbolu oynaya bilmədi. Tez-tez zədələnir oyunlardan və məşqlərdən çox geri qalırdı. Bunun nəticəsi kimi 2001-ci ildə Litmanen, Liverpula transfer oldu. Liverpulda yaxşı oyun oynayan Litmanen sezonu yene kubokla bitirməyi başardı. Liverpul 2001-ci ilin UEFA Kubokuna sahib oldu.

Ayaksa qayıdış[redaktə | əsas redaktə]

Litmanen 2002-ci ildə yenidən Ayaksa geri dönür, Ayaksa tərəfdarları onu böyük sevgi ilə qarşılayırlar. Litmanen 2004-cü ilə qədər Ayaksda qalır. Litmanenin 2-ci Ayaks macərasında ağıllarda Romaya attığı qol qaldı.

Yenidən Lahtidə[redaktə | əsas redaktə]

2004-cü ildə Litmanen ilk futbola başladığı kluba – Lahtiyə qayıdır. Bir il bu komandada qaldı.

Almaniya səfəri[redaktə | əsas redaktə]

Lahtidəki futbolu alman klubu Hanza Rostokun diqqətini cəlb edir və 2005-ci ilin qış dövründə Litmanen Hanza Rostok ilə bir il yarımlıq müqavilə imzalayır. Ancaq çempionatın sonunda Hanza Rostok ikinci diviziyada mübarizə aparmaq məcburiyyətində qalır. Litmanen isə Hanzadan ayrılır.

Litmanen İsveçdə[redaktə | əsas redaktə]

Litmanenin bu dəfəki səfəri isə İsveçə olur. Birici diviziya klublarından Malmö ilə iki illik müqavilə imzalayır. Litmanen burada yaxşı futbol nümayiş etdirir.

Fulhem macərası[redaktə | əsas redaktə]

2007-ci ildə Litmanen Malmödən ayrılır. Bir il klubsuz qaldıqdan sonra keçmiş Finlandiya məşqçisi Roy Hocson, onu Fulhemə dəvət edir. Litmanen Fulhem forması ilə şəkil də çəkdirir. Ancaq son anda Fulhem rəhbərliyə onunla futbolçu kimi yox, məşqçi kimi müqavilə bağlamaq niyətlərinin olduğunu açıqlayır. Litmanen isə bir neçə il daha futbol oynamaq istədiyi deyir. Və Fulhemin təklifini qəbul etmir.

3-cü dəfə Lahtidə[redaktə | əsas redaktə]

Fulhem ilə razılaşa bilməyən Litmanen, köhnə klubu Lahti ilə üçüncü dəfə müqavilə imzalayır. Litmanen 2010-cu ilə qədər bu klubda qalır. Əlindən gələni etsə də, klubu 2-ci diviyaya düşməsinə maneə ola bilmir. Üçüncü Lahti səfərindən ağıllarda qalan ən əsas qol isə Litmanenin başı üzərindən vuruduğu qol oldu.

40 yaşında HJK-da[redaktə | əsas redaktə]

Litmanen 2011-ci ilin aprel ayında 1991-ci ildə oynadığı HJK Helsinki klubu ilə 1 illik müqavilə imzalayır. Litmanen 2011 Finlandiya 1. Liqa mövsümündən sonra başqa heç bir peşəkar futbol matçına çıxmamış və 2015-ci ildə yayımlanan bioqrafik kitabında karyerasını bitirdiyini elan etmişdir.

Kuboklar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Finlandiya Kuboku1992
  2. Hollandiya Ligası (Everdivizie) Çempionu – 1994, 1995, 1996, 1998, 2004
  3. Hollandiya Kuboku1993, 1998, 1999
  4. Hollandiya Super Kuboku1993, 1994, 1995
  5. İngiltərə Super Kuboku – 2001
  6. İngiltərə Federasiya Kuboku (FA Cup) – 2001
  7. Vortington Kuboku – 2001
  8. Çempionlar Liqası1995
  9. UEFA Kuboku – 2001
  10. Avropa Super Kuboku1995, 2001
  11. Qitələrarası Kubok1995

Şəxsi nailiyyətlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Finlandiyada İlin futbolçusu – 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 2000
  2. Finlandiya Çempionatıinda İlin futbolçusu – 1990
  3. Finlandiyada İlin idmançısı – 1995
  4. Hollandiyada İlin futbolçusu – 1993
  5. Dünyanın ən yaxşı futbolçusu sıralamasında 8-ci – 1994
  6. Dünyanın ən yaxşı futbolçusu sıralamasında 3-cü (1-ci Veah) – 1995
  7. Hollandiya çempionatının bombardiri – 1993-1994
  8. Çempionlar Liqası bombardiri – 1995
  9. Finlandiya millisinin ən çox forma geyən futbolçusu
  10. Finlandiya millisinin ən çox qol vuran futbolçusu

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Tərafdar saytı
  2. Big article, photos and interview with Jari Litmanen (Russian)
  3. Yari Litmanenin Səhifəsi
  4. Yari Litmanen Video
  5. Yari Litmanen Eurosport Profil
  6. Yari Litmanen
  7. Yari Litmanen Fulhamda
  8. Yari Litmanen SkySports
  9. Liverpul Yari Litmanen Profil
  10. Yari Litmanen Gollar Video
  11. Yari Litmanen Hollandca Səhifəsi
  12. Jari Forever
  13. Yari Litmanen Ayaks Amsterdam
  14. Kopnet.co.uk Yari Litmanen
  15. Personel letter from jari
  16. Yari Litmanen FF Malmö profil
  17. Yari Litmanen ingiliscə intervi
  18. Yari Litmanen ajax-usa.com
  19. Yari Litmanen karyera statistikası
  20. Yari Litmanen Malmö Barselona Liverpul Ayaks golları
  21. Yari Litmanen Liverpul Səhifəsi
  22. Speedy Lock ensiklopediyası