Yeganə Mahmudova

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Yeganə Mahmudova
Yeganə Əbil-Həsən qizi Mahmudova
Fotoqrafiya
Doğum tarixi
1 aprel 1962(1962-04-01)
Doğum yeri Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR, Sabirabad rayonu
Vətəndaşlıq Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elm sahəsi Parazitologiya
İş yeri AMEA
Elmi dərəcəsi Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Elmi vəzifəsi Böyük elmi işçi, Dosent
Təhsiliali

Yeganə Əbil-Həsən qizi Mahmudova (1962)— AMEA Zoologiya İnstitutunun dosenti, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Yeganə Əbil-Həsən qızı Mahmudova 1 aprel 1962-ci ildə Sabirabad şəhərində anadan olmuşdur. Atasi, Mahmudov Əbil-Həsən Fərəc bəy oğlu,(Sabirabad şəhərində), anası Məmmədova Əzizə Həsən qızı(Bakı şəhərində) anadan olmuş, hər ikisi 1955-ci ildə APİ (Azərbaycan Pedaqoji İnstitutu) indiki N.Tusi adına APU bitirmiş, təqaüdə çıxana qədər atası məktəb direktoru, anası isə müəllimə vəzifəsində çalışmışdır. Yeganə Mahmudova 1979-cu ildə Bakı şəhəri 52 saylı orta məktəbi, 1981- ci ildə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) biologiya fakultəsini bitirmişdir. Y.Ə.Mahmudova 1994-cü ildə aspiranturaya daxil olmuş “Echinostoma cinsinin taksonomik analizi və təftişi“ mövzusunda dissertasiya işini başa çatdırmış və 1997-ci ildə biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, 2000-ci ildə böyük elmi işçi, 2007-ci ildə dosent adını almışdır. AMEA Zoologiya İnstitutunun dissertasiya şurasının D.071 elmi seminarının üzvüdür. Zooloqlar cəmiyyətinin üzvüdür. Hazırda “Azərbaycanın su-bataqlıq quşlarının trematodları Echinostomatidae” mövzusu üzrə doktorluq dissertasiyasının müdafiəsinə hazırlaşır.

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Elmi fəaliyyətinin ilk dövrlərində Y.Ə.Mahmudova AMEA-nın Zoologiya İnstitutununHelmintologiya“ laboratoriyasında laborant (1987), Aspiranturaya qəbul olmuş (1994), Kiçik elmi işçi (1997) böyük elmi işçi (2000) çalışmışdır. Hazirda "Parazitologiya" laboratoriyasında böyük elmi işçi vəzifısində çalışır. İşlədiyi müddətdə 5 tematik işin “Himasthilina“ (Echinostomatidae) yarımfəsiləsinin trematodlarının morfoloji dəyişkənliyi (2001-2005)”, ”Aşağı Kür ətrafı göllər və Dəvəçi limanında su-bataqlıq quşlarının trematodlarinin öyrənilməsi , Echinostomatida cinsinin növlərinə aid elektron informasiya məlumatlarının hazırlanması(2006-2008), “Mezorchis (Echinostomatidae) cinsinin trematodlarının morfoloji dəyişkənliyi (2009-2010) “Patagifer (Echinostomatidae) cinsinin növlərinin taksonamik analizi (2011-2013)” icraçılarından biri, “Lənkaran vilayətində balıqyeyən quşların trematod faunasının öyrənilməsi“ (2014-2016) tematik işin icraçısıdır. “Mezorchis və Patagifer" cinslərinin trematodlarının morfoloji dəyişkənliyini öyrənən zaman bu cinslərin sistematikasında cinslərin təyin edilməsi üchun ilk dəfə stabil əlamətlər təyin edilmişdir. Dəvəçi limaninda su-btaqlıq quşlarının trematodlarını tədqiq edən zaman, ilk dəfə tərəfindən 2 növ trematod : Huptiasmus oculeusPeqasomum saginatum aşkar edilmişdir. Aşağı Kür ətrafi göllərdə (Hacıqabul gölündə) ilk dəfə olaraq 3 növ trematod: Skryabinocoelum petrowi, Notocotulus attenuatusPachytrema trinqae qeyd edilmidir. Azərbaycanın cənub qərb zonasında tədqiq edilmiş su-bataqliq quşlarında Azərbaycan faunası üçün yeni olan 4 növ trematod Paramonostomum bucephalae, Mikrofallus claviformis, Plagiorchis laricolaTrichobilharzia ocellata aşkar edilmişdir. Y.Ə. Mahmudova hazırda (2016-cı il) “Azərbaycanın su- bataqliq quşlarının trematodları (Echinostomatidae)“ mövzusu üzrə doktorluq dissertasiyasının müdafiəsinə hazirlaşır. Mahmudova Y.Ə. 50 elmi əsərin müəllifidir. Mahmudova Y.Ə. Azərbaycanda ilk dəfə olaraq su- bataqlıq quşlarının trematod faunasının tam inventarizasiyasını həyata keçırmışdir. Trematodların ayrı-ayrı təsnifat qruplarının taksonomik təhlilini aparmış, dünyada geniş yayılmış olan Echinochasmidae fəsiləsinin və Echinostoma cinsinin nümayəndələrinin təyinat cədvəllərini işləyib hazırlamış, müxtəlif növlərə aid olan quş növlərinin hər birinin bio-ekoloji xüsusiyyətlərindən aslı olaraq trematod faunasını araşdırmış, su-bataqlıq quşlarının trematodlarla yoluxmasının mühit amillərindən və onların miqrasiyalarından asıllığını öyrənmiş, yoluxma mənbələrini müəyyən etmiş, trematod növlərinin sahiblərin müxtəlif növləri arasında və müxtəlif ekoloj-coğrafi xarakteristikalara malik olan su hovzələri üzrə yayılmasının qanunauyğunluqlarını, trematod faunasının formalaşmasında müxtəlif amillərin əhəmiyyətini öyrənmişdir.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Kitabları və monoqrafiyaları[redaktə | əsas redaktə]

Elmi əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Махмудова E.A. Исторический и таксономический анализ рода Echinostoma (Trematoda).//Материалы научной конф. аспирантов АН Аз. 1995, с. 77-78.
  2. Махмудова E.A. Факторы, опровергающие гипотезу об усложнении жизненного цикла трематод надсемейства Эхиностоматоидей (Echinostomatoidea). //Материалы научной конф. аспирантов АН Аз. 1996, с. 105.
  3. Махмудова E.A.Таксономический анализ трематод родов Echinostomaи Paryphostomum. //Сбор. Медико-эколог. пробл. паразитологии, Кемерово, 1996.
  4. Махмудова E.A.Отно¬сительно статуса некоторых таксонов родовой категории семейств Dicrocoeliidaeи Echinostomatidae. /Гасанова А.М., Фейзуллаева О.В., Фейзуллаев Н.А. // Матер. Науч. Конф., посв. 75-лет. акад. М.А.Мусаева, Изд. «Элм», Баку, 1997, с. 176-177.
  5. Махмудова E.A. Echinostomacinsi növlərinin təftişi. // Мат. Науч. Конф., посв. 75-лет. акад. М.А.Мусаева, Изд. «Элм», Баку, 1997, с. 147-148.
  6. Махмудова E.A. Эколого-биологические особенности трематод надсемейства эхиносто-матиде(Echinostomatidae) и его типового рода эхиностома(Echinostoma). / Фейзуллаев H.A. // Известия АН Аз-на, 1999, № 1-6, с. 72-75.
  7. МахмудоваЕ.А.Таксономическийанализиперестройка системы рода Echinostoma (Trematoda) / Новрузова М.С.,Фейзуллаев Н.А.,// Бильги, 2000, № 1, с. 25-28.
  8. Махмудова Е.А. Относительно статуса некоторых родов подсемейства Echinostomatinae (Trematoda) // Бильги, 2001, №2, с. 80-83.
  9. МахмудоваЕ.А.О таксономическом статусе некоторых надвидовых таксономических их категорий трематод надсемейства Echinostomatidae /Дамадаева А.Г., Новрузова М.С.,Фейзуллаева О.В.// Матер.науч. конф., посв. 80-лет. акад. М.А.Мусаева, Изд. «Элм», Баку, 2001, с. 239-242.
  10. Махмудова Е.А.СистематрематодсемействаEchinostomatidae. / Фейзуллаева О.В.// Бильги, 2001, № 4, с. 32-37.
  11. Махмудова Е.А. Относительно таксономического статуса рода Pelmatostoma. /Фейзуллаева О.В.//Матер. 62-й науч. конф. АПИ, 2002, вып. 3, с. 177-178.
  12. Махмудова Е.А. Морфологический анализ трематоды AporchismassiliensisTimon-David-1955 (Echinostomatidae). /Фейзуллаева О.В., Дадашева З.П.// Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyəti I qurult. mater., 2003, s. 63-65.
  13. Махмудова E.A. О систематическом положении родов Baschkirovitrema, Echinodollfusia, Longicollia (Trematoda:Echinostomatidae). /Фейзуллаева О.В. // Труды Института зоологии, Баку, «Элм», т. 28, 2006, с. 290-296.
  14. Махмудова Е.А. Об истории и систематическом поло¬же¬нии рода Artyfechinostomum(Trematoda:Echinostomatidae). /Фейзуллаева О.В.// Труды Инсти¬тута зоологии НАНА, Баку, «Элм», т.28, 2006, с. 705-712.
  15. Махмудова Е.А. Критические заметки о трематодах рода AporchisStossich, 1905 (Echinostomatidae). / Фейзуллаева О.В. // Известия АН Аз-на, сер.биол. наук, 2007, № 1-2, с. 98-108.
  16. Махмудова Е.А. О систематическом положении рода Pelmatostomum (Trematoda:Echinostomatidae) // НАН Аз-на «Доклады», т. LXIII, № 5, 2007, с. 99-100.
  17. Махмудова Е.А. Исторический обзор ианализ признаковрода Acantoparyphium (Trematoda:Echinostomatidae) / Фейзуллаева О.В.// II конгресс зоологовАзерб., 2008, т. 8, с.116-120.
  18. Махмудова Е.А. Морфологическая изменчивость видов рода Himastla (Trematoda:Echinostomatidae) / Фейзуллаева О.В.// II конгресс зоологов Азерб., IV, 2008, т. 8, с. 82-86.
  19. Махмудова Е.А. История изучения и анализпризнаков рода Himastla (Trematoda:Echinostomatidae) / Фейзуллаева О.В. // Междунар. науч.конф., посвящ. 130 летию акад.К.И.Скрябина, 2008, с. 397-400.
  20. Махмудова Е.А.Материалы к фауне трематод водно-болотных птиц Дивичинского лимана и Нижнекуринских озер / Фейзуллаева О.В. // Bakı Dövlət Univer. 90 illik yubileyinə həsr olunmuş «Biologiyadan elmi nailiyyətlər» Konf. mater., Bakı, 2009, s. 310-311.
  21. Махмудова E.A. Морфологический анализ двух видов трематод рода PatagiferDiatz, 1909 (Echinostomatidae) /Фейзуллаева О.В. // Bakı Dövlət Univer. 90 illik yubileyinə həsr olunmuş «Biologiyadan elmi nailiyyətlər» Konf. mater., Bakı, 2009, s. 328-330.
  22. Махмудова E.A. Внутривидовая изменчивость Mesorchispseudoechinatus (TrematodaEchinostomatidae) / Фейзуллаева О.В. // Мат. Респ. научн. конф. БГУ «XXI век. Актуальные проблемы биологии», Баку, 2010, стр. 191-193.
  23. Махмудова Е.А. Изменчивость морфологических признаков у Patogiferbilobus (Trematoda:Echinostomatidae) / Фейзуллаева О.В.// Труды общества зоологов Азерб. т. II, Баку, «Элм», 2010, с. 234-240.
  24. Махмудова Е.А. Морфологическая изменчивость представителей рода Mesorchis (Trematoda:Echinostomatidae) / Фейзуллаева О.В. // Труды общества зоологов Аз-на, т. II, Баку, «Элм», 2010, стр. 163-168.
  25. Mahmudova Y.A. The polytomic Identification key of the genus EchinostomaRud., 1809 (Trematoda, Echinostomatidae) species – parasites of water fowls for using in environmental researches // Proceedings of the “MAN and Biosphere” (MaB UNESCO)Azerbaijan National Commitee. Ecological civilization, sustainable development, environment, 2011, vol. 7, p. 354-359.
  26. Махмудова E.А. Фауна эхиностомат водоплавающих птиц Девечинского лимана Каспийского моря // Современные проблемы биологии и экологии. Материалы докладов Международной научно-практической конференции (10-12 марта 2011 г. в г. Махачкала), Махачкала, 2011, с. 307-310.
  27. Махмудова Е.А.О таксономическом статусе некоторых видов рода Mesorchis (Trematoda, Echinostomatidae) / Фейзуллаева О.В. // Труды общества Зоологов Аз-на, т. III, Баку, «Элм», 2011, с. 467-472.
  28. Махмудова Е.А. Изучение морфологической изменчи¬вости у Patagiferparvispinosus(Trematoda, Echinostomatidae) / Фейзуллаева О.В.// Труды Института Зоологии НАНА, 2011, Б., Элм, т. 29, стр. 433-438.
  29. Махмудова Е.А. История изучения видоврода Patagiferи анализ их признаков (Trematoda,Echinostomatidae) / Фейзуллаева О.В.// Труды Института Зоологии НАН Азербайджана, т. 30, №2, Баку, 2012, стр. 201-205.
  30. Махмудова Е.А. Экологический анализ фауны трематод серебристой чайки (Larusargentatus Pontopp) на азербайджанском побережье Каспийского моря // Материалы Международной научной конференции «Современные проблемы общей паразитологии», М., 2012, с. 207-211.
  31. Махмудова Е.А. Эколого-фаунистический анализ трематод водно-болотных птиц дельты реки Куры // Вестник Харьковского Национального Университета, 2012, № 4, с. 148¬-155.
  32. Махмудова Е.А. Эколого-фаунистический анализ трематод водно-болотных птиц Малого Гызылыгачского залива Каспийского моря // Вестник Запорожского Национального Университета, 2012, № 1, с. 59-70.
  33. Махмудова Е.А. Прогноз паразитологической ситуации в Каспийском море в соответствии с возможными изменениями в экологическом состоянии водоема./ Ибрагимов Ш.Р. // Материалы V Всероссийской конфе¬ренции с международным участием по теоретической и морской парази-тологии (г. Светлогорск Калининградской области, 23-27 апреля 2012 г.). Калининград, АтлантНИРО, 2012, с. 82-84.
  34. Махмудова Е.А. Эколого-фаунистический анализ трематод водно-болотных птиц трансграничного озера Джандар в Закавказье // Юг России: экология, развитие, 2013, № 1, с. 67-¬71.
  35. Махмудова Е.А. Эколого-фаунистический анализ зараженности бакланов Азербайджана возбудителями трематодозов // Ветеринарная медицина, 2013, № 1, с. 49-51.
  36. Махмудова Е.А. Трематодофауна цаплевых птиц Варваринского водохранилища // Сохранение и восстановление биологических ресурсов Каспийского моря (посвящается 100-летию Азербайджанского Научно¬Исследовательского Института Рыбного хозяйства), Баку: Элм, 2013, с. 388-392.
  37. Махмудова Е.А. Политомический определитель видов рода Echinostonıa Rud., 1809 (Trematoda, Echinostomatidae) фауны Азербайджана. / Ибрагимов Ш.Р., // Зоологический журнал, 2014, т. 93, № 6, с. 786-789.
  38. Mahmudova Y.Ə. Эколого-фаунистический анализ трематод кряквы (Anasplatyrhynchos L.) и шилохвости (A. acuta L.), живущих в Азербайджане // НАНА Доклады, 2014, т. LXX, № 3, с. 80-84.
  39. Mahmudova Y.Ə. Azərbaycanda iri qarabattağın (Phalacrocoraxcarbo L.) trematodfaunası // AMEA Zoologiyainstitutununəsərləri, 2014, c. 32, № 1, s. 100-106.
  40. Махмудова Е.А. Эколого-географический анализ трематод большой поганки (Podicepscristatus Pallas) в Азербайджане // Систематика и экология паразитов. Труды Института проблем экологии и эволюции им. А.Н.Северцова, 2014, т. XLVIII, с. 189-191.
  41. Махмудова Е.А. Роль рыбоядных птиц в распространении диплостоматид (Diplostomatidae) рыб в Малом Гызылагачском заливе Каспийского моря / Шакаралиева Е.В. // Вестник БГУ, сер. 2, 2015, № 3, с. 39-42.
  42. Махмудова Е.А. Трематоды рыбоядных птиц Девечинского лимана Каспийского моря // Вестник Харьковского Национального Университета, 2015, № 1, с. 73-81.
  43. Mahmudova Y.Ə. Azərbaycanın su-bataqlıq quşlarının trematod faunasının onların fəsil miqrasiyalarından asılılığı // AMEA Zoologiya institutunun əsərləri, 2015, c. 33, № 2, s. 67-76.
  44. Mahmudova Y.Ə. Su-bataqlıq quşlarının trematodlarla yoluxmasının onların qidalanma xüsusiyyətlərindən ekoloji asılılığı // “İnsan və biosfer” (MaB, YUNESCO) Azərbaycan Milli komitəsinin əsərləri, 2015, buraxılış 10, s. 203-213.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Zoologiya İnstitutu