Yekaterina Belokur

Yekaterina Belokur
ukr. Катерина Василівна Білокур
Doğum tarixi	25 noyabr (8 dekabr) 1900(1900-12-08)
Vəfat tarixi	10 iyun 1961(1961-06-10) (60 yaşında)
Fəaliyyəti	rəssam, vizual incəsənət rəssamı
Mükafatları
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yekaterina Vasiliyevna Belokur (ukr. Білоку́р Катери́на Васи́лівна; 25 noyabr (8 dekabr) 1900 – 10 iyun 1961) — naif sənət janrında fəaliyyət göstərmiş Ukrayna rəssamı, xalq dekorativ rəngkarlığı ustası. O, həm qədim, həm də müasir Ukraynanın ən tanınmış qadınları siyahısına daxil edilmişdir.

Həyatı

Yekaterina Vasiliyevna Belokur 24 noyabr (7 dekabr) 1900-cü ildə anadan olmuşdur. Atası Vasili İosifoviç Belokur imkanlı şəxs olmuş, 2,5 desyatin şumlanmış torpağı və mal-qarası olmuşdur. Katerinanın Qriqori və Pavel adlı qardaşları var idi.

6–7 yaşlarında oxumağı öyrənən Yekaterina Belokurun məktəbə göndərilməməsinə dair ailə daxilində qərar qəbul edilmişdir. Ailənin maddi rifahının yerində olmasına baxmayaraq, bu addım geyim və ayaqqabıya qənaət etmək məqsədilə atılmışdır.

O, erkən yaşlarından rəsm çəkməyə başlamışdır, lakin valideynləri bu məşğuliyyəti təsərrüfat işlərindən yayındırdığı və gələcəkdə ailə qurmasına mane ola biləcəyi düşüncəsi ilə qadağan etmişlər. Sənət sahəsindəki ilk addımları barədə xatirələrində rəssam, anasından gizli götürdüyü ağ kətan parçası və kömürlə rəsmlər çəkdiyini qeyd etmişdir. O, kətanın hər iki üzünə xəyali quş təsvirləri çəkərək bundan böyük sevinc duymuş, lakin valideynləri bu işin üstündə onu yaxaladıqda rəsmlərini cırıb sobaya atmışdılar. Valideynlərinin kəskin etirazlarına və cəmiyyət tərəfindən qınaq obyektinə çevrilmək qorxusuna baxmayaraq, Katerinanın rəsm çəkmək həvəsi sönməmişdir. Rəssam bu daxili istəyin onu hər yerdə təqib etdiyini və təbiətin ona bu istedadı verib, eyni zamanda onun həyata keçirilməsi üçün imkanları məhdudlaşdırmasından duyduğu kədəri ifadə etmişdir.

Yekaterina Belokur ailəsindən gizli şəkildə kətan və kömürdən istifadə edərək rəsm çəkməyə davam etmişdir. O, qonşusu və qohumu Nikita Tonkonoq tərəfindən yaradılmış dram dərnəyi üçün dekorasiyalar hazırlamış, sonralar bu teatrın səhnəsində aktrisa kimi də çıxış etmişdir. 1922–1923-cü illərdə Mirqorod Bədii Keramika Texnikumu haqqında məlumat alan rəssam, özü ilə birlikdə iki rəsm əsərini götürərək Mirqoroda yola düşmüşdür. Həmin rəsmlər kətan üzərində yox, xüsusi alınmış kağız üzərində çəkilmiş bir mənzərə kopyası və baba evinin naturadan eskizi idi, lakin yeddiillik məktəb təhsilini bitirməsi barədə sənədi olmadığı üçün o, texnikuma qəbul edilməmişdir. Bu rədd cavabından sarsılan Yekaterina evinə piyada qayıtmışdır. Rəsm çəkməkdən vaz keçməyən Katerina bir müddət sonra müəllim Kalitovlar cütlüyü tərəfindən təşkil edilmiş dram dərnəyinə üzv olmuşdur. Valideynləri, təsərrüfat işlərinə mane olmaması şərti ilə, qızlarının tamaşalarda iştirakına icazə vermişlər.

Dərnəkdə İvan Kotlyarevskinin "Natalka Poltavka", Qriqori Kvitka-Osnovyanenkonun "Qonçarovkada elçilik", İvan Karpenko-Karının "Nökər qız" və "Bəxtsiz", habelə İvan Toqoboçnının "Nökər ana" (Taras Şevçenkonun "Nökər qız" əsərinin insenirovkası) kimi pyesləri səhnələşdirilmişdir. 24–26 yaşlarında olan Belokur bu tamaşalarda əsasən gənc qadın rollarını ifa etmişdir. 1928-ci ildə Yekaterina Belokur Kiyev Teatr Texnikumuna tələbə qəbulu barədə məlumat əldə etmiş və qüvvəsini sınamaq qərarına gəlmişdir, lakin əvvəlki vəziyyət təkrar olunmuş və eyni səbəbdən ona yenidən rədd cavabı verilmişdir.

1934-cü ilin payızında rəssam Çumqak çayında özünü boğmağa cəhd etmiş, nəticədə ayaqlarını soyuqlatmışdır. Bu hadisədən sonra atası Yekaterina Belokurun rəsm çəkməsinə lənətlər oxuyaraq da olmuşdur, lakin razılıq vermişdir.

Yaradıcılıq yüksəlişi

1940-cı ilin baharında Belokur radioda Oksana Petrusenkonun ifasında "Mən çəməndə yemişan deyildimmi" mahnısını dinləmiş və müğənniyə "Kiyev, Akademik Teatr, Oksana Petrusenkoya" ünvanı ilə məktub göndərmişdir.

Məktuba kətan parçası üzərində çəkilmiş yemişan təsviri də əlavə edilmişdir. Bu rəsm Petrusenkonu dərindən heyran etmişdir. O, dostları Vasili Kasiyan və Pavel Tiçina ilə məsləhətləşdikdən sonra Xalq Yaradıcılığı Mərkəzinə müraciət etmişdir. Bundan sonra vilayət mərkəzinə Yekaterina Belokuru tapmaq və əsərləri ilə maraqlanmaq barədə göstəriş verilmişdir.

O dövrdə vilayət Xalq Yaradıcılıq Evinin bədii-metodik şurasına rəhbərlik edən Vladimir Xitko Boqdanovka kəndinə səfər etmişdir. O, rəssamın bir neçə tablosunu Poltavada rəssam Matvey Dontsova nümayiş etdirmişdir. 1940-cı ildə Poltava Xalq Yaradıcılıq Evində boqdanovkalı özfəaliyyət rəssamının fərdi sərgisi açılmışdır. Həmin vaxt sərgi cəmi 11 tablodan ibarət olmuşdur. Sərgi böyük uğur qazanmışdır. Rəssam Moskvaya səfərlə mükafatlandırılmışdır. O, Vladimir Xitkonun müşayiəti ilə Tretyakov qalereyasını və Puşkin muzeyini ziyarət etmişdir.

1944-cü ildə Dövlət Ukrayna Xalq Dekorativ Sənəti Muzeyinin direktoru Vasili Naqay Boqdanovka kəndinə gəlmişdir. O, Bilokura sərgi təşkil etməyi və əsərlərini satın almağı təklif etmişdir. Məhz onun sayəsində Ukrayna Milli Dekorativ Sənət Muzeyi Bilokurun ən zəngin əsərlər kolleksiyasına sahib olmuşdur.

1949-cu ildə Ukrayna Rəssamlar İttifaqının üzvü seçilmişdir. 1951-ci ildə "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmiş və Ukraynanın Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adını almışdır. 1956-cı ildə isə o, Ukraynanın Xalq rəssamı adına layiq görülmüşdür.

Katerina Bilokurun əsərləri müntəzəm olaraq Poltava, Kiyev, Moskva və dünyanın digər şəhərlərində nümayiş etdirilmişdir. Onun "Çar-Sünbül", "Ağcaqayın" və "Kollektiv təsərrüfat tarlası" adlı üç tablosu 1954-cü ildə Parisdə Beynəlxalq Sərgidə sovet incəsənəti ekspozisiyasına daxil edilmişdir. Pablo Pikasso Belokuru naïf sənətin digər nümayəndəsi Serafina Lui ilə müqayisə etmişdir. Bu müqayisə xüsusilə diqqətçəkəndir, çünki Pikasso müasir incəsənət haqqında, bir qayda olaraq, kəskin mənfi fikirdə olmuşdur.

Rəssamın yaradıcılıq mühitində, xüsusilə rəssamlar və sənətşünaslar arasında ona hörmət və anlayışla yanaşan çoxsaylı dostları yaranmışdır. Görüşlərlə yanaşı, o, Boqdanovkadan onlarla davamlı məktublaşmışdır. Məktub ünvanladığı şəxslər arasında şair Pavel Tiçina və həyat yoldaşı Lidiya Paparuk, sənətşünas Stefan Taranuşenko, Muzey direktoru Vasili Naqay, rəssamlar Yelena Kulçitskaya, Matvey Dontsov, Emma Quroviç və başqaları olmuşdur. Boqdanovkada Belokurun Olqa Binçuk, Tamara Qanja və Anna Samarskaya kimi şagirdləri yetişmişdir.

Son illəri və vəfatı

Yekaterina Belokurun məzarı.

İkinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra Belokur ailəsi kolxozçu olmuşdur. 1948-ci ildə atası vəfat etmişdir. Katerina bir müddət xəstə anası ilə birlikdə yaşamış, sonradan qardaşı Qriqori həyat yoldaşı və 5 uşağı ilə birlikdə onlara qoşulmuşdur. Bu dövrdə ailə daxilində çoxsaylı münaqişələr yaşanmağa başlamışdır. 1961-ci ilin baharında ayaqlarındakı ağrılara şiddətli mədə ağrıları da əlavə olunmuşdur. Ev şəraitində edilən müalicələr nəticə verməmiş, Boqdanovkadakı aptekdə isə lazımi dərmanlar tapılmamışdır.

1961-ci ilin iyun ayının əvvəlində rəssamın anası vəfat etmişdir. Elə həmin il Yekaterina Belokur Yaqotin rayon xəstəxanasına aparılmışdır. 10 iyun 1961-ci il tarixində o, cərrahiyyə əməliyyatına məruz qalmışdır, lakin bunun heç bir köməyi olmamışdır. Həmin gün rəssam vəfat etmişdir.

Yekaterina Belokur Boqdanovka kəndində dəfn olunmuşdur. Onun qəbirüstü abidəsinin müəllifi heykəltaraş İvan Qonçardır.

Tanınması və təsiri

Yekaterina Belokura Ukraynanın xalq rəssamı fəxri adı verildikdən sonra, rəssamın özünün də ifadə etdiyi kimi, əvvəllər unudulmuş bir yer olan Boqdanovka kəndinə Kiyevdən qonaqlar gəlməyə başlamışdır. Onun adı Anri Russo, İvan və İosif Generaliç, Mariya Primaçenko, Niko Pirosmanişvili və Anna Sobaçko-Şostak kimi primitivist sənətkarlarla bir sırada çəkilir. Yekaterina Belokur böyük uğurlar qazanaraq Ukrayna incəsənətini bütün dünyada tanıtmışdır. O, rəsm çəkməyə ayırdığı vaxtı ev işlərindən yayınmaq cəhdi kimi görən həmkəndlilərinin qınaq və anlaşılmazlığı ilə üzləşmişdir. Rəssamın istedadı həm də valideynləri tərəfindən rədd edilmiş və qadağalarla qarşılanmışdır, lakin o, kənd həyatının bu çətin maneələrini dəf edərək müstəqil şəkildə, addım-addım rəngkarlığın sirlərini kəşf etmişdir. Boya və fırça almağa vəsaiti olmadığı üçün onları bitkilərdən və heyvan tüklərindən özü hazırlamış, xüsusi bədii təhsili, albomları və kitabları olmadan birbaşa təbiətdən öyrənmişdir.

Pablo Pikasso ukraynalı rəssam Yekaterina Belokurun yaradıcılığına heyran qalmışdır. 1954-cü ildə sərgidə onun əsərlərini görən Pikasso, bu işlərin dahi olduğunu bildirmiş və Yekaterina Belokuru dünyaca məşhur rəssam Serafina Lui ilə müqayisə etmişdir.

2012-ci ildə "Rodovid" nəşriyyatında rəssam haqqında "Mən, Belokur Yekaterina Vasiliyevna" adlı maraqlı kitab işıq üzü görmüşdür. Bu nəşr Yaqotin Dövlət Tarix Muzeyində və onun filialları olan Yaqotin Rəsm Qalereyasında, həmçinin Boqdanovkadakı Yekaterina Belokur Memorial Muzey-Malikanəsində saxlanılan rəssamın arxivinin tədqiqi əsasında hazırlanmışdır.

Yaradıcılıq üslubu və bədii üsulları

Yekaterina Belokur öz fırçalarını inək yunu, pişik tükləri, albalı budaqları və konserv qutularının tənəkələrindən şəxsən hazırlamışdır. Bu fırçalar o qədər incə olmuşdur ki, iynəni xatırlatmışdır. İş prosesinin ardıcıllığına görə Belokurun fəaliyyəti çiçəkləri bir-bir işləyən ukraynalı naxışçıların iş üslubu ilə yaxınlıq təşkil etmişdir.

Belokurun rəngkarlığı kətan üzərində yağlı boyalarla işlənmiş bir növ "naxış" hesab olunur. Xalq naxış sənəti parça istehsalı prosesini tamamlayaraq kətanın daxili mahiyyətini və ideyasını üzə çıxardığı kimi, Belokurun yaradıcılığı da bu prinsiplərə əsaslanmışdır. Rəssam öz avtobioqrafiyasında kətanın hazırlanması prosesinin bütün mərhələlərindən — kətanın döyülməsindən, daranmasından, əyirilməsindən, toxunmasından, tikilməsindən və ağardılmasından keçdiyini, həmçinin "gözəl naxışlar" yaratdığını qeyd etmişdir. Rəssamın anlayışında kətan, hətta üzərində yağlı boya ilə təsvirlər olsa da, ilk növbədə tikilməyə yararlı olan bir materialdır. Onun yağlı boya rəngkarlığı Ukrayna naxış sənətində olduğu kimi, kətanın ideyasını tamamlamış və aşkar etmişdir. Peşəkar dəzgah rəssamlığı nümayəndələri üçün kətan sadəcə ideyaların reallaşdırılması üçün nəzərdə tutulmuş bir müstəvi olduğu halda, Bilokur üçün bu material daha dərin məna kəsb etmişdir.

Yekaterina Belokurun yağlı boya ilə çəkdiyi, demək olar ki, bütün əsərlərində fon sadədir və təmiz rənglərlə, əsasən mavi və ya göy çalarlarla işlənmişdir. Müəllif fonu ənənəvi rəngkarlıq üsulu ilə çəkməkdən ziyadə, kətanı boyamış və bunun üzərindən çiçəkləri təsvir etmişdir.

Yekaterina Belokur kətanın altlığa bərkidilməsi üçün qeyri-ənənəvi üsuldan istifadə etmişdir. Adətən, hər bir kətan üçün fərdi altlıq hazırlanır və kətan onun üzərinə birdəfəlik, tərpənməz şəkildə bərkidilir, lakin altlıqların hazırlanması rəssam üçün çox baha və mürəkkəb olduğundan, Bilokurun yaradıcılığında altlıq naxış tikmə zamanı istifadə olunan kargah funksiyasını yerinə yetirmişdir. Xalq rəssamı, mövcud qaydalara zidd olaraq, kətanı altlığa kəndirlə bağlamış, işini tamamladıqdan sonra isə hazır əsəri çıxararaq yerinə yenisini bərkitmişdir. Bu yanaşma naxışçının işini bitirdikdən sonra parçanı kargahdan çıxarması prosesi ilə eynilik təşkil etmişdir.

Belokur əsasən çiçəkləri təsvir etmişdir. O, tez-tez bahar və payız bitkilərini eyni tabloda birləşdirmişdir ki, bu cür əsərlərin yaradılması yazdan payıza qədər davam etmişdir. Məsələn, "Kolxoz tarlası" tablosundakı altı ədəd daxliyanın çəkilməsi üç həftə vaxt aparmışdır. Çiçəklərlə yanaşı, Yekaterina Belokur mənzərə və portretlər də yaratmışdır.

Rəssamın bitki aləmində hər bir çiçək, budaq və giləmeyvə böyük sevgi və diqqətlə işlənmiş, fərqləndirilmiş və işıqlı bir haşiyə ilə əhatə olunmuşdur. Onun nəbatat kompozisiyalarında vahid işıq mənbəyi mövcud deyil. Müxtəlif elementlər fərqli şəkildə işıqlandırılmışdır və hər birinin özünəməxsus perspektivi vardır. Yekaterina Belokurun yaratdığı təbiət təsvirlərində hər bir detal dəqiqliklə fərqləndirilmiş, hətta ləçəklərin damarları belə işlənmişdir. Çoxsaylı obyektlərin — çiçəklərin, tərəvəzlərin və meyvələrin olmasına baxmayaraq, kompozisiya bütövlüyünü qorumuş, əsər tamamlanmış və öz daxilində qapanmış bir dünya təəssüratı yaratmışdır. Eyni zamanda, heç bir detal kölgədə qalmamış, hər biri özünü nümayiş etdirmişdir. Onun bir çox tablolarında çiçəklər sanki nur saçmışdır.

Belokurun ən çox üstünlük verdiyi boyalar ultramarin və göy kobalt olmuşdur. Onun ən uğurlu və sayca çox olan əsərləri məhz mavi fon üzərində çəkilmişdir. Yaradıcılığının ilkin mərhələsində rəssam quşüzümü, mürvərd və soğandan hazırladığı əldəqayırma boyalardan istifadə etmişdir. Sonradan o, qruntlanmış kətan və yağlı boyalara keçmiş, durulaşdırıcı kimi isə kətan yağından istifadə etmişdir.

Bilokurun yağlı boya rəngkarlığında obyekt, təsvir üsulu, təsvir müstəvisi və boyalar arasında daxili bir bağlılıq mövcuddur. Bu əlaqələrin aşkar edilməsi Yekaterina Belokur yaradıcılığının köklərinin Ukrayna naxış sənəti və toxuculuğuna, eləcə də dərin arxaik qatlara dayanan xalq ənənələrinə bağlı olduğunu göstərmişdir.

Mirası

Yekaterina Belokurun Memorial Muzey-Mülkü.

1900-cü ildə anadan olmuş rəssamın xatirəsini yaşatmaq məqsədilə 1977-ci ildə Boqdanivka kəndindəki Belokurlar ailəsinə məxsus evdə Yekaterina Belokurun Muzey-Mülkü yaradılmışdır.

Ukraynanın bir çox şəhərlərində küçə və döngələrə rəssamın adı verilmişdir. Ternopil stanitsasında fəaliyyət göstərən 58 nömrəli "Plast" qrupu (kurin) sənətkarın adını daşıyır. Bu birliyin üzvləri böyük ustanın yaradıcılığını müasir cəmiyyətə tanıtmağı öz qarşılarına məqsəd qoymuşdur.

Ukrayna xalq sənətinin inkişafını stimullaşdırmaq məqsədilə 1989-cu ilin iyun ayında Ukrayna SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə ənənəvi xalq sənəti sahəsində görkəmli əsərlərə görə Yekaterina Belokur adına mükafat təsis edilmişdir. 2000-ci ildə rəssamın şərəfinə xatirə sikkəsi zərb olunmuşdur.

2012-ci ildən etibarən hər il 9 iyun tarixində və ya həmin tarixə yaxın istirahət günlərində Kiyev vilayətinin Borıspil rayonunun Boqdanivka kəndində rəssamın xatirəsinə həsr olunmuş "Katerina nəğməsi" adlı regionlararası xalq yaradıcılığı festivalı keçirilir. 2016-cı ilin noyabr ayında Ukrayna Milli Yaddaş İnstitutu Qolodomor qurbanlarının 83-cü ildönümü çərçivəsində rəssamın adını "Sarsılmazlar" layihəsinə daxil etmişdir. Bu layihə 1932–1933-cü illərin ağır sınaqlarından keçərək özünü reallaşdıra bilmiş 15 görkəmli şəxsiyyəti dövlət səviyyəsində qeyd etmək məqsədi daşıyır.

Yekaterina Belokur yaradıcılığının dünyaya tanıdılmasında Ukrayna yazıçısı və tədqiqatçısı Nikolay Kaqarlıtski mühüm rol oynamışdır. O, rəssamın məktublarını, eləcə də müasirlərinin onun haqqında xatirələrini toplayaraq nəşr etdirmişdir. Rəssamın adı 14 noyabr 2024-cü il tarixində Merkuri planetindəki kraterlərdən birinə verilmişdir.

3 dekabr 2019-cu il tarixində Ukrayna Ali Radası "2020-ci ildə əlamətdar tarixlərin və yubileylərin qeyd edilməsi haqqında" qərar qəbul etmişdir. Həmin qərara əsasən, 7 dekabr 2020-ci il tarixində Ukrayna SSR xalq rəssamı, xalq dekorativ rəngkarlıq ustası Yekaterina Belokurun anadan olmasının 120 illiyi dövlət səviyyəsində təntənəli şəkildə qeyd olunmuşdur.

İncəsənətdə

Musiqi

• Bəstəkar Lesya Diçkonun əsərləri:
  • 1983 — «Катерина Білокур, або Натхнення» (1983, rəssamın əsəri əsasında hazırlanmış bir pərdəli balet);
  • 1986 — «Фрески за картинами Катерини Білокур» skripka və orqan üçün 2 dəftərdə;
  • Lesya Diçkonun «Катерина Білокур» baleti Ukrayna Milli Filarmoniyasınsa Alla Rubinanın prodüserliyi ilə səhnələşdirilmişdir.

Teatr

2009-cu ildə rejissor və səhnə dizayneri Aleksandr Bilozub əsas personajları rəssamlar Yekaterina Belokur və Frida Kahlo olan "İki indiqo çiçəyi" tamaşasını yaratdı. Bilokuru səhnədə Olena Fesunenko canlandırmışdır. Tamaşanın premyerası 30 aprel 2009-cu ildə İvan Franko adına Milli Akademik Dram Teatrında baş tutmuşdur.

Kino

Ukraynalı sənətkarın həyat və yaradıcılığı haqqında televiziya proqramları, bədii filmlər və sənədli filmlər çəkilmişdir, o cümlədən:

• «Катерина Білокур» (1972, film, rejissor: Lidiya Ostrovska-Kordyum)
• «Буйна» (1990, Valentina Lebedevanın ssenarisi əsasında 2 hissəli bədii televiziya filmi, «Ukrtelefilm», rejissor: Viktor Vasilenko, rəssam rolunda — Raisa Nedaşkovska)
• «Катерина Білокур. Послання» (2001, film, "Kinematoqrafist" studiyası, ssenarist və rejissor: Olqa Samolevska)
• «Катерина Білокур. Сповідь» (televiziya proqramı, "Qlas" Televiziya və Radio Şirkəti)

Rəsm

• Vladimir Slepçenko. Катерина Білокур. Із серії «Обрані часом».

Ədəbiyyat

• Олена Волинська «Я чую тебе. Сплетіння доль Катерини Білокур та Оксани Петрусенко».

Rəsmləri

1. Жінка в зеленому корсеті. 1920-ті рр.
2. У Богданівці, за греблею. Середина 1920-х рр.
3. Квіти. Кінець 1920-х рр.
4. Натюрморт. Кінець 1921-х рр.
5. Портрет Олі Білокур. 1928 р.
6. Портрет Надії Кононєнко. 1929 р.
7. Пейзаж з вітряком. Початок 1930-х рр.
8. Дорога в'ється в даль. Початок 1930-х рр.
9. Портрет колгоспниці Тетяни Бахмач. 1932—1933 рр.
10. Берізка. 1934 р., втрачена.  
11. Квіти за тином. 1935 р.
12. Портрет племінниць художниці. 1937—1939 рр.
13. Квіти у тумані. 1940 р.
14. Сон. 1940 р.
15. Жоржини (Квіти і калина). 1940 р.
16. Дерева в лісі. 1940-ві рр.
17. Селянське подвір'я. 1940-ві рр.
18. На околиці. 1940-ві рр.
19. Портрет Софії Журби. 1940-ві рр.
20. Портрет Надії Білокур. 1941 р.

1. Польові квіти. 1941 р.
2. Квіти. 1942 р.
3. Квіти увечері. 1942 р.
4. Квіти на блакитному тлі. 1942—1943 рр.
5. Буйна. 1944—1947 рр.
6. Декоративне панно. 1945 р.
7. Привіт урожаю. 1946 р.
8. Півонії. 1946 р.
9. ХХХ-ліття СРСР. 1947 р.
10. Квіти та горіхи. 1948 р.
11. Півонії. 1948 р.
12. Колгоспне поле. 1948—1949 рр.
13. Букет квітів. Кінець 1940 — початок 1950-х рр.
14. Горобчики. Кінець 1940-х рр.
15. Тихесенький вечір на землю спадає. Кінець 1940-х рр.
16. Колгоспниця. 1949 р.
17. Цар Колос. 1949 р.
18. Ескіз «Жінка з палицею». 1950-ті рр.
19. Цар Колос (варіант). 1950-ті рр.
20. Рожі (Мальви) 1950 р.

1. Квіти, яблука і помідори. 1950 р.
2. Автопортрет. 1950 р.
3. За рідною Богданівкою. 1950 р.
4. Ваза з квітів. 1950-ті рр.
5. Щастя (Чорногузи дитину принесли). 1950 р.
6. Ескіз до картини «Щастя». 1950 р.
7. Щасливе дитинство. 1950-ті рр.
8. Квітоньки та берізоньки вечором. 1950 р.
9. Сердитий хлопець. 1950 р.
10. Снідання. 1950 р.
11. Пшениця, квіти, виноград. 1950—1952 рр.
12. Кавун, морква, квіти. 1951 р.
13. Щастя (не скінчений варіант). 1951 р.
14. Портрет дівчини. Початок 1950-х рр.
15. Ескіз «Калина. Мак». Початок 1950-х рр.
16. Квіти. 1952—1953 рр.
17. Квіти і виноград. 1953—1958 рр.
18. Квіти на синьому фоні. 1954 р.
19. Будьте здорові, з урожаєм. 1954 р.
20. Мальви та троянди. 1954—1958 рр.

1. Богданівські яблука. Середина 1950-х рр.
2. У старому селі. Зима. 1950-ті рр.
3. Гарбузи цвітіть. 1950-ті рр.
4. Ескіз «Будинок». 1950-ті рр.
5. Гілка полині. Середина 1950-х рр.
6. На кручі. 1950-ті рр.
7. Хата діда Савки. 1950-ті рр.
8. Сосна. 1950-ті р.р.
9. Дерево. Середина 1950-х рр.
10. Дерева за парканом. 1950-ті рр.
11. Гультяї (гумористична сценка). 1950-ті рр.
12. Автопортрет. 1955 р.
13. Хата в Богданівці. 1955 р.
14. Гай. 1955 р.
15. Автопортрет. 1957 р.
16. Георгіни. 1957 р.
17. Півонії. 1958 р.
18. Цветы и калина. 1958 р.
19. Натюрморт із колосками і глечиком. 1958—1959 р.
20. Натюрморт «Квіти та овочі» 1959 р.
21. Букет квітів. 1959 р.
22. Натюрморт. 1960 р.

Əlavə ədəbiyyat

• Авраменко О. О. Білокур / Інститут проблем сучасного мистецтва Національної академії мистецтв України. Київ: Видавництво Горобець, 2021. 168 с.: іл.
• Буйноцвіття таланту // Берегиня України : За матеріалами радіопрограми для жінок "Берегиня", що звучали в ефірі протягом 1991-1994 років / авт.-упоряд. Т. Косенко. - Київ : Мистецтво, 1995. С. 49-83.
• Карповська А. Катерина Білокур та Амброзіус Босхарт-старший: порівняльна характеристика творчості // А. Карповська. — Київ, 2018. — 36 с.
• Білокур Катерина: мистецтво та образ крізь призму часу: наук. зб. за матер. наук.-практ. конф. до 110-річчя від дня народження К. Білокур / [редкол.: А. Ф. Вялець (голова) та ін.]. — К.: Адеф-Україна, 2012. — 220 с. — ISBN 966-187-181-5.
• Катерина Білокур. Видання у 2-х книгах. Київ: Родовід, 2010
• Дитинство Білокур описане в книзі для дітей «Ірен Роздобудько про Блеза Паскаля, Вольфі Моцарта, Ганса Андерсена, Катрусю Білокур та Чарлі Чапліна» / Ірен Роздобудько. — Київ: Грані-Т, 2007. — 160 сторінок. — Серія: «Життя видатних дітей». ISBN 978-966-465-258-9

Xarici keçidlər

• Марко Роберт Стех. «Очима культури» № 93. Про мисткинь Ганну Собачко і Катерину Білокур Arxivləşdirilib 2018-08-07 at the Wayback Machine
• Клименко В., Пасічник І. . ISBN 978-966-7845-75-9.
• Християнська символіка у творчості Катерини Білокур Arxivləşdirilib 2016-11-24 at the Wayback Machine
• Погляд із Хорватії Arxivləşdirilib 2016-11-24 at the Wayback Machine Джуро Відмарович, професор, письменник (Хорватія) Arxivləşdirilib 2016-11-24 at the Wayback Machine *Закінчення. Початок у № 1-2, 2013 Arxivləşdirilib 2016-11-24 at the Wayback Machine ''Розділ ІІ'' Arxivləşdirilib 2016-11-24 at the Wayback Machine  
• Кім Скалацький. . ISBN 978-966-182-217-6.
• Şablon:Стаття
• Şablon:Стаття
• Şablon:Стаття
• Şablon:Стаття
• Н. Г. Ковпаненко Білокур Катерина Василівна Arxivləşdirilib 2015-11-20 at the Wayback Machine // Şablon:ЕІУ/1
• Х. Бедрик-Білан, А. Безносик, М. Гнатюк, Л. Громовенко. . ISBN 966-8349-01-6.
• Українська художниця, яка вразила Пабло Пікассо та всю Європу Arxivləşdirilib 2016-08-06 at the Wayback Machine // ArtsLooker. — 2016. — 13 травня.
• Катерина Білокур. Каталог виставки до 100-ліття від дня народження. Київ, Образотворче мистецтво, 2000. Arxivləşdirilib 2019-10-22 at the Wayback Machine
• Квіткова посвята Катерині Білокур. Полтава, Видавець Говоров С. В., 2011. Arxivləşdirilib 2021-12-18 at the Wayback Machine
• Катерина Білокур. Комплект листівок. Київ, Мистецтво, 1973