Məzmuna keç

Yelena Apreleva

Vikipediya, azad ensiklopediya
Yelena Apreleva
Təxəllüsü Е. Ардов, E. Ardov[1]
Doğum tarixi 24 fevral (8 mart) 1846(1846-03-08)[2]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 4 dekabr 1923(1923-12-04)[1] (77 yaşında)
Vəfat yeri
Atası İvan Blaramberq
Fəaliyyəti yazıçı, tərcüməçi, redaktor[d], pedaqoq, jurnalist
Əsərlərinin dili rus dili
İmza
Vikimənbənin loqosu Yelena Apreleva Vikimənbədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yelena İvanovna Apreleva və ya Yelena İvanovna Blaramberq, həmçinin Yelena Ardova (rus. Елена Ивановна Апрелева; 24 fevral (8 mart) 1846[2], Orenburq4 dekabr 1923[1], Belqrad[1]) — Rusiya yazıçısı, dramaturquredaktoru.[3]

Yelena Apreleva Orenburq şəhərində anadan olmuşdur. Atası belçikalı hərbi geodezist İvan Fyodoroviç Blaramberq, anası isə yunan əsilli Yelena Pavlovna Mavromixali idi. 1854-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Sankt-Peterburqa köçmüş və burada evdə təhsil almışdır. Daha sonra müəllimlik etmək üçün dövlət imtahanını uğurla vermişdir. 1872-ci ildə Cenevrə Universitetində ali təhsil almağa başlamış, lakin sağlamlıq problemləri səbəbindən təhsilini yarımçıq qoymuşdur.[4][5]

Apreleva 1890-cı ildə dövlət məmuru Pyotr Vasilyeviç Aprelev ilə evlənmiş və onunla birlikdə əvvəlcə Səmərqənddə, sonra isə Daşkənddə yaşamışdır. 1906-cı ildə Soçi yaxınlığındakı Petrovskoye malikanəsində əri inqilabçılar tərəfindən qətlə yetirilmişdir.[6] Bu hadisədən sonra Apreleva ciddi psixoloji sarsıntı keçirmiş və yazı fəaliyyətini dayandırmışdır. 1920-ci ildə Sovet Rusiyasını tərk edərək Serbiyaya köçmüş və 1923-cü ildə Belqradda vəfat etmişdir.[7]

Yaradıcılığı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Apreleva 1868-ci ildən etibarən tarixi və təhsil jurnallarında məqalələr dərc etdirməyə başlamışdır. 1870-ci ildə "Uşaqlar üçün Oyunlar və Dərslər" adlı kitabı tərtib etmiş və redaktə etmişdir. 1871-ci ildə Yulian Simaşko ilə birlikdə "Ailə və Məktəb" jurnalını nəşr etməyə başlamış və burada "Sibir Eskizləri" adlı əsərini dərc etdirmişdir. 1876-cı ildə Parisə köçmüş və burada İvan Turgenevin rəhbərliyi altında "Günahsız Günahkarlar" adlı ilk qısa romanını yazmışdır. Bu əsər 1877-ci ildə "Avropa Bülleteni" jurnalında çap olunmuşdur. Sonrakı illərdə "Vasyuta", "Kiçik Qrafinya", "Timofey və Anna" kimi roman və povestləri "Delo" və "Niva" jurnallarında dərc olunmuşdur. 1889-1906-cı illər arasında Mərkəzi Asiyada yaşadığı dövrdə "Rus Vedomostları" qəzetində təxminən altmış qısa hekayə və məqalə yazmışdır. Burada "Krım Eskizləri" və "Mərkəzi Asiya Eskizləri" kimi əsərlərini dərc etdirmişdir. 1898-ci ildə "Qırıq Parçalar" adlı pyesi Moskvanın Kiçik Teatrında səhnələşdirilmişdir.[8]

  • "Uşaqlar üçün Oyunlar və Dərslər" (1870)
  • "Günahsız Günahkarlar" (1877)
  • "Vasyuta" (1881)
  • "Rufina Kazdoeva" (1892)
  • "Qırıq Parçalar" (1892)
  • "Eskizlər" (1893)
  • "Görkəmli Qadın" (1894)
  • "Redaktorun Əzabları" (1902)
  • "İki Dünya" (1909)
  • "Mərkəzi Asiya Eskizləri" (1935, ölümündən sonra Şanxayda nəşr olunmuşdur)

Yelena Apreleva rus ədəbiyyatında mühüm iz qoymuş, xüsusilə Mərkəzi Asiya və Krım xalqlarının mədəniyyətini rus oxucularına tanıtmışdır.

  1. 1 2 3 4 5 WeChangEd.
  2. 1 2 Русские писатели 1800—1917: Биографический словарь (русский). / red. P. Nikolayev М.: Böyük Rus Ensiklopediyası, 1989. C. 1. S. 102–103. 672 s.
  3. Ledkovskaia-Astman, Marina; Rosenthal, Charlotte; Fleming Zirin, Mary. Dictionary of Russian Women Writers. Greenwood Publishing Group. 1994. ISBN 0313262659.
  4. Wilson, Katharina. An Encyclopedia of Continental Women Writers. Taylor & Francis. 1991. 48. ISBN 0824085477.
  5. Апрелева - Бларамберг at the Granat Institute Encyclopedic Dictionary // Энциклопедический словарь Русского библиографического института Гранат. Том 11/Изд. 7. — М.: Т-ва 'Бр. А. и И. Гранатъ и Ко' — 1911.
  6. Apreleva's Biography at: Ардов Е. (Апрелева Е.И.) «Средне-Азиатские очерки», — Шанхай: Типография Издательства «Слово», 1935
  7. Апрелев Георгий Петрович at hrono.ru
  8. Elena Apreleva at Биографический словарь. 2000 / dic.academic.ru
  • Апрелева — Бларамберг // Энциклопедический словарь Русского библиографического института Гранат. Том 11/Изд. 7. М.: Т-ва 'Бр. А. и И. Гранатъ и Ко' — 1911.
  • Биография // Ардов Е. (Апрелева Е. И.) Средне-Азиатские очерки. — Шанхай: Типография Издательства «Слово», 1935

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]