Yunax iyesi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Yunak iyesi səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

Yunax iyesi - tatar, başqırd və çuvaşlarda hamamın qoruyucu ruhu. Müxtəlif dillərdəki adları Yonak, Yunça (Munşa, Monço, Munca) iyesidir. Hamam iyesi olaraq da tanınır. Bundan başqa vanna ruhu mənasında Cağ (Cağlık) iyesi və ya Çimek iyesi olaraq da tanınmışdır. Qısa boylu bir qoca qılığında olduğuna inanılar. İnsanlara təmizliyi öyrədər. Günəş batdığı zaman və gecə yarısı hamama girilmir, çünki bu saatda iye özü yuyunur. Hamamda yuyunarkən adam üzünü sabunladıktan sonra təmiz su ilə dolu ləyənə tapmasa ya da hamamdan getmək üzrəykən ayaqqabılarının itdiyini görsə, bunlar onun zarafatlarıdır. Tatarlar hamamda yuyunduqdan sonra, hər şeyi təmizləyib, əşyaları yerinlərinə qaldırarlar və "Yunağın istiliyi sənə, dincliyi mənə!" deyərək hamamdan çıxarlar.

Etimologiya[redaktə | əsas redaktə]

(Mun/Yun) kökündən törəmişdir. Yunak hamam deməkdir. Yunmak sözü yuyunmaq, təmizlənmək mənalarına gəlir. Yunup sözü qədim türkcədə dəstəmaz deməkdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]