Yura dövrü

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yuranın başlanğıcında Pnageya

Yura dövrü (ing. Jurassic, Jurassic system(Period), rus. Юра, Юрская система (Период))— Mezozoy erasının Triasdan sonra gələn dövrüdür. 1822-ci ildə alman alimi Aleksandr fon Humboldt tərəfinfən ayrılmış və öz adını Qərbi Avropadakı Yura dağlarından almışdır. 3 şöbə və 11 mərtəbəsi vardır.[1] [2] Yura dövrü 201.3 (±0.2) milyon il əvvəl başlayıb və təqribən145 milyon il əvvəl başa çatmışdır.[2] Yura dövründə Yerdə mülayim iqlim olmuşdur. Bu dövrdə qütb ərazilərində buzlaqlar yox idi. Yura dövrünün sonunda kiçik məhv olma baş vermişdir.

Sistem/

Dövr

Şöbə/

Epoxa

Mərtəbə Yaş

(milyon il)

Təbaşir Alt Berias ~ 145.0
Yura Üst/

Gec

Titon 145.0-152.1
Kimmeriç 152.1–157.3
Oksford 157.3–163.5
Orta Kellovey 163.5–166.1
Bat 166.1–168.3
Bayos 168.3–170.3
Aalen 170.3–174.1
Alt/

Erkən

Toar 174.1–182.7
Plinsbax 182.7–190.8
Sinemyur 190.8–199.3
Hettanq 199.3–201.3
Trias Üst Ret ~ 208.5
Yura dövrünün bu bölgüləri 2022-ci ilin

fevral ayında Beynəxalq Stratiqrafiya

Komissiyası tərəfindən razılaşdırılmışdır.

Bölgülər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yura dövrü Erkən Yura, Orta Yura və Gec Yura epoxalarına bölünür. Stratiqrafiyada süxur formasiyalarının Alt Yura, Orta Yura və Üst Yura seriyalarına bölünür və həmçinin Avropada "Leyas", "Dogger" və "Malm" kimi tanınır.[2][3]

Üst/Gec Yura

Titon (152.1 ± 0.9–145.0 mln. il)

Kimmeriç (157.3 ± 1 – 152.1 ± 0.9 mln. il)

Oksford (163.5 ± 1 – 157.3 ± 1 mln. il)

Orta Yura

Kellovey (166.1 ± 1.2 – 163.5 ± 1 mln. il)

Bat (168.3 ± 1.3 – 166.1 ± 1.2 mln. il)

Bayos (170.3 ± 1.4 – 168.3 ± 1.3 mln. il)

Aalen (174.1 ± 1 – 170.3 ± 1.4 mln. il)

Alt/Erkən Yura

Toar (182.7 ± 0.7 – 174.1 ± 1 mln. il)

Plinsbax (190.8 ± 1 – 182.7 ± 0.7 mln. il)

Sinemyur (199.3 ± 0.3 – 190.8 ± 1 mln. il)

Hettanq (201.3 ± 0.2 – 199.3 ± 0.3 mln. il)

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Ş.Ə.Babayev. Azərbaycan-rus-ingiliscə qısa ensiklopedik geoloji lüğət. Bakı, 2008. səhifə 315.
  2. 1 2 3 INTERNATIONAL CHRONOSTRATIGRAPHIC CHART. 2022/02 Arxivləşdirilib 2022-04-02 at the Wayback Machine. stratigraphy.org
  3. Kazlev, M. Alan (2002) Palaeos website Accessed July. 22, 2008