Yusif İzzəddin Əfəndi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yusif İzzəddin Əfəndi
يوسف عزت الدين أفندي
Z.K.H. Prins Yusuf Izzedidin van Turkije 1857-1916.jpg
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Dolmabağça sarayı, İstanbul, Osmanlı imperiyası
Vəfat tarixi (58 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri Sultan Mahmud türbəsi
Atası Əbdüləziz
Anası Dürrünəv Qadınəfəndi
Həyat yoldaşları Çeşmiahu xanım
Cavidan xanım
Əminə Nazikəda xanım
Tazəndə xanım
Ləman Ünlüsoy
Uşaqları Mehmed Bahəddin Əfəndi
Xədicə Şükriyə Sultan
Mehmed Nizaməddin Əfəndi
Mehriban Mihrişah Sultan
Hərbi xidmət
Rütbəsi Müşir
Dini Sünni, İslam
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yusif İzzəddin Əfəndi (10 oktyabr 1857, İstanbul1 fevral 1916, İstanbul) — 33. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin böyük oğlu, Osmanlı şahzadəsi.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şahzadə Yusif İzzəddin Əfəndi 1857-ci ildə Dolmabağça sarayında doğuldu. Atası Osmanlı şahzadəsi Şahzadə Əbdüləziz (Sultan Əbdüləziz), anası isə onun ilk xanımı Dürrünəv xanım idi. Dünyaya gəldiyi əsnada əmisi Sultan Əbdülməcid taxtda idi və şahzadələrin övlad sahibi olması qadağan olduğu üçün Məkkə mollası Qədri bəyin Əyyubsultandakı evində gizlicə böyüdüldü. 4 yaşına gəldikdə isə atası taxta çıxmış, bundan sonra ictimaiyyətə təqdim olunmuşdur. 10 yaşında ikən atasıyla birlikdə Avropa səyahətinə çıxdı. 1870-ci ildə Dolmabağça sarayında keçirilən mərasimlə Süleyman Əfəndi, Vahidəddin Əfəndi, Səlahəddin Əfəndi, Cəlaləddin ƏfəndiMünirə Sultanın oğlu Sultanzadə Ələddin bəylə birlikdə sünnət edildi.

14 yaşında ikən 1 sentyabr 1871-ci ildə atası Sultan Əbdüləziz tərəfindən marşal rütbəsilə ordu rəhbərliyinə gətirildi və bu vəzifəsini 1873-cü ilin yanvarına qədər davam etdirdi. Atası saray çevrilişi ilə taxtdan endirilib, bir neçə gün sonra da şübhəli olaraq öləndə 19 yaşı vardı.

Atasının vəfatından sonra Osmanlı sülaləsinə mənsub şahzadələr arasında ən böyüyü olan əmisi oğlanları V Murad, II ƏbdülhəmidV Mehmed taxta çıxmış, nəhayət V Mehmedin səltənəti illərində Osmanlı sülaləsinin ən böyük şahzadəsi olaraq vəliəhd elan olunmuşdu. Bu illər ərzində Osmanlı imperiyasını müxtəlif mərasimlərdə təmsil etmişdir. 1910-cu ildə İngiltərə kralı VII Eduardın cənazə mərasimində, 1911-ci ildə isə V Georqun tacqoyma mərasimində iştirak etdi.

Birinci Dünya müharibəsi illərində Ənvər Paşanın yeritdiyi siyasətə qarşı çıxırdı və onu sərt tənqid edirdi. Çanaqqala döyüşü əsnasında döyüş bölgələrini tez-tez ziyarət edir, bu səyahətlərdən bir neçəsində əsgərlərin gözü önündə Ənvər Paşayla mübahisə etmişdir. Ancaq taxta çıxması gözlənilən Yusif İzzəddin Əfəndi 1 fevral 1916-cı ildə Zincirlikuyudakı köşkündə ölü olaraq tapıldı. Ölüm səbəbi intihar nəticəsindəki qan itkisi olaraq göstərilsə də, İttihadçılar tərəfindən qətlə yetirilməsi haqqında fərziyyələr də var.

Cənazəsi atasının məzarının yanına, Sultan Mahmud türbəsinə dəfn edildi.

Ailəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Çeşmiahu xanım — 1879-cu ildə evlənmişdir. 1 övladı olmuşdur.
    • Mehmed Bahəddin Əfəndi (d. fevral 1883 — ö. 8 noyabr 1883)
  • Cavidan xanım (d. 12 yanvar 1870, Qars — ö. 1935, İstanbul) — xalası qızı idi. 20 may 1885-ci ildə evlənmişdir. Övladı olmamışdır.
  • Əminə Nazikəda xanım (d. 30 may 1872, Suxumi — ö. 1946, İstanbul) — 6 iyul 1886-cı ildə evlənmişdir. Övladı olmamışdır.
  • Tazəndə xanım (d. 10 oktyabr 1875, Poti — ö. 1950, İstanbul) — 15 oktyabr 1892-ci ildə evlənmişdir. Övladı olmamışdır.
  • Ləman Ünlüsoy (d. 6 iyun 1888, Batumi — ö. 3 avqust 1953, İstanbul) — 4 fevral 1902-ci ildə evlənmişdir. 3 övladı olmuşdur:

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]