Zəiflətmə müharibəsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yorma müharibəsi (ərəb. حرب الاستنزاف‎‎ Romanizasiya: Harb Əl-İstinzaf; ivr. מלחמת ההתשהRomanizasiya: Milhemet haHataşah)
Əsas münaqişə: Soyuq müharibəƏrəb-İsrail müharibələri
Suez canal map.jpg Süveyş kanalının xəritəsi
Tarix 1 iyul 1967-7 avqust 1970-ci il
Yeri Sinay yarımadası
Nəticəsi Nəticəsiz qalmışdır.[1]
İsrailin Sinay yarımadasındakı işğalı davam etmişdir
Münaqişə tərəfləri
İsrail İsrail
Misir Misir
Misir
SSRİ SSRİ
Fələstin Fələstin Azadlıq Təşkilatı
Kuba Kuba
İordaniya İordaniya
[2]
Komandan(lar)

İsrail İsrail Levi Eşkol
İsrail İsrail Haim Bar-Lev

Misir Misir Camal Əbdül Nasir
Misir Misir Əhməd İsmayıl Əli
Misir Misir Saad Əl Şazli

Tərəflərin qüvvəsi

İsrail İsrail 275.000 əsgər

Misir Misir: 200,000
SSRİ SSRİ: 10,700-15,000[3]
İordaniya İordaniya: 15,000[4]
Fələstin Fələstin Azadlıq Təşkilatı

900-1,000[5][6]
İtkilər

İsrail İsrail 694[7]-1,424[8] əsgər ölmüşdü
227 mülki əhali ölmüşdü[7]
2,659 yaralı[7]
14[9]-30[10] hərbi təyyarə

Misir Misir:
2,882[11]-10,000[9] əsgər və mülki əhali ölmüşdü
6,285 yaralı[12]
60[10]-114[13] hərbi təyyarə
Fələstin FələstinAzadlıq Təşkilatı:
1,828 ölü
2,500 əsir[14]
İordaniya İordaniya:
40-84 ölü
108-250 yaralı
4 əsir
30 tank
SSRİ SSRİ:
58 ölü[15]
4-5 hərbi təyyarə
Kuba Kuba:
180 ölü
250 yaralı[16]
:
Minlərlə itki[2]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yorma müharibəsi (ərəb. حرب الاستنزاف‎‎ Romanizasiya: Harb Əl-İstinzaf; ivr. מלחמת ההתשהRomanizasiya: Milhemet haHataşah), 1967-1970-ci illər arasında Sinay yarımadasında İsrail ilə Misir və müttəfiqləri arasında meydana gələn hərbi toqquşmalardır.

1967-ci ildə baş vermiş Altı günlük müharibədən sonra, Ərəb-İsrail qarşıdurmasının mərkəzində olan problemləri həll etmək üçün ciddi bir diplomatik səy göstərilmədi. 1967-ci ilin sentyabrında ərəb dövlətləri İsrail ilə sülh, tanınma və ya danışıqları qadağan edən “üç xeyr” siyasətini həyata keçirməyə başladılar. Misir Prezidenti Camal Əbdül Nasir, yalnız bir hərbi müdaxilənin İsraili və ya beynəlxalq birliyi İsraili Sinaydan çıxarmağa məcbur edəcəyinə inanırdı[17][18] və iki ölkə arasındakı toqquşmalar qısa bir müddət ərzində Süveyş kanalı boyunca yenidən başladı.

Toqquşmalar əvvəlcə qarşılıqlı artilleriya atəşləri və Sinaya kiçik miqyaslı hücumlar ilə məhdudlaşırdı. Ancaq 1969-cu ildə Misir Ordusu daha geniş miqyaslı əməliyyatlara hazırlaşmağa başladı. 8 mart 1969-cu ildə Nasir, Süveyş kanalı boyunca geniş çaplı bombardmanlar, geniş miqyaslı hava döyüşləri və komando hücumlarını özündə cəmləşdirən zəiflətmə müharibəsi elan etdi[17][19]. Qarşıdurmalar 1970-ci ilin avqustuna qədər davam etdi və atəşkəslə başa çatdı. Sülh danışıqlarına sözün həqiqi mənasında bağlanmadan, müharibənin başladığı sərhədlər eyni qalmışdı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://mfa.gov.il/MFA/AboutIsrael/History/Pages/The%20War%20of%20Attrition%20-1968-70.aspx
  2. 1 2 http://dover.idf.il/NR/rdonlyres/0771A94F-B23C-43E6-8955-9630D34B8076/0/WarofAttrition40Years.ppt#262,6 |The War: Lebanon and Syria |Dover.idf.il Sitat səhvi: Xətalı <ref> etiketi; "autogenerated1" adı bir neçə dəfə müxtəlif məzmunla verilib
  3. Russian Aviation and Air Power in the Twentieth Century, Robin D. S. Higham, John T. Greenwood, Von Hardesty, Routledge, 1998, p.227
  4. Fruchter-Ronen I, (2008), pp. 244–260
  5. Morris (1999), p. 368
  6. Wallach, Jedua; Ayalon, Avraham; Yitzhaki, Aryeh (1980). "Operation Inferno". in Evyatar Nur. Carta's Atlas of Israel, Volume 2
  7. 1 2 3 Schiff, Zeev, A History of the Israeli Army (1870–1974), Straight Arrow Books (San Francisco, 1974) p. 246, ISBN 0-87932-077-X
  8. http://www.mfa.gov.il/MFA/History/Modern+History/Centenary+of+Zionism/The+Arab-Israeli+Wars.htm |The Arab-Israeli Wars
  9. 1 2 Benny Morris, Righteous victims: a history of the Zionist-Arab conflict, 1881–2001, Random House (1999), page 362. ISBN 978-0-679-74475-7.
  10. 1 2 Nicolle and Cooper, 32-33
  11. Saad el-Shazly, The Crossing of Suez. p. 195. ISBN 978-0-9604562-2-2.
  12. Uri Bar, The Watchman Fell Asleep: The Surprise Of Yom Kippur And Its Sources. p.15. ISBN 978-0-7914-6482-3.
  13. Insight Team of the London Sunday Times, Yom Kippur War, Double Day & Company (1974) Page 42
  14. Zeev Schiff, History of the Israeli Army 1870–1974, Straight Arrow Books (1974) ISBN 0-87932-077-X, page 246
  15. A list of known Soviet army losses of manpower during The War of attrition Şablon:Rus
  16. Karsh, Efraim: The cautious bear: Soviet military engagement in Middle East wars in the post-1967 era
  17. 1 2 Dunstan 2003, pp. 7–14
  18. Egypt Will Fight, Nasser Shouts|iş=Pittsburgh Post-Gazette|tarix=24 noyabr 1967|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1129&dat=19671124&id=iy4NAAAAIBAJ&sjid=mmwDAAAAIBAJ&pg=7156,4781952%7Csəhifə=2}}
  19. Israeli Mirage and Nesher Aces|nəşriyyat=Osprey|il=2004|səhifələr=46–53