Zərifə Əliyeva

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Zərifə Əliyeva
Zərifə Əziz qızı Əliyeva
Fotoqrafiya
Doğum tarixi
28 aprel 1923(1923-04-28)
Doğum yeri Şahtaxtı, İliç rayonu, Naxçıvan MSSR, SSRİ
Vəfat tarixi 15 aprel 1985 (61 yaşında)
Vəfat yeri Moskva, SSRİ
Vəfat səbəbi Xərçəng
Dəfn yeri Fəxri Xiyaban
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Həyat yoldaşıHeydər Əliyev
Uşaqları Sevil Əliyeva
İlham Əliyev
AtasıƏziz Əliyev
AnasıLeyla Əliyeva
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Zərifə Əziz qızı Əliyeva (28 aprel 1923, İliç rayonu, Şahtaxtı, Naxçıvan MSSR, Azərbaycan SSR, SSRİ15 aprel 1985, Moskva) — Azərbaycan SSR-nın əməkdar elm xadimi, tibb elmləri doktoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1947-ci ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirmişdir. Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Oftalmologiya İnstitutunda elmi işçi, 1969-cu ildən isə Ə.Əliyev adına Azərbaycan Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda göz xəstəlikləri kafedrasının dosenti, professor, görmə orqanlarının peşə patologiyası laboratoriyasının müdiri, oftalmologiya kafedrasının müdiri (1982-1985) vəzifələrində çalışmışdır. Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Fiziologiya İnstitutunda görmə orqanının peşə patologiyasının öyrənilməsi üzrə ixtisaslaşdırılmış elmi-tədqiqat laboratoriyasında az intensivli zəhərli istehsal sahələrində görmə orqanına fizioloji, klinik, funksional, histoloji mexanizmlərin təsirinin öyrənilməsi üzrə bir sıra qiymətli tədqiqatlar aparmışdır.

Tibbi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Z.Əliyevanın Azərbaycanda oftalmologiya elminin inkişafında müstəsna xidmətləri vardır. O, vaxtilə Azərbaycanda geniş yayılmış traxomanın, dünya təcrübəsində birincilər sırasında peşə, xüsusilə kimya və elektron sənayelərində peşə fəaliyyəti ilə bağlı göz xəstəliklərinin öyrənilməsi, profilaktikası və müalicəsinə, habelə oftalmologiyanın müasir problemlərinə dair bir çox sanballı tədqiqatların, o cümlədən "Terapevtik oftalmologiya", "İridodiaqnostikanın əsasları" kimi nadir elmi əsərlərin müəlliflərindən biri, 12 monoqrafiya, dərslik və dərs vəsaitinin, 150-yə yaxın elmi işin, 1 ixtira və 12 səmərələşdirici təklifin müəllifidir. Z.Əliyeva yüksək ixtisaslı səhiyyə kadrları hazırlanmasına böyük əmək sərf etmişdir.

Zərifə xanım Əliyevanın 80 illiyinə həsr edilmiş poçt markası

Fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi[redaktə | əsas redaktə]

Akademik Zərifə Əliyeva Ümumittifaq Oftalmoloqlar Cəmiyyəti Rəyasət Heyətinin, Sovet Sülhü Müdafiə Komitəsinin, Azərbaycan Oftalmologiya Cəmiyyəti İdarə Heyətinin, "Vestnik oftalmoloqu" (Moskva) jurnalı redaksiya heyətinin üzvü idi.

Yüksək elmi nailiyyətlərinə görə SSRİ Tibb Elmlər Akademiyasının M.İ.Averbax adına mükafatına layiq görülmüşdür (1981).

1985-ci il aprel ayının 15-də Moskva şəhərində vəfat edən Zərifə xanım Əliyevanın cənazəsi 1994-cü ildə Moskvanın Novo-Deviçye qəbiristanlığından Bakıya gətirilərək, Fəxri Xiyabanda, atasının qəbri yanında dəfn olunmuşdur.

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

Poçt markası (2008).

Fəxri xiyabanda məzarı üstündə tuncdan heykəli ucaldılmışdır. Bakıda Göz xəstəlikləri İnstitutu, Naxçıvan şəhər poliklinikası onun adını daşıyır. Bakının Binəqədi rayonu ərazisində adına istirahət parkı salınmışdır. Bakı və Naxçıvanda küçə Zərifə Əliyevanın adını daşıyır.Bundan başqa Yasamal rayon ərazisində Zərifə Əliyevanın adını daşıyan lisey fəaliyyət göstərir.

  • Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi Əziz Əliyevin qızıdır.
  • Azərbaycan Respublikasının üçüncü Prezidenti Heydər Əliyevin həyat yoldaşıdır.
  • Azərbaycan Respublikasının dördüncü Prezidenti İlham Əliyevin anasıdır.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının A.İ.Qarayev adına Fiziologiya İnstitutunun qarşısında akademik Zərifə Əliyevanın barelyefi


Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Akademik Zərifə xanım Əliyeva. Milli oftalmologiyamız və xatirələr.
  2. Haqqında məqalələr – 2013

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Zərifə Əliyeva ilə əlaqəli mediafayllar var.