Zərif Qayıbov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Zərif Qayıbov
Zərif Qayıbov.jpg
Doğum tarixi: 1920(1920-İfadə xətası: "{" punktuasiyasının tanınmayan simvolu.-{{{3}}})
Doğum yeri: Gəncə
Vəfat tarixi: 14 dekabr 1943(1943-12-14)
Vəfat yeri: Gəncə
Atası: İsmayıl bəy Qayıbov
Anası: Firuzə xanım Qayıbova
Milliyyəti: Azərbaycan türkü

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Zərif Qayıbov 1920-ci ildə Gəncə şəhərində ziyalı ailəsində doğulmuşdur. Atası İsmayıl bəy məşhur maarifçi, anası Firuzə xanım isə müəllimə idi. İsmayıl bəy Üzeyir Hacıbəyovla məsləhətləşmiş və onu 1929-cu ildə Gəncə musiqi məktəbinin tar sinfinə qoymuşdur. İlk sənət sirlərini məşhur tarzən və ictimai xadim Həmzə Əliyevdən (skripkaçı Azad Əliyevin atası) öyrənmişdir. Gəncə musiqi məktəbində bir neçə il təhsil alandan sonra Zərif yenə Üzeyir bəyin təşəbbüsü və zəmanəti ilə Bakı Musiqi Texnikumuna qəbul edilir. Çox keçmədən o, bəstəkar Səid Rüstəmovun, Əhməd Bakıxanovun ən sevimli və istedadlı tələbələrindən biri olur. Azərbaycanın xalq artisti ƏHməd Bakıxanov öz tələbəsi haqqında belə demişdir:

- Zərifin zərif barmaqları, onun musiqi ilə yoğrulmuş qəlbi sanki tar çalmaq üçün yaranmışdı. Mən Zərifə hər hansı bir muğamı öyrədəndə, o həmişə həmin muğamın hər hansı istinad pərdəsinə əsaslanmasını tez qavramağa çalışır, muğam üzərində sərbəst yaradıcılıq işi aparırdı. Lakin nədənsə ən çox "Şur" muğamına meyil salırdı. O bu muğamı xüsusən sarı simlərdə özünəməxsus gəzişmələrlə ifa edirdi. Belə bir işdən mən nəinki inciməz, hətta həddindən artıq sevinirdim. Çünki tələbələrimin içərisində ən çox Zərifin "Şur"undan ləzzət alardım. Çox keçmədən Zərif Bakıda istedadlı tarzən kimi məşhurlaşır, o, klassik əsərlərdən, muğamlardan ibarət konsert repertuarı ilə ictimaiyyət qarşısında, filarmoniyada, radio dalğalarında çıxış edir. Get-gedə Zərifin çalğısında muğam incəlikləri təbii bir səpkidə səslənir. Artıq o hər muğamın özünəməxsus xüsusiyyətlərini, xarakterini qəlbdən duyur. Bu keyfiyyətlərinə görə Zərif M.F.Axundov adına Azərbaycan Opera və Balet Teatrına – simfonik orkestrə qəbul edilir. 1938-ci ildə Moskvada keçirilmiş Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti ongünlüyündə iştirak etmiş, Azərbaycanın sarı simli tarının şöhrətini ucaltmışdır. İstedadlı tarzən daim yorulmaq bilmədən öz üzərində çalışırdı. 1939-cu ilin oktyabrında Moskvada xalq musiqi alətlərində çalanların Ümumittifaq baxışında respublikamızı təmsil edən musiqiçilər arasında Zərif Qayıbov da var idi. İki həftəyə yaxın davam edən bu musiqi yarışında o, iki dəfə çıxış etmiş, birinci dəfə özünün şah ifası olan "Şur" muğamını, ikinci dəfə isə "Ləzginka" oyun havasını çalaraq yüksək mükafata layiq görülmüşdü. Məlumdur ki, Zərifdən sonra "Şur" muğamının ən gözəl ifaçılarından biri onun sevimli tələbəsi, mərhum Əhsən Dadaşov olmuşdur. İstedadlı tarzən 1940-cı ildə öz doğma şəhərinə qayıdaraq Gəncə filarmoniyasında həm solist kimi fəaliyyət göstərir, həm də orkestr təşkil edərək şəhərin ən yaxşı musiqiçilərini ətrafına toplayır. Gənc tarzənin arzuları böyük və sonsuz idi. Lakin zalım fələk də öz bəd əməlindən qalmır, amansız ölüm bu gəncin bütün arzu və muradlarını gözündə qoyur. Zərif Qayıbov ömrünün çiçəkləndiyi, sənətinin coşduğu bir vaxtda, 1943-cu il dekabrın 14-də Gəncədə vəfat etmişdir. Həyatla vidalaşmazdan bir neçə gün öncə dostu Fikrət Əmirova, Həmzə və Məhəmməd müəllimlərinə: "Özünüzə Zərif tapın... Mənimki də bura qədər idi", – demişdi.

[1]