Zevs

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Yunan Tanrıları
Zevs
Olimpdə Zevsin heykəli, heykəlin müəllifi Fididir, Dünyanın yeddi möcüzəsindən biridir.

Olimpdə Zevsin heykəli, heykəlin müəllifi Fididir, Dünyanın yeddi möcüzəsindən biridir.
Mifologiya Qədim yunan
Adının izahı ildırımın və şimşəyin yaradıcısı, səmanın və bütün dünyanın tanrısı
Yunanca Ζεύς
Latınca Deus
Digər mədəniyyətlərdə Yupiter (Roma),
Ahur-Məzdə (İran)
Yeri Olimp
Fəaliyyəti Yerə xeyir və şər paylamaq
Atası Kron
Anası Reya
Qardaşı Aid, Poseydon
Arvadı Hera, Temis, Metida
Uşaqları Bax. Zevsin övladları
Atributları Qalxan, ikiağızlı balta (labris), bəzən qartal


Zevs (yun. Ζεύς belə ki; Δίας, Dias, klassik ifadədə: dzeu̯s) Yunan mifologiyasında tanrı Kronos və Reyanın oğlu , baş olimp tanrısı, ildırımın və şimşəyin yaradıcısı, səmanın və bütün dünyanın tanrısı.

Zevsin doğulması[redaktə | əsas redaktə]

Tanrı Kron bir vaxtlar onun özünün atası Uranın hakimiyyətini ələ keçidiyi kimi, uşaqlarının da onun hakimiyyətini ələ keçirə biləcəklərindən ehtiyat edərək onları udmuşdur. Bu səbəbdən Reya ilahəsi Zevsi Krondan gizlin olaraq Krit adasındakı Psixro mağarası adlanan bir yerdə dünyaya gətirmişdir. Reya əri Kronu aldadaraq ona yemək üçün Zevsi yox, bələnmiş daş parçasını vermişdir. Keçi Amalfeya körpə Zevsi əmizdirmiş, Kuretlər onu qorumuş, nimfa Adrasteyaİdeya isə onu Kretada balla bəsləyib böyütmüşlər. Mağaranı gözətçilər qoruyarmış və hər dəfə körpə Zevs ağlarkən, onlar nizələrini qalxanlarına vurub taqqıldadaraq onun səsinin Kron tərəfindən duyula bilməsinə mane olmuşlar.

Tanrı Kron bir vaxtlar onun özünün atası Uranın hakimiyyətini ələ keçidiyi kimi, uşaqlarının da onun hakimiyyətini ələ keçirə biləcəklərindən ehtiyat edərək onları udmuşdur. Bu səbəbdən Reya ilahəsi Zevsi Krondan gizlin olaraq Krit adasındakı Psixro mağarası adlanan bir yerdə dünyaya gətirmişdir. Reya əri Kronu aldadaraq ona yemək üçün Zevsi yox, bələnmiş daş parçasını vermişdir. Keçi Amalfeya körpə Zevsi əmizdirmiş, Kuretlər onu qorumuş, nimfa Adrasteyaİdeya isə onu Kretada balla bəsləyib böyütmüşlər. Mağaranı gözətçilər qoruyarmış və hər dəfə körpə Zevs ağlarkən, onlar nizələrini qalxanlarına vurub taqqıldadaraq onun səsinin Kron tərəfindən duyula bilməsinə mane olmuşlar.

Zevsin külfəti[redaktə | əsas redaktə]

Bəzi əfsanələrə görə Zevs Heranı Fedidaya görə boşamaq istəsə də , sonradan ondan ola biləcək oğlunun onun yerini tuta biləcəyindən ehtiyat edərək bundan vaz keçmişdir. Fedita Peleyaya ərə getmiş və onlardan Axilles dünyaya gəlmişdir.

Zevs ilan cildində Demetranın, sonra Persefonanın, öküz və quş cildində Avropanın və İonun, qartal cildində Qanimedin, ququşu cildində Nemesidin, bildirçin cildində Feditanın, qarışqa cildində Yevrimedin, göyərçin cildində Ftiyanın, alov cildində Eginanın, qızıl yağış cildində Danayanın, satira cildində Antiopun, çoban cildində Mnemosinanın könüllərini almışdır.

O, istəklilərini əsasən insan cildində saxlasa da Kallistonu ayıya, İonu isə inəyə çevirmişdir.

Bəzi əfsanələrə görə Zevs Heranı Fetidaya görə boşamaq istəsə də , sonradan ondan ola biləcək oğlunun onun yerini tuta biləcəyindən ehtiyat edərək bundan vaz keçmişdir. Fetida Peleyaya ərə getmiş və onlardan Axilles dünyaya gəlmişdir.

Zevs ilan cildində Demetranın, sonra Persefonanın, öküz və quş cildində Avropanın və İonun, qartal cildində Qanimedin, ququşu cildində Nemesidin, bildirçin cildində Yayın, qarışqa cildində Yevrimedin, göyərçin cildində Ftiyanın, alov cildində Eginanın, qızıl yağış cildində Danayanın, satira cildində Antiopun, çoban cildində Mnemosinanın könüllərini almışdır. O, istəklilərini əsasən insan cildində saxlasa da Kallistonu ayıya, İonu isə inəyə çevirmişdir.

Reya Kronosu aldadir.jpg
Reya Kronosu aldadaraq ona,
Zevsin yerinə bələnmiş daş yedirdir.[1]
Balaca Zevs.jpg
Balaca Zevs ağlarkən Kuretlər qalxanlarını taqqıldadaraq Kronun onun səsini eşitməsinə mane olurlar.[2]
 
ZEVS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Leto Temis Demetra Danaya Hera Mnemosina Maya Semela Alkmena Avropa Evrinoma
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Apollon
Artemida
Moyralar:
Kloto,
Laxesis,
Atropos
Orlar:
Evnomiya,
Dike,
Eyrena
Persefona Persey Heba,
Ares
Afrodita
İlifiya
Hefest
Muzalar:
Klio,
Melpomena,
Terpsixora,
Taliya,
Evterpa,
Erato,
Uraniya,
Polihimniya,
Kalliopa
Hermes Dionis Herakl Minos,
Sarpedon,
Radamant
Aqleya,
Evrosina,
Taliya


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Греческая Мифология, Катерина Серви, səhifə 13
  2. Греческая Мифология, Катерина Серви, səhifə 12

Mənbələr[redaktə | əsas redaktə]

  • Греческая Мифология, Катерина Серви, EKDOTİKE ATHENON, Афины 2007 ISBN 960-213-378-3, ISBN 978-960-213-378-1
  • Colette Estin, Helene Laporte : Le Livre De La Mythologie Grecque Et Romaine
  • Софиа Сули, Греческая Мифология, Издателство Михалис Тубис А.О., 1995 ISBN 960-540-118-5
  • Panaghiotis Christou, Katharini Papastamatis, Griechische Mythologie, 2008 ISBN 978-88-476-2283-8
  • Менелаос Стефанидис, Яннис Стефанидис, ГРЕЧЕСКАЯ МИФОЛОГИЯ, БОГИ ОЛИМПА, Издательство "СИГМА", 2009, Lekanidi St.30, GR-173 43 Athens, Greece ISBN 978-960-425-078-3