Zeynəb

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Stop bad orthography.svg
Bu səhifədə iş davam etməkdədir.

Müdaxilə etməyə tələsməyin!
  • Əgər məqalə yarımçıq qalmışsa, məqaləni başlayan istifadəçi ilə əlaqə yaradıb məqalənin vəziyyətini onunla müzakirə edə bilərsiniz.
  • Səhifənin tarixçəsində məqalə üzərində işləmiş istifadəçilərin siyahısını görə bilərsiniz.
Bu şablon 7 gündən çox redaktə edilməyən məqalələrdən silinə bilər.

Ən son dəyişiklik Günel Böyükağaqizi (töhfələr| qeydlər) tərəfindən edilmişdir.
W21-1a.svg Bu səhifədə iş davam etməkdədir.

İstəsəniz, siz də kömək edə bilərsiniz:

  • Əgər məqalə yarımçıq qalıbsa, məqaləni yaradan istifadəçi ilə əlaqə qura bilərsiniz.
  • Səhifənin tarixçəsində məqalə üzərində işləmiş istifadəçilərin adlarını görə bilərsiniz.
  • Redaktələrinizi mənbə və istinadlarla əsaslandırmağı unutmayın.
Bu şablon 7 gündən çox redaktə edilməyən məqalələrdən silinə bilər.

Ən son dəyişiklik Günel Böyükağaqizi (töhfələr| qeydlər) tərəfindən edilmişdir.
Zeynəb
Zeynəb binti Əli
Sit-Zaynab-Shrine-Syria.JPG
Xanım Zeynəbin hərəmi üzərində tikilmiş məscid (Dəməşq, Suriya)
İlk adı: Zeynəb
Doğum tarixi: 626(626-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Mədinə, Ərəbistan
Vəfatı:

(-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)

Vəfat yeri: Şam, Ərəb Xilafəti
Atası: Əli ibn Əbu Talib
Anası: Fatimə binti Məhəmməd
Milliyyəti: Ərəb


Zeynəb, Zeynəbi-Kubra, Zeynəb bint Əli (ərəb. زينب بنت علي‎‎ ) (-cı il (HT/5-ci il cəmadiyələvvəlayının 5-i)) — Məhəmməd peyğəmbərin nəvəsi.

Atası Əli ibn Əbu Talib, anası Fatimə.

Hz. Zeynəb hicri təqvimi ilə 5-ci ildə anadan olub.[1] O, beş ilə qədər babası Peyğəmbərlə bir zamanda yaşamışdır.

Həyat yoldaşı əmisi oğlu Əbdüllahdır (Cəfəri-Təyyarın oğlu).

Həzrət Zeynəbin Arifə, Muhəddisə, Alimə və s. kimi ləqəbləri vardı.

Zeynəb aşura faciəsindən sonra həm əsirlər karvanındakı qadınlara və uşaqlara rəhbərlik etmiş, həm də öz atəşin xütbələri ilə Yezid hökumətinin iç üzünü açıb insanlara göstərmişdi.[2]

Zeynəb (Ərəbcə: حضرت زینب  ;Zaynab bint Əli), Əli və Fatimənin qızıdır. Hicrətin beş və ya altısında Mədinədə dünyaya gəlmişdir. Özü Hüseyn ilə birlikdə Kərbəlada yer alıb. Kərbəla döyüşü sonrasında Məhərrəmin onunda (Aşura günü) bir qrup tərəfdarlar ilə birlikdə əsir düşmüş və Kufəyə, oradan da Şama aparılmışdır. Əsarəti boyu başqa əsirləri qoruyub saxlaması ilə yanaşı insanları irşad edici, aydınlaşdırıcı xütbələr də oxumuşdur. Zeynəb şücaət, fəsahat və bəlağəti ilə nümunə göstəriləcək bir şəxsiyyəti ilə Kərbəla qiyamının daimi olmasına səbəb olmuşdur. Tarixi qeydlərə görə Hicrətin 63-cü ilində Şamda vəfat etmiş və orada dəfn edilmişdir.

Nəsil, Ad, Ləqəb və Künyələri[redaktə | əsas redaktə]

Zeynəbin atası Əli, anası Fatimədir. [1]

Adı[redaktə | əsas redaktə]

Ən məşhur adı Zeynəbdir. Lüğətdə gözəl mənzərəli ağac [2] və zeyn- əb, yəni atasının bəzək və zinəti mənasına gəlir. Müxtəlif rəvayətlərə görə, Zeynəbin adını şəxsən Məhəmməd qoymuşdur. Əlbəttə, Məhəmməd də Allah tərəfindən Əli və Fatimənin uşaqları üçün müəyyənləşdirdiyi adı qoymuşdur. [3]

Zeynəbin Xədicəyə Bənzərlikləri[redaktə | əsas redaktə]

Məhəmməd bələkdəki uşağı qucağına alıb öpdükdən sonra belə buyurmuşdur: Hazırda və qaibdə olan ümmətə tövsiyə edirəm ki, bu qızı qoruyub hörmət göstərsinlər. Həqiqətən bu qız Xədicə kimidir. [4]

Ləqəbləri[redaktə | əsas redaktə]

Zeynəbin çox sayda ləqəbi vardır. Məsələn: Bəni Haşimin Aqiləsi, Müəllimi olmayan alimə, arifə, muassaka, Fazilə, Kamilə, Ali Əlinin Abidəsi, Məsumə Suğra, Əminətullah, Naibətuz Zəhra, Naibətul Hüseyn, Aqilətun Nisa, Şərikətuş Seyyidüş, Baliğə, Fasihə və Şərikətul Hüseyn [5]

Künyələri[redaktə | əsas redaktə]

Künyələri olaraq Ümmü Gülsüm və Ümmül Məsaibi zikr etmişlərdir. [6]

Doğumu və Vəfatı[redaktə | əsas redaktə]

Zeynəb hicrətin beş və ya altısında Cəmaziyəlaxir ayının beşində Mədinədə gözlərini dünyaya açdı. [7] Zeynəb hicrətin 63-cü İlində Rəcəb ayının birində həyat yoldaşı Abdullah ibn Cəfər ilə Şama etdiyi bir səfərdə vəfat etmiş və orada da dəfn olunmuşdur. Bəziləri Mədinə və ya Misirdə dəfn edildiyini söyləmişdir. [8]

Uşaqlıq Dövrü[redaktə | əsas redaktə]

Zeynəb kiçik yaşında ikən atası Əliyə belə soruşur: "Ata! Bizi sevirsən? Atası deyir ki: Necə sizi sevməyim, sizlər mənim qəlbimin meyvəsisiniz." Zeynəb cavab olaraq belə deyir: لایجتمع حبّان فی قلب مؤمن حب اللّه و حب الاولاد و ان کان ولابد فالحب لله تعالی و الشفقة للاولاد ; "İki sevgi möminin qəlbində eyni anda olmaz; Həm Allah sevgisi, həm də övlad sevgisi. Əgər qaçılmaz olsa sevgi Allaha, şəfqət və mərhəmət isə övlada məxsusdur ". [9]

Hüseynə Olan Marağı[redaktə | əsas redaktə]

Zeynəb uşaqlığından etibarən Hüseynə şiddətli maraq göstərirdi. Hər nə zaman qardaşını görməsə, dözümsüzlük göstərir və qardaşını görəndə xoşbəxt olurdu. [10] Beşikdə ağlayanda Hüseyni görməsi və ya səsini eşitməsi ilə sakitləşirdi. [11] Bu heyrətamiz hədsiz sevgini görən Zəhra bir gün məsələni atası Məhəmmədə açır.Məhəmməd belə buyurur: "Ey gözlərimin nuru! Bu qız, Hüseyn ilə birlikdə Kərbəlaya gedəcək və qardaşının dərd və müsibətlərinə şərik olacaqdır ". [12] Aşura günü Məhəmməd və Avn adlı oğullarını alaraq qardaşı Hüseynin yanına gedərək belə ərz edir: "Cəddim İbrahim Xəlil Allah qatında qurbanlığı qəbul etmişdir, sən də bu iki qurbanı məndən qəbul et! Əgər qadınlara cihad caiz olsaydı, mütləq canımı canana fəda edərdim ". [13]

Həyat yoldaşı və Uşaqları[redaktə | əsas redaktə]

Abdullah ibn Cəfərin həyası Əlinin qızı ilə evlənmək məsələsində bir təşəbbüs göstərməməsinə səbəb olurdu. Axırda bir nəfər onun tərəfindən Əlinin yanına gedir və deyir: "Ey Möminlərin Əmiri! Siz Məhəmmədin Cəfərin övladlarına qarşı necə maraq göstərdiyini bilirsiniz. Bir gün onlara baxaraq belə deyib: "Qızlarımız oğullarımız üçün və oğullarımız qızlarımız üçündür” bu səbəbdən qızınız Zeynəbi Abdullah ibn Cəfərlə evləndirməyiniz münasib olacaqdır. Və mehrinin anası Fatimənin mehri miqdarı olan dörd yüz səksən dirhəm olaraq müəyyən ediniz." Əli nigahı təsdiq etmiş və hicrətin 17-ci İlində evlilik baş vermişdir. Qısa bir müddətdə Əlinin duası nəticəsində böyük var-dövlət sahibi olmuş, səxavət və ianə verməkdə məşhurlaşmışdır.

Zeynəb Abdullahla Hüseynə olan şiddətli əlaqəsi üzündən hər gün onunla görüşmək və onunla səfərə çıxmaq şərti kəsmiş, Abdullah da qəbul etmişdir. Bu izdivacdan dörd oğlu (Ali, Avn, Abbas və Məhəmməd) və adı Ümmü Külsüm olan bir qız uşağı dünyaya gəlmişdir. [14]

Şəhriyar öz şerində belə deyir:

Kərbəla faciəsi bəzrin əkib başlandı
Ta Qiyamət nə qopa, Zeynəbi Kubra başına

[3]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. islam.az
  2. islam.az
  3. muselman.ws

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]