Zori Balayan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Zori Balayan
erm. Զորի Բալայան
Fotoqrafiya

Doğum tarixi
10 fevral 1935 (1935-02-10) (83 yaş)
Doğum yeri Stepanakert, Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR, Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Vətəndaşlıq Flag of the Soviet Union.svg SSRİ
Flag of Armenia.svg Ermənistan
Peşəsi jurnalist, yazıçı, Həkimprosaist
Milliyyətierməni

Zori Balayan (erm. Զորի Բալայան) — erməni yazıçısı, erməni terrorunun ideoloqlarından biri.

10 fevral 1935-ci ildə Azərbaycan SSR–in DQMV-nin Stepanakert (indiki Xankəndi) şəhərində anadan olub. 1957-ci ildə ortra məktəbi bitirmiş, 1963-cü ildə isə Ryazan Tibb Universitetindən məzun olmuşdur. 1963—1973-cü illərdə Kamçatkada həkim işləmişdir.

1975-ci ildən “Literaturnaya qazeta”nın şəxsi müxbiri kimi çalışmış, 1989-cu ildə SSRİ Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.

Siyasi baxışları[redaktə | əsas redaktə]

80–ci illərin əvvəllərində yazılan “Ocaq” əsəri Balayana məşhurluq gətirir. Bu əsər 1981-ci ildə kitab şəklində nəşr olunur. Bu kitabda Balayan tarixi təhrif edərək, Qarabağın və Naxçıvanın qədim erməni torpağı olduğunu iddia edir. Həmçinin, kitabda Balayan “türkləri və azərbaycanlıları həm Rusiyanın, həm də Ermənistanın düşməni elan edir”. Kitab Azərbaycanda etirazla qarşılanır, İsa Qəmbər, Sabir Rüstəmxanlı, Mirzə İbrahimov və digər azərbaycanlı ədiblər, respublika mətbuatında Balayanın yalanını ifşa edən məqalələrlə çıxış edirlər.

İngilis jurnalisti Tomas de Vaalın fikrincə Balayan bu kitabı məhz Azərbaycanda narazılıq və etiraz dalğası yaratmaq məqsədi ilə yazmışdı.[1] Bundan sonra Balayan Qarabağ separatçılarına qoşularaq “Miatsum” hərəkatının liderlərindən biri olur. 1988-ci ildə Balayan Silva Kaputikyanla birgə Moskvada Mixail Qorbaçovla görüşür və ondan “Qarabağ məsələsini” Ermənistan SSR–in xeyrinə həll etməsini xahiş edir.

Azərbaycan məhkəməsinin ittihamı[redaktə | əsas redaktə]

3 iyul 1994–cü ildə Bakı Metropolitenində, Gənclik28 May metrostansiyaları arasında baş vermiş partlayış nəticəsində 12 nəfər həlak olur, 42 nəfər isə yaralanır. Terror aktını törətməkdə təqsirli bilinən, Sadval təşkilatının üzvü Azər Aslanov həbs olunur. Məhkəmə zamanı müttəhim Aslanov bildirmişdir ki, erməni əsirliyində olarkən, Zori Balayan onunla görüşmüş və ona Bakı metropolitenində partlayış törətmək göstərişi vermişdir.

Bununla əlaqədar olaraq, Zori Balayana qarşı cinayət işinin açılmasına qərar verilir. 1999-cu ildə Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun təqdimatı əsasında İnterpol Balayanı xüsusilə təhlükəli cinayətkar kimi beynəlxalq axtarışa elan etsə də, 2001-ci ildə onu bu siyahıdan çıxarır. Bundan sonra, Azərbaycan Baş Prokurorluğu MDB ölkələrinin aidiyyatı orqanlarına analoji təqdimatla müraciət edir.

2005-ci ilin may ayında Zori Balayan İnterpol tərəfindən, İtaliyanın Brindizi şəhərində beynəlxalq axtarışda olan cinayətkar kimi saxlanılır, polis məntəqəsində 4 saat saxlandıqdan sonra sərbəst buraxılır.[2].

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Tom de Vaal Qarabağ  (rus.)
  2. İnterpol Balayanı saxlayıb (rus.)