İbtidai icma quruluşu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(İbtidai-icma quruluşu səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

İbtidai-icma quruluşu — ictimai-iqtisadi formasiya, bəşər cəmiyyətinin ilkin inkişaf mərhələsi, heç bir sinfi ziddiyyətlərin olmadığı yeganə quruluş.

Bəşər cəmiyyətinin ilkin inkişaf dövrü ibtidai icma cəmiyyəti adlanır. İbtidai icma quruluşunun yaranması va inkişafı təbii-coğrafi şəraitlə və təbii ehtiyatların mövcudluğu ilə bağlı olmuşdur.

Ən qədim insanların qalıqlarına Şərqi Afrikada (Keniya va Tanzaniya ərazisində) daha çox təsadüf olunmuşdur. Bu qalıqlar ilk insanların 2-3 milyon il bundan əvvəl yaşadıqlarını göstərir.

İbtidai icma quruluşu əmək alətlərinin hazırlanma materialına və texnologiyasına uyğun olaraq üç mərhələyə (arxeoloji dövrləşmə) bölünür:

  1. Daş dövrü.
  2. Tunc dövrü.
  3. Dəmir dövrü.

Daş dövrünün özü də üç mərhələyə ayrılır:

  1. Qədim daş dövrü (paleolit);
  2. Orta daş dövrü (mezolit);
  3. Yeni daş dövrü (neolit).

Daş dövrünün bu üç mərhələsindən sonra eneolit (mis-daş) dövrü gəlir. Eneolit daş dövrünün sonu – metal əsrinin başlangıcı hesab edilən b.e.ə. VI—IV minillikləri əhatə edir. Eneolitin sonunda tunc dövrünə keçidin əsası qoyulmuşdur.

Tunc dövrü də üç mərhələyə bölünür:

  1. erkən tunc dövrü;
  2. orta tunc dövrü;
  3. son tunc dövrü.