Bud-çanaq oyanağı

Bud-çanaq oynağı
Oynağı əmələ gətirən sümüklər
lat.	articulátio cóxae
Qrey	subyekt 92 333
MeSH	Hip

Bud-çanaq oyanağı (lat. articulátio cóxae) — bud sümüyünün başı ilə çanaq sümüyünün sirkə kasası arasında yaranan kürəşəkilli, çoxoxlu oynaq. Sirkə kasası kürə səthinin 170°-180°-li kəsiyini təşkil edir və əyrilik radiusu 2,5 sm-ə bərabərdir. Gialin qığırdaq təbəqəsi ancaq aypara səthini örtür, lat. fossa acetabuli və lat. incisura acetabuli sinovial zar ilə örtülmüşdür. Sirkə kasası oymasının üstündə qısa və möhkəm bir bağ — lat. ligamentum transversum acetabuli çəkilmişdir. Bu bağın altında sirkə kasasının kiçik damar və sinirləri keçir. Sirkə kasasının kənarına və köndələn bağa 5-6 mm hündürlüyündə oynaq dodağı — lat. labrum acetabulare (labrum glenoidale — BNA) bağlanmışdır. Bu dodaq oynaq çuxurunu daha artıq dərinləşdirir və nəticədə sirkə kasasının dairəsi yarım kürədən artıq olur. Bud sümüyünün başı sirkə kasasına uyğun gəlir və oynaq səthi kürənin ²/₃ hissəsini təşkil edir. lat. Caput femoris bud başı çuxurcuğundan başqa tamamilə gialin qığırdaqla örtülü olur.

Bud-çanaq oyanağının yaratdığı hərəkətlər:

• frontal ox boyu - açma və bükmə;
• sagital ox boyu - yaxınlaşdırma və uzaqlaşdırma;
• üfüqi ox boyunca - pronasiya və supinasiya
• kürəşəkilli oynaq olduğu üçün ona imkan verən dairəvi fırlanma (lat. rotatio) hərəkəti

Bağları

1. Qalça-bud bağı (lat. ligamentumilipfemorale)
2. Qasıq-bud bağı (lat. ligamentum pubofemorale , ligamentum pubocapsulare — BNA)
3. Oturaq-bud bağı (lat. ligamentum ischiofemorale , ligamentum ischiocapsulare — BNA)
4. Dairəvi məntəqə (lat. zona orbicularis)
5. Bud sümüyü başının bağı (lat. ligamentum capitis femoris , ligamentum teres femoris — BNA)