İnteqrasiya (dəqiqləşdirmə)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Disambig gray.svg İnteqrasiya (dəqiqləşdirmə) sözü bir çox mənada istifadə olunur.
Lazımi mənanı dəqiqləşdirmək üçün bu səhifədəki siyahıdan istifadə edin.


İnteqrasiya [lat. integratlo – bərpa edilmə, doldurmaq, yerinə gəlmə, tamamlama; unteger – bütöv]

  • riyaziyyatda funksiyaya görə inteqralın tapılması (inteqrallama);
  • birləşmə, inkişaf prosesində ayrı-ayrı hissələrin və ya elementlərin bir tam şəklində birləşməsi;
  • iqtisadi subyektlərin birləşməsi, onların qarşılıqlı fəaliyyətinin dərinləşməsi, onlar arasındakı əlaqələrin inkişafı;
  • ayrı-ayrı (əlahiddə) hissələrin tamda birləşməsi haqqında sistemlər nəzəriyyəsi anlayışı və bu nəzəriyyənin obyekti olan təbii və ya ictimai proseslər;
  • biologiyada orqanizmdə quruluş və funksiyanın vəhdəti, uyğunlaşması və nizamlanması prosesi. Canlı sistemin bütün inkişaf səviyyələri üçün xarakterikdir;
  • dillərin inteqrasiyası: diferensiasiyaya əks proses. İnteqrasiya prosesində əvvəllər başqa-başqa dillərdən (dialektlərdən) istifadə edən dil kollektivləri tədricən eyni bir dildən istifadə etməyə başlayır, bir dil kollektivində birləşirlər.

Müasir dünyada ölkələrini təsərrüfatlarının obyektiv birləşmə prosesi. Onun ali məqsədi iqtisadi artım teplərin davamlılığına rəğmən əldə olan resusurslardan maksimal dərəcədə effektli istifadəni təmin etməkdir. İnteqrasiya mühüm forması kimi ölkə təsərrüfatının beynəlmiləlləşməsi nəticəsində onun dünya təsərrüfatının bir hissəsinə çevrilməsidir. İnteqrasiyanın əlaməti kimi iqtisadiyyat sferasında ümumi siyasətin formalaşdırılması və reallaşdırılmasıdır. Beynəlxalq iqtisadi inteqrasiya əsas beş mərhələdən keçir: azad ticarət zonası, gömrük ittifaqı, ümumi bazar, iqtisadi ittifaq və iqtisadi və valyuta ittifaqı. Müvafiq inteqrasiyanın beş pilləsini hələlik Avropa Birliyi keçmişdir.


Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Əliquliyev R.. Şükürlü S., Kazımova S. Elmi fəaliyyətdə istifadə olunan terminlər. Bakı, İnformasiya Texnologiyaları, 2009, 201 s.