Şərq iydəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

| takson | adı = Şərq iydəsi | aləmi = Bitkilər | şəkil = Elaeagnus orientalis .jpg | şəkil məlumat = | şəkilaltı yazı = Şərq iydəsi | fəsilə = İydəkimilər fəsiləsi | cins = İydə cinsi | növ = 'Elaeagnus orientalis L | şöbə = Örtülütoxumlular | sinif = İkiləpəlilər | yuxarı takson = Elaeagnaceae | ranqı = Növ | latınca adı = Elaeagnus orientalis L | müəllif = | sinonim = | tipik nümayəndə = | aşağı takson adı = | aşağı takson = | arealın xəritəsi = | arealın xəritəsi haqqında = | arealın xəritəsinin eni = | legend sərhədi = | mühafizə = | vikinövlər = Elaeagnus orientalis L | vikianbar = Category:Elaeagnus orientalis L | bttsmb = | ütmx = | mbmm = | he = | geiş1 = | geiş2 = | beabs = }}

Şərq iydəsi

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

İlk dəfə Şərqi İrandan təsvir edilmişdir.Orta Asiyanın cənub hissəsi,Cənubi Qafqaz,Şimali İran,Türkiyə,Orta Asiyada yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Daryarpaq iydəyə çox oxşayır.Zoğları ağımtıl tükcüklüdür.Hündürlüyü 3 m-ə qədər,qırmızı-qonur qabıqlı,gümüşü-ağ budaqlı kol və ya kiçik ağacdır.Yarpaqları uzunsov-ellipsvari,lansetşəkilli,yumurtavari-uzunsovdur.Hər iki üzdən ulduzvari tükcüklüdür,altda tükcükləri daha sıxdır.Meyvələri iri,uzunluğu 2-3 sm,yetişməmiş meyvələri gümüşü,yetişmişləri qonur rəngdə olur.Çiçəkləri ətirlidir,qısa saplaqlarda yerləşir.May-iyun aylarında çıçəkləyir,meyvəsi sentyabrda yetişir.Çəyirdəyi uzunsov olub,üstündə uzununa zolaqları vardır.Toxumla və vegetativ yolla çoxalır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Çayların,dənizlərin sahilərində,dağətəyində,dağlarda(700-2000 hündürlükdə)bitir.Bitki quraqlığadavamlı,istisevəndir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Kiçik Qafqazda,Naxçıvanda rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Şəhər yaçıllaşdırmasında tək əkinlərdə və yol kənarlarında əkilməsi məqsədyönlüdür.Qida bitkisi kimi geniş istifadə olunur.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]