21-ci ilin payızı (film, 2011)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
21-ci ilin payızı
21-ci ilin payızı (film, 2011)(kollaj).jpg
Rejissor: Tahir Əliyev[1]
Ssenari müəllifi: İlham Tumas
Hacalı Nəcəfoğlu
Operator: Elxan Rüstəmov
İcraçı prodüser: Kamil Məmmədov
Bəstəkar: Azər Cəfərov
Montaj: Rauf Əliyev
Janr: sənədli
qısametrajlı
tarixi
Dil: azərbaycanca
Ölkə: Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
İstehsalçı qurum: "Salnamə" sənədli filmlər studiyası[1]
Filmin növü: qısametrajlı sənədli film
Rəng: rəngli
Vaxt: 00:29:53
İl: 2011[1]
Film çəkilən yerlər: Qars, Türkiyə
Bakı

21-ci ilin payızı qısametrajlı sənədli filmi rejissor Tahir Əliyev tərəfindən 2011-ci ildə çəkilmişdir. Film "Salnamə" sənədli filmlər studiyasında istehsal edilmişdir. Film Rusiya, Türkiyə, Azərbaycan və Ermənistan arasında imzalanan Qars müqaviləsinin[2] 90 illiyinə həsr olunub. 2012-ci ildə Türkiyənin Qars şəhərində filmə görə rejissor Tahir Əliyevə Qars Qafqaz Universitetinin diplomu verilmişdir.

Məzmun[redaktə | əsas redaktə]

Film Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası ilə Türkiyə arasında 13 oktyabr 1921-ci ildə bağlanmış olan Qars sülh müqaviləsindən[3] bəhs edir. Film Qars müqaviləsinin imzalanmasının 90 illiyinə həsr olunub.

Cənubi Qafqazda fəaliyyətə başlayan müstəqil dövlətlərin süqutundan sonra yaranmış gərgin vəziyyətdə dövlətlərin bir-birinə qarşı ərazi iddiaları ortaya atılırdı. Ən çox da bu Ermənistan tərəfindən edilirdi. Bəs o zaman müqavilənin imzalanması hansı zərurətdən yarandı? Bəlli olduğu kimi, bundan əvvəl Sevr müqaviləsi imzalanmışdı və həmin müqavilə ilə sovet Rusiyası Ermənistan SSRİ-ni müdafiə etməyi üzərinə götürmüşdü. Bu dövrdə Türkiyə Böyük Millət Məclisi ilə sovet Rusiyası arasında əlaqələrin mövcud olmasına baxmayaraq Moskva hər vəclə Ermənistanın bölgədə mövqeyinin möhkəmlənməsinə yönələn siyasət yeridirdi. Hətta sovet Rusiyası yaranmış durumdan istifadə edərək Azərbaycanın Zəngəzur bölgəsini mübahisəli ərazi sayaraq Ermənistana vermişdi. Maraqlısı odur ki, sovet Ermənistanı Gümrü Müqaviləsini daşnak hökuməti imzaladığından özlərini bu sənədin yükündən kənara çəkməyə çalışdılar. Beləliklə, Sevr Müqaviləsi tanınmadı. Amma sovet Rusiyası ilə Ermənistan SSRİ arasında müqavilə imzalanandan sonra 1921-ci ilin martında RSFSR-lə Türkiyə Böyük Millət Məclisi arasında Moskva sənədi imzalandı. Elə o zaman belə bir fikir gündəmə gəldi ki, Türkiyə ilə Cənubi Qafqaz respublikaları arasında müqavilə meydana gəlsin. Bununla da 1921-ci ilin oktyabrın 13-də Qars müqaviləsi imzalandı. Bəzi tarixçilər düşünür ki, gərək o zaman Türkiyə ilə respublikalar ayrı-ayrılıqda müqavilə imzalayardılar. Ancaq Azərbaycan alimləri hesab edir ki, Qars müqaviləsinin ən uğurlu cəhətlərindən biri Rusiyanın iştirakı ilə çoxtərəfli olmasıdır. Belə ki, Ermənistan özünün Qars Müqaviləsindən çıxdığını elan etsə də, sənəd çoxtərəfli olduğundan götürülən öhdəliklərin yerinə yetirilməsi davam edir.[2]

Film haqqında[redaktə | əsas redaktə]

Mükafat[redaktə | əsas redaktə]

2012-ci ildə Türkiyənin Qars şəhərində filmə görə rejissor Tahir Əliyevə Qars Qafqaz Universitetinin diplomu verilmişdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 21-ci ilin payızı
  2. 2,0 2,1 Qars müqaviləsi – tarixin zərurəti
  3. Qars müqaviləsi

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan filmlərinin siyahısı
2011-ci ilin Azərbaycan filmləri
2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

Filmi izlə