Ağ qovaq

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ağ qovaq
Populus alba.jpg
Populus alba
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Sinif: İkiləpəlilər
Fəsilə: Söyüdkimilər
Cins: Qovaq cinsi
Növ: Populus alba
Elmi adı
Populus alba

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Ümumi yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Təbii halda Şimali Afrika, Avropa, Asiyada, mədəni halda Avropa, Asiya, Şimali Amerikada rast gəlinir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 30-35 m, gövdəsinin diametri 2 m-dək olan, çadırvari, enli çətirli, kök boğazından budaqlanan ağacdır. Tez böyüyür, 30-40 yaşında 20-25 m hündürlüyə çatır, gövdəsinin diametri 0,5 m-dək olur. İri budaqlarda gövdənin qabığı boz-yaşıl, hamar; cavan zoğlarda ağ keçəli; yaşlılarda qabığı dərin yarıqlı, tünd boz və ya qaradır. Tumurcuqları xırda, uzunluğu 0,5 sm-dək, parlaq, yapışqanlı deyildir. Yarpaqları möhkəm, üstü tünd yaşıl, parlaq, gümüşü, yumurtavari yumru və ya üçkünc, alt tərəfi tükcüklü, ağ keçəvaridir. Yarpaqları uzun zoğlarda 3-5 barmaqvari-ələkvari, uzunluğu 4-12 sm, eni 2,5-10 sm-dir. Qısa zoğlarda yerləşən yarpaqlar yumru barmaqvari və ya 3-5 künclüdür. Saplaqları silindrik, tükcüklü, çox vaxt 2-3 dəfə yarpaq ayasından qısadır. Payızda yarpaqların əksər hissəsi yaşıl halda, az hissəsi limonlu-sarı rəngə boyanaraq tökülür. Erkəkcik sırğaları qalın, uzunluğu 3-7 sm; çiçək altlıqları çılpaq, qırmızımtıl-qonur, erkəkciklərin sayı 8-10-dur. Dişicik sırğaların uzunluğu 10-12 sm, dişicik ağzı sarımtıl və ya ağımtıldır. Möhkəm kök sistemi vardır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Çayların ətrafında, məhsuldar və nəmişli torpaqlarda bitir. Torpaq şoranlaşmasına dözür.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Qafqaz və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Tikintidə, mebel səneyesində geniş istifadə olunur. Tək və qrup əkinlərində istifadəsə məqsədəyğundür.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, “Azərbaycan dendroflorasi” V cild, Baki, “Elm”, 2019, 370 səh.