Ağacvari fındıq və ya ayı fındığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Ağacvari fındıq və ya ayı fındığı
Corylus colurna
Corylus colurna (122).JPG
Ağacvari fındıq və ya ayı fındığı
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Hamamelid
Sıra:Fıstıqçiçəklilər
Fəsilə:Tozağacıkimilər
Növ: Ağacvari fındıq və ya ayı fındığı
Elmi adı
Corylus colurna
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Ağacvari fındıq və ya ayı fındığı

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Şimali-Qərbi Qafqazda və Cənubi Qafqazda rast gəlinir.Azərbaycanda, Gürcüstanda, Ermənistanda, Şimali İranda, Balkan yarımadasında, Kiçik və Ön Asiyada bitir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 20-30 m-dək olan, 200 ilədək yaşayan, sıx, enli-piramidal çətirli ağacdır. Ağacvari fındıq kök zoğları vermir. Birillik kolları sarımtıl-boz, tükcüklüdür. Gövdəsinin və budaqlarının qabığı boz, dərin yarıqlı, lövhəciklərə ayrılır. Tumurcuqları uzunsov yumurtavari, qırmızımtıl-qonur, tükcüklü pulcuqludur. Yarpaqları yumru, tünd-yaşıl, enli-yumurtavari və ya oval formalı, uzunluğu 7-12 sm, eni 5-9 sm-dir. Yalançı zoğları lansetvari, ucu bizdir. Yarpaq ayasının bünövrəsi ürəkvari, ucu biz, qısa, yarpağın kənarı ikili dişlidir. Cavan yarpaqların üstü tükcüklü, alt tərəfi damarcıqlarda tükcüklü, sonradan çılpaq olur. Saplaqların uzunluğu 1,5-4,5 sm, tükcüklüdür. Mart-aprel aylarında çiçəkləyir.Çiçəklərinin uzunluğu 6-10 sm olub, qalınlığı 6 mm-dək olan silindrik sırğalara yığılmışdır. Dişi çiçəkləri xırda tumurcuqlarda gizlənmişdir və çiçəkləmə vaxtı pulcuqların altından ancaq dişicik ağızları cıxır.Meyvələri- birtoxumlu qozalardır, birlikdə 3-8 cüt yığılmışdır. Qozanın örtüyü məxməri, enli açılmış, xırda yarpaqları qozanın özündən çox uzundur və çox sayda xətvari-lansetvari, iti seqmentlərə bölünmüşdür.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Təzə, humusla zəngin, nəmişli, karbonatlı torpaqlara üstünlük verir. Kölgəyədavamlıdır.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük və Kiçik Qafqazda, Gəncədə, Lənkəran zonasında qarışıq, enliyarpaqlı meşələrdə dəniz səviyyəsindən 1700 m hündürlükdə bitir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Tək əkinlərdə, hündür canlı çəpərlərin salınmasında geniş istifadə olunur.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]