Adalar

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Adalar
türk. Adalar
Istanbul location Adalar.svg
40°52′33″N 29°05′22″E / 40.87588°N 29.08939°E / 40.87588; 29.08939Koordinatlar: 40°52′33″N 29°05′22″E / 40.87588°N 29.08939°E / 40.87588; 29.08939
Akvatoriya Mərmərə dənizi
Ölkə Flag of Turkey.svg Türkiyə
Böyük ada Böyükada
Sahəsi 11 km²
Əhali (2011 ) 13.883 nəf.
Əhali sıxlığı 1.262,091 nəf./km²
Adalar (Türkiyə)
Adalar
Commons-logo.svg Adalar Commonsda
Adalar Luftbild.JPG
ada

Adalar arxipelaqı (Qızıl adalar; türk. Kızıl Adalar, Prens Adaları — «Şahzadə adaları» və ya sadəcə Adalar; yun. Πριγκηπόννησα, Pringeponnesa; q.yun. Πριγκήπων νήσοι, Pringēpōn nēsoi) — adalar qrupuna doqquz ada daxildir. Adalar Mərmərə dənizində İstanbul şəhər sahilindən bir qədər araləda qərarlaşır. İnzibati cəhətdən isə Stanbul ilinin Adalar bələdiyyəsi ərazisinə daxildir (Türkiyə).

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Xınalıada, Burqazada, Qaşıqada, Heybəliada
Kosmisdan çəkilən şəkil

Adalar arxipekaqına daxil olan adalar:

Böyükada (türk. Büyükada) — adından göründüyü kimi arxipelaqın ən iri adasıdır. Yunsnlar adanı Prinkilos (yun. Πρίγκηπος, Prínkēpos — «şahzadə») adlandırırlar. Adanın sahəsi 5,36 km² təşkil edir.

Heybəliada (türk. Heybeliada) — çağdaş dilimizdə «torbalı ada», yunanlar isə Xalki (yun. Χάλκη, Chalki) adlandırırlar. Adanın sahəsi 2,4 km² təşkil edir.

Burqazada (türk. Burgazada) — yunanlar adanı (yun. Αντιγόνη, Antigoni adlandırır. Adanın sahəsi 1,5 km² təşkil edir.

Xınalıada (türk. Kınalıada) — yunanlar adanı Protki (yun. Πρώτη, Proti adlandırır. Tərcümədə isə «birinci» mənasını verir. Səbəb isə Stanbula ən yaxın olanı olmasıdır. Adanın sahəsi 1,3 km²-dir.

Sədəf adası (türk. Sedefadası — yunanlar adanı Terevintos adlandırırlar (yun. Τερέβινθος, Terebinthos). Adanın sahəsi 0,157 km²-dir.

Yassıada (türk. Yassıada) — yunanlar adanı Plati (yun. Πλάτη, Plati) adlandırır. Adanın sahəsi 0,05 km²-dir

Sivriada (türk. Sivriada — yunanlar adanı Okesiya (yun. Οξειά, Oxeia) adlandırır. Adanın sahəsi 0,05 km²-dir

Qaşıq adası (türk. Kaşıkadası — yunanca da ada öz dillərində bu sözün qarşılığı (yun. Πίτα, Pita) işlənir. Adanın sahəsi 0,006 km²-dir.

Dovşan adası (türk. Tavşanadası) — yunanlar adanı Neandros (yun. Νέανδρος, Neandros) adlandırır. Adanın sahəsi 0,004 km² təşkil edir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bizans imperiyası dönəmində adalarda şahzadələr və imperiratorun yaxınları adada saxlanılırdı. 1302-ci ildə türklərin Yalova şəhərini tutması ilə yunanların adaya axını artmışdır. Afaların özü isə Osmanlı imperiyası tərərindən 1453-cü ildə ələ keçirilir[1]. Sonrakı donəmlərdə isə osmanlı şahzadələri və sultanın qohumları adalarda yerləşdirilirfi. Şahzadə adaları adıda buradan yaranmışdır. XIX əsrdə ada varlı yunan, erməni və yahudilərin əsas istirahət yerinə çevrilir. Türk kspitalının adalara axını ilə bura çoxlu sayda türk gəlmişdir. Adada hazırda yunan və yahudilər belə yaşayır.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

1912-ci ildə adalarda 10 250 yunan və 670 türk[2] yaşayırdı. Türklər əsasən Heybəliadada yaşayırdılar[3]. Xınalıadada ermənilər, Böyükadada yahudilər və livanlılar yaşayırdı 2011-ci il məlumatına görə adalarda 13 883 nəfər[4] yaşayır.

Turizm[redaktə | əsas redaktə]

Yay aylarında adalar İstanbuldan bura bir günlük səfərlər təşkil edilor. Adalara bərələrlə də getmək mümkündür. Bərələr əsasən arxipelaqın dörd iri adasına yan adırlar:Xınalıada, Böyükada, Heybəliada və Buqazada. Bərə daşımalarını Istanbul Seabuses (İDO) şirkəti həyata keçirir. Bu işlərə İstanbul bələdiyəsi baxır

Tanınmış şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Adada məşhur türk yazıçısı Səid Faiq Abasıyanik və türk futbolunun əfsanəsi Lefter Kyuçkandonyadis yaşamışdır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Shahnish.com - Prince's Islands
  2. George Sotiriadis, An Ethnological Map Illustting Hellenism in the Balkan Peninsula and Asia Minor, 1918
  3. A tranquil destination away from hectic Istanbul: The Princes’ Islands - Daily Sabah
  4. "TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU". Arxivləşdirilib: [1] saytından 2013-01-05 tarixində. http://www.webcitation.org/6DRtYCYbj. İstifadə tarixi: 20 August 2012.