Kantabir sarmaşıq

Kantabir sarmaşıq
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Lamidlər Dəstə: Quşüzümüçiçəklilər Fəsilə: Sarmaşıqkimilər Triba: Convolvuleae Cins: Sarmaşıq Növ: Kantabir sarmaşıq
Beynəlxalq elmi adı
Convolvulus cantabrica L., 1753
Şəkil axtarışı NCBI   267574

Kantabir sarmaşıq (lat. Convolvulus cantabrica) — bitkilər aləminin quşüzümüçiçəklilər dəstəsinin sarmaşıqkimilər fəsiləsinin sarmaşıq cinsinə aid bitki növü.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 15–60 sm, gövdəsi düzduran və ya yuxarıya doğru qalxan, bəzən sərilən, əsasından budaqlanan, sıx və uzun qabarıq və ya qısa basıq tüklü çoxillik ot bitkisidir. Yarpaqları boz-yaşıl rəngli, üst tərəfdən adətən çılpaqdır, alt tərəfdən basıqtüklüdür, bəzən uzun qabarıq tüklüdür, aşağıdakılar saplaqlıdır, uzunsov, əksinəneştərşəkilli və ya uzunsov-neştərvaridir, küt ucludur, orta və yuxarıdakı yarpaqlar oturaqdır və ya demək olar ki, oturaqdır, uzunsov-xətvaridir, sivri təhərdir. Çiçəkləri tək və ya 2–4 saydadır, kənar və ya təpə yarımçətirlərdə, uzun çox vaxt qabarıq çiçək oxu üzərindədir. Tac çəhrayıdır və kasacıqdan 2–3 dəfə uzundur. Qutucuq enli-yumurtaşəkillidir, yuxarı hissədə tüklüdür, kasacıqdan qısadır. Toxumları enli-yumurtaşəkillidir, tünd-qəhvəyi rəngdədir, uzunluğu 2,5–3,5 mm-dir. May-iyul (avqust) aylarında çiçəkləyir, iyul-sentyabr aylarından meyvə verir.

Azərbaycanda yayılması

Samur-Şabran oval., BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Kür-Araz oval., Kür düz., KQ şimal, KQ cənub, KQ mərkəzi, Lənk. oval., Lənk. dağ. Ovalıqdan orta dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti

Quru qayalı, çınqıllı, daşlı, gilli yamaclarda, çəmənlərdə, meşələrdə, talalarda, kolluqlarda, yolların kənarında, cay yatağında, əkin sahələrində alaq kimi rast gəlinir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

• Convolvulus terminalis Salisb.
• Nemostima cantabrica (L.) Raf.

Heterotipik sinonimləri

• Convolvulus cantaber Pall.
• Convolvulus cantabrica f. adpressopilosus Lindb.
• Convolvulus cantabrica f. dorycnioides (De Not.) Bolzon
• Convolvulus cantabrica f. hirsutus Lindb.
• Convolvulus cantabrica subsp. medius Bornm.
• Convolvulus cantabrica var. paui Elías
• Convolvulus cantabrica var. terrestris (L.) L.
• Convolvulus cantabrica var. villosus Post
• Convolvulus cardiosepalus Boiss.
• Convolvulus dorycnioides De Not.
• Convolvulus euxinus Petrov
• Convolvulus leptosepalus Gand.
• Convolvulus linearifolius Mill.
• Convolvulus linearis Lam.
• Convolvulus longipilis Gand.
• Convolvulus terrestris L.
• Convolvulus villiflorus Gand.