Göyrüşyarpaqlı yalanqoz

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Göyrüşyarpaqlı yalanqoz
Göyrüşyarpaqlı yalanqoz
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Fəsilə: Qozkimilər
Cins: Yalanqoz cinsi
Növ: Pterocarya fraxinifolia (Poir.) Spach
Elmi adı
Pterocarya fraxinifolia (Poir.) Spach

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən Qafqazda İraqın Şimalında bitir.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 20-30 sm-ə çatan, yarpağını tökən ağacdır. Güclü çətiri, silindirvari, möhkəm və güclüdür. Qabığının rəngi tünd boz, çatlıdır. Zoğları əvvəlcə qəhvəyi, sarı, sonradan açıq yaşıl çılpaqdır. Yarpaqları növbəli, 20-45 sm uzunluqda olub budaqda 11-27 ədəd, 7,5-12,5 sm uzunluqda lansetvari və ya oval kürən formalıdır. Kənarları dişli, çılpaq olub, ancaq orta xətləri aşağıdan parlaq olub, yaşıl demək olar ki oturacaq, payızda yarpaqlarının rəngi parlaq sarı olur. Dişi toxumları 30-50 sm uzunluqda, nazik, üst yarpaqlarda növbəti ilə qədər qalır. Erkək toxumlar 15 sm uzunluqda, çətirlərin kənarında yerləşir. Meyvələri dərivari sümüklüdür. Çiçəkləmə aprel – may ayında müşahidə edilir.

Ekologiyası:[redaktə | əsas redaktə]

Şaxtaya davamlıdır. Əsasən zəif tropik, subtropik zonalarda dağlarda bitir. Rütubətsevən, çaykənar¬larında, ona bitişik dağ yamaclarında rast gəlinir. Zərərvericilərə qarşı davamlıdır.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Respublikamızda Kiçik Qafqazda xüsusən də Lənkəran zonasında geniş yayılmışdır.

İstifadəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Yaşıllaşdırmada tək və qrup əkinlərində, meşəsalmada istifadəsi məqsədyönlüdür.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.