Kalium zəyi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kalium zəyi – KAl [SO4]2 •12H2O
Kalium zəyi, Bülüldüz filiz təzahürü, Laçın rayonu
Kalium zəyi, Bülüldüz filiz təzahürü, Laçın rayonu
Ümumi məlumatlar
Kateqoriya Mineral
Formul
(təkrarlanan vahid)
AlH₂₄KO₂₀S₂[1]

Kalium zəyi – KAl [SO4]2 •12H2O - kubik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.

Xassələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Rəng – ağ, rəngsiz; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – şüşə; Şəffaflıq – yarımşəffaf; Sıxlıq – 1,76; S – 2; Ayrılma – {111}üzrə qeyri-mükəmməl; Sınıqlar – qabıqvari; Başqa xassələr – dadı kəmşirindir, ağız büzüşdürücüdür, suda yaxşı həll olur (151 q/l 20°C-də); Morfologiya – kristallar: nadir rast gəlir; oktaedrik, nisbətən az – heksaedrik; Mineral aqreqatları: torpaqvari və sıx kütlələr, qabıqlar, qaysaqlar.

Mənşəyi və yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Arid vilayətlər üçün tipik olan ekzogen əmələgəlmə kimi göl sularının buxarlanması zamanı kristallaşır. Sulfid yataqlarının oksidləşmə zonasında da əmələ gəlir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: başqa sulfatlar, müxtəlif karbonatlar və s. Mineralın tapıldığı yerlər: Qara-Qum (Türkmənistan); Şorsu (Özbəkistan); Şimali Qafqaz; Dağıstan; Tambov və Ulyanovsk yaxınlığında (Rusiya); Katmay (ABŞ) və b. Azərbaycanda Böyük Qafqazın Cənub yamacının pirit saxlayan gil şistlərində yerləşən bir sıra kiçik zəy təzahürləri məlumdur. Bundan başqa bir sıra filiz yataqlarının və təzahürlərinin (Filizçay, Çıraqdərə, Gədəbəy, Bülüldüz və b.) oksidləşmə zonalarında, Kəlbəcər rayonunNaxçıvan MR-nın bəzi yerlərində aşkar edilmişdir.

Tətbiqi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dəriaşılama işlərində, boyaq, kağız istehsalında, təbabətdə və b. sahələrdə geniş istifadə edilir.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

"Azərbaycan mineralları" // Bakı, "Nafta-Press" nəşriyyatı, 2004

  1. Kalinite (ing.).