Meşə süleysini

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Meşə süleysünü səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Meşə süleysini
Meşə süleysini
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Məməlilər
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstə: Gəmiricilər
Fəsilə: Süleysünlər
Cins: Meşə süleysünü
Növ: Meşə süleysünü
Elmi adı
Dryomys nitedula (Pallas, 1778)

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS 584967
MBMM 55145

Meşə süleysünü (lat. Dryomys nitedula) gəmiricilər dəstəsinin süleysünlər fəsiləsinə aid məməli heyvan növüdür.

Xarici görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Ölçücə süleysindən kiçikdir, bədənin uzunluğu 90 – 110 mm, arxa pəncənin uzunluğu isə 19 – 22 mm-dir. Quyruğunun uzunluğu təxminən bədənin uzunluğuna bərabər. Kütləsi 30-40 q-dır. Quyruğu yana daranmış tüklərlə örtülüdür. Kəllənin uzunluğu 24 – 26 mm olub, gözarası məsafə hamardır. Təbil kameraları iri və uzunsov şəkildədir. Xəzi bozumtul-pas və ya sarımtıl-qonur rəngdədir. Buna baxmayaraq, yaşadığı arealdan asılı olaraq rəngi kəskin dəyişə bilər. Gözlərin bərabərliyindən qulağa qədər enli qara xətt uzanır. Əmcəklərinin sayı 8 ədəddir. Zaqafqaziyada, Appenin, Alp dağlarında və Balkan yarımadasının şimalında meşə süleysünlərinin rəngi boz rəngdə olur. Rusiyanın Avropanın başqa hissələrində isə açıq qonur, sarı, boz rənglərdə olan meşə süleysünlərinə rast gəlinir. Quyruğu tünd boz rəngdə olan yumşaq tüklüdür. Quyruğu dərisində çoxlu sayda qan damarları var. Təhllükə vaxtı anında quyruğun tükləri biz-biz durur, qalan hissə isə tünd çəhrayı rəngdə olur.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Meşə süleysinin ümumi arealı Palearktikanın cənub hissəsinin böyük ərazisini (buraya Qafqaz, Kiçik Asiya, İran, Əfqanıstan və Orta Asiya) əhatə edr. Azərbaycanda Kür, Araz, Alazan və İori çayları boyu tuqay meşəliklərində, aran rayonlarının bağlarında, Lənkəran zonasının və eləcə də Kiçik və Böyük Qafqazın bağ və meşəliklərində geniş yayılmışdır[1].

Həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Meşə süleysini əsas etibarilə kolluqlarda və enliyarpaqlı meşələrdə məskən salır. Meyvələr və onların toxumları ilə, eləcə də fındıq, palıd qozaları ilə, bəzən isə cavan ağacların qabıqları ilə, nadir hallarda isə onurğasız heyvanlarla qidalanır. Bağçılığa olduqca böyük ziyan vurur. Meşə süleysini gecə həyat tərzi keçirən heyvandır, yuvasından tam qaran düşəndən sonra çıxır. Yuvalarını ağac koğuşlarında, köhnə qum yuvalarında düzəldir. Bir çox hallarda budaqların arasında quş yuvasına bənzər yuva hazırlayır. Meşə süleysini ildə iki dəfə bala verir, balalarının sayı 3 – 8 ədəddir [2] [3]. Bu növ ilin yalnız isti vaxtında fəaldır. Payızın axırlarında qış yuxusuna gedir. Qış yuxusundan yazın əvvəllərində (aprel-martın əvvəllərində) oyanır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. III hissə. Onurğalılar. Bakı, Elm nəşriyyatı, 2004
  2. Ələkbərov X.M. meşə süleysinin Azərbaycan şəraitində çoxalmasına aid bəzi məlumatlar. Azərb. SSR EA Məruzələri, XII cild, 1956, N 12, səh. 987 – 992
  3. Алекперов Х.М. Млекопитающие юго-западного Азербайджана, Изд-во АН Азерб. ССР, 1966

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]