Noxudyarpaq sofora

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Noxudyarpaq sofora
Noxudyarpaq safora.jpg
Noxudyarpaq safora.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Fəsilə: Paxlakimilər
Cins: Safora cinsi
Növ: Sophora viciifolia Hance
Elmi adı
Sophora viciifolia Hance

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi və Qərbi Çində yayılmışdır.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

2 m hündürlükdə, çox budaqlanan koldur. Budaqları tikanlı, qəhvəyi tükcüklərlə örtülü xırda budaqlara malikdir. Yarpaqları 11-15 ədəd uzunsov-ellipsvari yarpaqcıqdan ibarət olub, uzunluğu 2-6 sm, təklələkvaridir. Yarpaqları üstdən yaşıl, altdan mavi-ağ və ipək tükcüklərlə örtülüdür. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir. Çiçəkləri mavi-ağ rəngli, 2 sm uzunluğunda, 6-12 ədəd olmaqla, salxımvari çiçək qrupunda yerləşir. Meyvələri avqustda yetişir. Paxlaları 5-6 sm uzunluğunda, nazik, uzun, iti ucludur. Hər paxlada 1-4-ə qədər toxum vardır. Toxumları açıq sarı və ya qəhvəyi rəngdə olub, yumru və ya yumru-uzunsov, 4-6 mm uzunluqda, 3-3,5 mm enindədir. Abşeronda iyun-iyul aylarında çiçəkləyir. Toxumla çoxaldılır.

Ekologiyası:[redaktə | əsas redaktə]

İstiyə, soyuğa, işiğa davamlı olub, gil torpaqlarda yaxşı bitir.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

1897-ci ildən introduksiya edilmişdir. Mərkəzi Nəbatat bağında və Dendrologiya İnstitutunun təcrübə sahəsində becərilir.

İstifadəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Dekorativ kol kimi yaşıllıqlarda istifadə oluna bilər. Oduncağı möhkəm, çürüməyə davamlıdır. Mebel, maşınqayırma sənayesində və açıq taxta konstruksiyaların hazırlanmasında istifadə olunur.

Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флoрa Aзeрбaйджaнa. т.5. 1954; Флoрa Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh