Oxvari qumilanı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Oxvari qumilanı
Psammophis lineolatus catch young Trapelus sanguinolentus; Baikonur.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Pulcuqlular
Yarımdəstə : İlanlar
Fəsilə: Lamprophiidae
Elmi adı
{{Psammophis lineolatus|Brandt, 1838}}

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Oxvari qumilanı- (lat. Serpentes) — sürünənlər sinfinə aiddir.

Qısa təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Bədəni üst tərəfdən zeytuni-boz, qum və ya qonur rəngdədir. Bel sütunun yanı ilə qonur-qəhvəyi və ya boz -qonur 2 uzununa zolaq keçir. Bədən və başın yanları ilə nisbətən açıq rəngli zolaq uzanır. Bəzi nümayəndələri naxışsız olur. Qarnının ön tərəfi sarımtıl olub, zəif nəzərə çarpan boz, qəhvəyi və ya zeytuni-boz xallara malikdir. Qarnının arxa tərəfi ağdır. Qarın qalxancıqları 168-204, quyruqaltı qalxancıqlar isə 71-114 ədəddir.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Qazaxıstanın cənub hissəsində və Orta Asiyadan Cənubi Monqolustan, şimali-qərbi Çin, pakistan, Əfqanıstan, İran və qərbdə Cənubi Qafqazda yayılmışdır. Respublika üçün çox nadir növdür. Azərbaycanda bu növün Naxçıvan MR-nın Culfa rayonunun Kərimquludizə kəndi ətrafında 2 fərdi tapılıb (Darevski J.S., 1959, Şerbak N.N., 1974).

Yaşama yeri və həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Yovşan və şoranotlu kolluqları olan daşlı yamaclara bağlıdır. Sığınacaq yeri kimi gəmirici və kərtənkələ yuvalarından, daşların altındakı boşluqlardan, səhra kollarının sıx pöhrələrindən istifadə edir. Növün həyat tərzi öyrənilməyib.

Sayı[redaktə | əsas redaktə]

Respublika üçün çox nadir növdür.

Mühafizə statusu[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda arealının şimal-şərq kənarında yayılmış növ olub, haqqında kifayət qədər məlumat olmayan (Data Deficient) növ statusu ilə Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabının ikinci nəşrinə 2013 daxil edilmişdir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Алекперов А.М. Земноводные и пресмыкающиеся Азербайджана. Изд-во «Элм». Баку, 1978, 264 с.
  • Azərbaycanın heyvanlar aləmi. III cild, Onurğalılar, Elm nəşriyyatı, 2004, 619 səh.
  • Azərbaycanın Qırmızı kitabı. II cild, Fauna, Şərq-Qərb nəşriyyatı, Bakı, 2013