Qaradeyn

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yaşayış məntəqəsi
Picto infobox map.png
QARADEYİN

40°49′0″N 47°40′0″E / 40.81667°N 47.66667°E / 40.81667; 47.66667Koordinatlar: 40°49′0″N 47°40′0″E / 40.81667°N 47.66667°E / 40.81667; 47.66667


Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Rayon Qəbələ
Saat qurşağıUTC+04:00
Xəritə
Qaradeyn — yerləşdiyi ərazi Azərbaycan
Qaradeyn
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar
Vikidatada redaktə et: Vikidatada redaktə et

QaradeyinAzərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Kəndin tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Qaradeyin kəndi.Kəndin girişi
Qaradeyin

Kəndinin yaranma tarixi 1840-50-ci illərə təsadüf edir. Belə ki, "1956 ilin Qafqaz təqvimi"(Кавказский календарь на 1856 год) adlı kitabın 326-333-cü səhifələri Qəbələ ərazisi haqqındadır. Həmin bölmədə Qəbələ mahalında Qaradeyin adlı kəndin olması haqqında məlumata rast gəlinir. Toponimiyası ilə bağlı nə yerli camaatda, nə də elmi ədəbiyyatda heç bir məlumat yoxdur.Azərbaycan Respublikası prezidentinin 24 iyun 2005-ci il № 953-IIQ Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişikliklər edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının qanununa əsasən Qaradeyin kəndi Kürd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, həmin kənd mərkəz olmaqla, Qaradeyin kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır[1]. Qəbələ-Ağdaş yolunun yaxınlığındadır.[2] Kəndlə magistral yolun arası 500 metrdir və təxminən 20 ev Qaradeyin dərəsinin yanında olduğundan bu yolu 2 km-ə qət edirlər. Vaxtilə qaradeyinlilər bu dərədə məskunlaşıblar. Sonra isə əhali daha rahat düzdə, üzü yuxarı münasib torpaqlarda evlər tikiblər.[2]

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

  • Qaradeyin oyk., sadə.
  • Ağdaş r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. R-n mərkəzindən 25 km. c.-q.-də, Ləki d.y. stansiyasından 16 km. aralı, Kür çayının sol sahilində, Şirvan düzündədir. Yaşayış məntəqəsini Qəbələ r-nunun Qaradeyin kəndindən gəlmiş ailələr salmışlar;
  • Qəbələ r-nunun Kürd i.ə.v.-də kənd. Ərəş düzündədir. Oykonimin Qara- tegin (qara şahzadə) sözündən olduğu ehtimal edilir. Qaradeyin keçmişdə Azərbaycanda yaşamış kiçik bir elin adıdır.[3] Kənd əhalisinin dediyinə görə bu ad qara dərili, qarabuğdayı insanlar kimi təsvir olunur.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Əsas yaşayış ərazisi dəniz səviyyəsindən 400 metr yüksəklikdə yerləşir. Heyvanlar aləmi–canavar, vaşaq, çaqqal, dələ, tülkü, çöl donuzu, dovşan, adi və oxlu kirpi, ilan, kərtənkələ, qırqovul, kəklik, turac, bağ toyuğu, çöl göyərçini, qarğa, köçəri quşlardan vağ, hacıleylək, qaz, ördək və s. vardır. Qəbələ rayonun öz fındıq və qozu ilə məşhur olduğu üçün Qaradeyin kəndində də fındıq və qoz ağacları çoxluq təşkil edir.

Əhalisi, əhalinin məşğuliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Təhsil[redaktə | əsas redaktə]

Qaradeyin kəndində bir məktəb fəaliyyət göstərir. Prezidentin 2018-ci il 22 yanvar tarixli Sərəncamı ilə  Qax, Qəbələ, Oğuz və Şəki rayonlarında cəmi 956 şagird yerlik modul tipli 15 məktəbin quraşdırılması məqsədilə  “Azərbaycan Respublikasının 2018-ci il dövlət büdcəsində dövlət əsaslı vəsait qoyuluşu (investisiya xərcləri) üçün nəzərdə tutulan vəsaitin bölgüsü”nün 1.11.2-ci yarımbəndində göstərilmiş məbləğin 5 milyon 56 min manatı Təhsil Nazirliyinə ayrılıb. Qeyd olunan sərəncamda Qəbələ rayonu üzrə Qaradeyn kəndində 80 şagird yerlik tam orta, Şəfli kəndində 20  şagird yerlik ibtidai, Laza kəndində 80 şagird yerlik ümumi orta və Zərgərli kəndində 56 şagird yerlik ibtidai məktəblərin quraşdırılması öz əksini tapıb.

Kənddə fəaliyyət göstərən obyekt və qurumlar[redaktə | əsas redaktə]

Kənddə bir 11 illik məktəb binası, feldşer- mama məntəqəsi, bələdiyyə binası yerləşir. Qaradeyin kənd bələdiyyəsi Yusifov Şahin Ərziman oğludur. 2007-ci ildən kəndə qaz xətti çəkilib və əhali mavi yanacaqla təmin olunub. Telefon xətti də istismara verilib, ailələr elektron rabitədən istifadə edirlər. Kənddə 2 ticarət müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Qaradeyin kəndi ərazisində 2010-cu-ci ildə “Aspi-Aqro” MMC-nin “Aspi Winery” üzüm emalı zavodunu qurulub və özünün əsas fəaliyyət istiqaməti kimi üzümün becərilməsi və yüksək keyfiyyətli şərab istehsalını seçib. Zavodun təsisçisi olan “Aspi Agro” MMC-nin əsas məqsədi respublikada geniş yayılmış və qədim tarixə malik şərabçılıq sahəsinin əvvəlki şöhrətinin bərpa edilməsi və Azərbaycan süfrəsinin dünyanın ən gözəl, yüksək keyfiyyətli üzüm növləri və şərab çeşidləri ilə təmin olunmasıdır. İtaliyanın ən məşhur şirkətləindən biri olan "DELLA TOFFOLA" şirkətinin avadanlıqları ilə təchiz olunmuş bu zavodda "SAVALAN " brendi ilə hal-hazırda 7 növ şərab istehsal olnur.Burada şərabların təkrarolunmaz çalarlarının yaradılması üçün ən müassir texnologiyalardan,İtaliyanın keyfiyyət ənənələrindən və Qəbələnin incə tamlı üzümündən istifadə olunur. SAVALAN şərablarını bu qədər məşhurlaşdıran nədir? Hər şeydən əvvəl,ideal coğrafi və iqlim şəraiti. Bunun sayəsində yetişmiş üzüm özünəməxsus xarakterə və fərdi xüsusiyyətlərə malik autentik şəraba çevrilir. Bu, əsrlərlə formalaşan ənənələrin və müassir şərabçılıq meyillərinin ahəngidir. Bu, əllə yığılan üzüm və onun plantasiyanın yaxınlığında tiklimiş ən İtaliyanın «DELLAi TOFFOLA» şirkətinin ən qabaqcıl avadanlıqları ilə təchiz olunmuş müassir zavodda ən yeni mexanikləşdirilmiş texnologiyaların köməyi ilə emal olunmasıdır.Şərablar bütün müəyyən olunmuş normalaa riayət edilməklə zirzəmidə, palıd çəlləklərdə saxlanılır ki, buda ona əlavə ətir verir. Müəssisə öz fəaliyyətində müasir texnologiyanın tətbiqinə və Azərbaycan şərabçılarının ənənələrinə əsaslanaraq, üzümün yetişdirilməsindən yüksək keyfiyyətli şərab və konyak məhsullarının buraxılışınadək tam bir istehsal prosesini özündə birləşdirir.“Aspi-Aqro” MMC üzümçülük tingləri istehsalı və satışı üzrə dünyanın ən qabaqcıl şirkətləri olan İtaliyanın “VİVA Cooperative Rausedo” VCR və Fransanın “Gontard Freres” şirkətləri ilə sıx əlaqə yaradaraq, Qəbələ rayonunda nadir iqlim şəraitinə malik, vaxtilə şərab sənayesinin çiçəkləndiyi yerdə–Böyük Qafqaz dağlarının ətəklərində, Savalan vadisində geniş üzüm sahələri salmışdır.

Təbii su bulaqları[redaktə | əsas redaktə]

  • Qaradeyin kəndində bir neçə təbii bulaqlar vardır: Susdalıx, Qiblə, Xatirə və.b su bulaqları.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]