Rio-de-Janeyro

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Rio de Janeyro səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Rio-de-Janeyro
Rio de Janeronun gerbi
Rio-de-Janeyronun bayrağı
Rio-de-Janeyronun
Dövlət Braziliya
Dairə Rio-de-Janeyro
Burqermayster Eduardo Paes
Ərazi
 - Ümumi
 
1182 km²
Əhali
 - Ümumi
 - Əhali sıxlığı

6.093.472 (1 Aprel 2007)
5.155/km²
Telefon kodu 005521
Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 31 m
Internet səhifəsi [1]
Lage der Stadt im Bundesstaat Rio de Janeiro
Rio de Janeiro Braziliyanın xəritəsində
Rio-de-Janeyro

Rio-de-Janeyro (isp. Rio de Janiero) — Braziliyanın ikinci böyük şəhəridir. O həm də eyni adlı əyalətin paytaxtıdır. Ölkənin cənub şərqində Quanabara buxtasında yerləşir. Adı portuqal dilində "Yanvar çayı" deməkdir, çünki 1502-ci ildə Kaspar de Lemos buxtanı kəşf edərək onu böyük çayın ağzı kimi qəbul edir.

Şəhərin admnistraiv ərazisində 6,1 milyon əhali yaşayır. Metropol regionu isə 11,6 milyon əhaliyə malikdir (2007). Rio de Janeiro 1763-ci ildən 1960-ə qədər Braziliyanın paytaxtı olub və sonra yerini Braziliyə şəhərinə verir. San Paulo şəhərindən sonra əsas ticarət və maliyyə mərkəzi olaraq qalır. Şəhərin əhalisi Tupi-Guarani-yə aid olan Tupinamba dilində Kariokasç yəni "Ağ kişinin odası" adlanırlar.

Şəhərin rəmzi Korkovado dağının zirvəsində İsa peyğəmbərə qoyulmuş, 38 m hündürlüyə malik olan heykəldir (port. O Cristo Redento). Bu dünyada əzamətli heykəllərdən biri sayılır. Rio de Janero həm də hər il burada keçirilən karnaval ilə məşhurdur. Samba məktəblərinin təşkil etdiyi rəngarəng parad dünayda ən böyük parad sayılır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Avropalılar Guanabara Körfəzini 1 dekabr 1502-ci ildə kəşf etdilər. 1555-ci ildı fransızlar adalardan birinə 500 nəfərlk koloniya qurdular. 1565-ci ildə portuqallar São Sebastião do Rio de Janeiro adı ilə şəhərin əsasının qoydular və beləliklə, iki il içərisində fransız koloniyası dağıdıldı. 17-ci əsrdə burada qızıl tapılınca şəhərin limanlarının önəmi artdı. 1763-cü ildə portuqalların koloniyasının paytaxtı oldu və müstəqillik əldə edildikdən sonra da paytaxt olaraq davam etdi. 21 aprel 1960-cı ildən etibarən paytaxt satusu Braziliya verildi.

İqlim[redaktə | əsas redaktə]

Ekvatorial iqlimə malik Braziliyanın bu şəhərində tropik iqlim qurşağı hakimdir. Ən isti dərəcə 43.2°C'dir. Bu hadisə 1984-cü il dekabrda baş vermişdi.