Thomas Kuhn

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Thomas Kuhn
ing. Thomas Samuel Kuhn
Thomas-kuhn-portrait.png
Doğum tarixi 18 iyul 1922(1922-07-18)
Doğum yeri Sinsinnati Ohayo
Vəfat tarixi 17 iyun 1996 (73 yaşında)
Vəfat yeri Kembric,Massaçusets
Vəfat səbəbi ağciyər xərçəngi
Vətəndaşlığı
Dövr 20. əsr fəlsəfəsi
İstiqaməti Qərb fəlsəfəsi
Əsas maraqları Elm fəlsəfəsi
Məktəbi Analitik fəlsəfə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Thomas Samuel Kuhn (18 İyul 1922 - 17 İyun 1996), Amerikalı, fizik, tarixçi və elm fəlsəfəçisi. Kuhnun ən əhəmiyyətli əsəri 1962-ci ildə yayımlanan Elmi İnqilabların Stukturu (The Structure of Scientific Revolutions) adlı kitabıdır. Bu kitab həm akademik ictimaiyyət həm də populyar elm dairələrdə böyük təsir buraxmış və "paradiqma dəyişimi" (paradigm shift) qavramsallaşdırmasını tanıtmışdır ki, o gündən bu yana tez-tez istifadə olunan bir deyim halına gəlmişdir.

Thomas Kuhn, elmi bilginin inkişafı haqqında əhəmiyyətli töhfələr vermişdir. Kuhna görə elmi sahələr bir istiqamətdə və davamlı bir şekildə inkişafdan cox mütəmadi olaraq paradiqma sürüşmələrindən təsirlənir və bu paradiqma sürüşmələri elm adamlarının daha öncə keçərli qəbul etmədikləri savlara qarşı yeni bir anlayışın ortaya çıxmasına səbəb olur. Bu səbəblə elmi doğru qavramı her hansı bir zamanda sadəcə tərəfsizlik ölçüsü ilə təyin oluna bilməz; elm dairələrində fikir birliyi də elmi cəhətdən doğru fikrin yaranmasında eyni dərəcədə dəyərlidir. Rəqabət edən paradiqmalar çox zaman müqayisə edilməz, çünki paradiqmalar gerçəkliyin rəqabət edən və uzaqlaşdırıla bilməyən şərhləridir. Bu səbəblə elm anlayışımız əsla tamami ilə obyektivlik qavramına dayana bilməz. Bütün obyektiv çıxarımlar, bu çıxarımları ortaya qoyan araşdırmacıların və qatılımcıların şəxsi dünya görüşlerindən və istiqamətlərinin nəticəsində təsirləndiyi üçüm elm şəxsi baxışları hesaba qatmalıdır.

Bibliyografiya[redaktə | əsas redaktə]

  • Bird, Alexander. Thomas Kuhn. Princeton and London: Princeton University Press and Acumen Press, 2000.
  • Fuller, Steve. Thomas Kuhn: A Philosophical History for Our Times. Chicago: University of Chicago Press, 2000.
  • Hoyningen-Huene, Paul. Reconstructing Scientific Revolutions: Thomas S. Kuhn's Philosophy of Science. Chicago: University of Chicago Press, 1993.
  • Kuhn, T.S. The Copernican Revolution. Cambridge: Harvard University Press, 1957.
  • Kuhn, T.S. The Structure of Scientific Revolutions. Chicago: University of Chicago Press, 1962.
  • Kuhn, T.S. The Essential Tension: Selected Studies in Scientific Tradition and Change. Chicago: University of Chicago Press, 1977.
  • Kuhn, T.S. Black-Body Theory and the Quantum Discontinuity, 1894-1912. Chicago: University of Chicago Press, 1987.
  • Kuhn, T.S. The Road Since Structure: Philosophical Essays, 1970-1993. Chicago: University of Chicago Press, 2000.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Burman, J. T. (2007). "Piaget No 'Remedy' for Kuhn, But the Two Should be Read Together: Comment on Tsou's 'Piaget vs. Kuhn on Scientific Progress'". Theory & Psychology. 17 (5), s. 721–732.[1]