Tulu (boy)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Tulular səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search

Tulu—Qədim türk boyu.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Tulu qolu İli çayının yuxarı və orta axarı ilə Yulduz irmağı və Tarbaqatay arasında, nuşepilər isə Çu və Talas çayları arasındakı sahələrdə yaşayırdılar. Tulu qolunu təşkil edən beş boy bunlardır: çu-mu/koen, hu-lu-u (hulu kiu), şe-şo-ti, tu-ki-İe (Türgiş), şu-ni-şe.

  • çumuqun 处木昆) (kiməklər, çumuqunlüy)
  • huluçzüy 胡禄居 (huluvu küye)
  • şeşeti 摄舍提 (neşetidun)
  • tuçişi 突骑施 (türgişlər, tuçişi xeloşi)
  • şunişi 鼠尼施 (şunişi)

Tulu boylarının başında bulunan bəylər çur (çuo), nuşepilərin, başbuqları isə ərkin (se-kin) titulunu daşıyırdılar. Bunlardan əlavə, qərbi göytürklər arasında on-oxlardan başqa bir çox boylar da vardı.

"Dədə Qorqud" abidəsində "Tulu quşun yavrusu" ifadəsi var.

Bulqarların xaqan, xan soyu Dulo adlanırdı.