"Selsi şkalası" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Jump to navigation Jump to search
5 bayt çıxarıldı ,  12 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
kRedaktənin izahı yoxdur
Redaktənin izahı yoxdur
'''Selsi şkalası''' - [[Beynəlxalq Vahidlər Sistemi]]ndə (BVS) [[Kelvin şkalası]] ilə bərabər geniş istifadə olunan istilik ölçü vahididirvahidi.
 
Selsi şkalası [[1742]]-ci ildə bu temperatur ölçü sistemini ilk dəfə təklif etmiş [[İsveç]] alimi [[Anders Selsi]]nin (1701-1744) şərəfinə adlandırılmışdır. Lakin onunOnun təklif etdiyi şkalada suyun donma temperaturu 100°, qaynama temperaturu isə 0° müəyyən edilmişdi. Lakin sonradan digər məşhur İsveç alimi [[Karl Linney]] (1707-1778) (bəzi mənbələrə görə isə Martin Ştremer) bu şkalanı bizim bu gün adət etdiyimiz şəklə salmışdır. Belə ki, o suyun donma temperaturunu 0°, qaynama temperaturunu isə 100° qəbul etmişdir.
 
Lakin sonradan digər məşhur İsveç alimi [[Karl Linney]] (1707-1778) (bəzi mənbələrə görə isə Martin Ştremer) bu şkalanı bizim bu gün adət etdiyimiz şəklə salmışdır. Belə ki, o suyun donma temperaturunu 0°, qaynama temperaturunu isə 100° qəbul etmişdir.
 
Bu şkalanın tətbiqi barədə ilk yazılı qeyd [[1745]]-ci ildə Karl Linneyin öz tələbəsi Samuel Naklerə yazdığı məktub hesab edilir. Məktubda Linney [[Uppsala Universiteti]]nin Botanika bağında qeydə aldığı temperatur fərqləri barədə tələbəsini məlumatlandırır.
 
Əvvəllər Selsi şkalasında dərəcənin təyin olunması standart [[atmosfer təzyiqi]]nin müəyyən edilməsindən asılı idi, çünki, suyun donma və qaynama temperaturları atmosfer təzyiqi ilə birbaşa bağlıdır. Bu hal hər hansı ölçü vahidinin standart olaraq qəbul edilməsi üçün əlverişli deyil. Buna görə də Kelvin şkalasının temperaturun ölçülməsi üçün əsas ölçü vasitəsi kimi qəbul edilməsindən sonra Selsi şkalasında 1 dərəcənin müəyyən edilməsi qaydası dəyişmişdir. Yeni qaydaya görə Selsi şkalasında 1 dərəcə 1 Kelvinə bərabərdir. Selsi şkalasında 0 dərəcə elə müəyyən edilmişdir ki, suyun üçlü nöqtəsi (suyun həm maye, həm qaz, həm də bərk halda ola biləcəyi temperatur) 0,01° S-yə bərabərdir. Nəticədə Selsi və Kelvin şkalaları arasında bir-birinə nəzərən 273,15 vahid fərq vardır.
 
Buna görə də Kelvin şkalasının temperaturun ölçülməsi üçün əsas ölçü vasitəsi kimi qəbul edilməsindən sonra Selsi şkalasında 1 dərəcənin müəyyən edilməsi qaydası dəyişmişdir. Yeni qaydaya görə Selsi şkalasında 1 dərəcə 1 Kelvinə bərabərdir. Selsi şkalasında 0 dərəcə elə müəyyən edilmişdir ki, suyun üçlü nöqtəsi (suyun həm maye, həm qaz, həm də bərk halda ola biləcəyi temperatur) 0,01° S-yə bərabərdir. Nəticədə Selsi və Kelvin şkalaları arasında bir-birinə nəzərən 273,15 vahid fərq vardır.
 
: ''°S = K – 273,15''
 
== Həmçinin bax ==
 
* [[Farengeyt şkalası]]
 

Naviqasiya menyusu