Yapon sezalpiniyası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yapon sezalpiniyası
Starr 011205-0119 Caesalpinia decapetala.jpg
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı
Caesalpinia decapetala MHNT.BOT.2009.13.14.jpg

Yapon sezalpiniyası (lat. Caesalpinia decapetala) — paxlakimilər fəsiləsinin sezalpiniya cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Təbii halda Yaponiyada, mədəni halda Cənubi Avropada, Qafqazın Qara dəniz sahillərində əkilib, becərilir.

Botaniki təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yarpağı tökülən, qollu-budaqlı, çox tez böyüyən koldur. Budaqları uzun, nazik olub, aşağıya doğru əyilir, üzərində möhkəm tikanları yerləşir. Yarpaqları mürəkkəb lələkvaridir. Əsas yar¬¬paq oxu tikanlı, 3-8 cüt budaqlıdır. Hər yarpaq saplağının üzərində 10-20 ədəd yarpaqcıqlar düzülmüşdür. Yarpaqcıqlar 1,5-2 sm uzunluğunda, uzunsov, ucu küt, qaidədən dəyirmi, üstdən çılpaq, aşağıdan isə tüklüdür. Yarpaqaltlığı xırda, töküləndir. Çiçəkləri açıq sarı, uzunluğu 30 sm-ə qədər olan salxımvari çiçək qrupuna toplanmışdır. Ləçəkləri tərsyumurtavari, dırnaqcıqlı, 2-3 sm uzunluğunda, təxminən eyni böyüklükdədir. Paxlaları enli, 7-5 sm uzunluğunda olub, kənarları tikanvari, itidir. Paxlada 6-9 ədəd toxum olub, uzunsov, hamardır. Uzun müddət açılmayaraq budaqların üzərində qalır. İyun ayında çiçəkləyir, meyvəsi sentyabr-oktyabr aylarında yetişir. Toxumla asanlıqla çoxalır.

Ekologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Quraqlığa, istiyədavam¬lı, işıqsevən bitkidir. Rütubətli şəraitdə asanlıqla kök pöhrələri əmələ gətirir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dendrolo¬giya İnstitutunun təcrübə sahəsinə 1996-cı ildən introduksiya olunmuşdur. Abşeron şəraitində bol çiçəkləyir və meyvə verir.

İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Canlı çəpərlər yaratmaq məqsədi ilə əkilir. Bu gözəl koldan yaşıllaşdırmada az istifadə olunur.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine T.S.Məmmədov