İmpuls

İmpuls
$\vec p = m\vec v$
Ölçüsü	LMT-1
Ölçü vahidi
BS	kq•m/san
SQS	q•sm/san
Qeyd
vektorial kəmiyyət

Cismin kütləsi ilə sürəti hasilinə bərabər olan kəmiyyətə impuls deyilir.

$\vec\mathbf{p}= M\vec\mathbf{v}$

Burada $p$ (vahidi $\frac {kq \cdot m} {san}$) impuls, $\mathbf{M}$ (vahidi $kq$)cismin kütləsi və $\mathbf{v}$ (vahidi $\frac {m} {san}$) cismin sürətidir.

Impuls vektorial kəmiyyətdir və sürət istiqamətində yönəlir.İmpuls anlayışını elmə R.Dekart (1596-1650) daxil etmişdir.Dekart onu hərəkət miqdarı adlandırmışdı.

Qüvvə impulsu

Qüvvə $F$ ilə onun $\Delta \mathbf{t}$ təsir müddətinin hasilinə bərabər olan kəmiyyətə qüvvə impulsu deyilir.Cismin impulsunun dəyişməsi qüvvə impulsuna bərabərdir.

$\vec\mathbf{p}= \mathbf{mv-mv_0}= \vec\mathbf{F}\Delta\mathbf{t}$

Qüvvə impulsunun tapılmasının bəzi tətbiqlərinə baxaq:

a) Cismin əvvəlki və sonrakı impulsları bir düz xətt üzrə eyni istiqamətdə yönəldikdə;

$\Delta \mathbf{p}= \mathbf{mv_2-mv_1}$

b) Cismin əvvəlki və sonrakı impulsları bir düz xətt üzrə əks istiqamətdə yönəldikdə;

$\Delta \mathbf{p}= \mathbf{mv_2+mv_1}$

c) Cismin perpendikulyar istiqamətdə səth ilə elastik toqquşarsa,

$\Delta \mathbf{p}= \mathbf{2mv}$, plastiki toqquşarsa $\Delta \mathbf{p}= \mathbf{mv}$ olar.

d)Ümumi halda, yəni $\mathbf{p_1}$ və $\mathbf{p_2}$ müxtəlif istiqamətlərdə olarsa,

$\Delta \mathbf{p}$ -nin qiyməti kosinuslar teoriminə görə tapılır:

$\Delta\mathbf{p}= \sqrt{p_1^2+p_2^2-2p_1p_2\cos\alpha}$

Burada $\mathbf{\alpha}$ $-$ $\mathbf{p_1}$ və $\mathbf{p_2}$ vektorları arasındakı bucaqdır.