İohann Altuzi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İohann Altuzi
alm. Johannes Althusius
JohannesAlthusius.png
1620-ci ildə çəkilən portreti.
Doğum tarixi: 1563(1563-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri: Flag of Germany.svg Almaniya
Vəfatı: 12 avqust 1638 (75 yaşında)
Vəfat yeri: Flag of Germany.svg Almaniya
Milliyyəti: Alman
Fəaliyyəti: ilahiyyatçı filosof


İohann Altuzi (alm. Johannes Althusius) (1557-1638)[1] Alman filosofu, ilahiyyatçısı.

Həyatı[redaktə]

Fəlsəfəsi[redaktə]

İohann Altuzi elə bir müqavilə nəzəriyyəsini təklif etdi ki, o, dinə deyil, müxtəlif ictimai birliklərin mövcudluğuna əsaslanmış olsun.Bu nəzəriyyədə müqavilə anlayışı həm müxtəlif sosial qruplar arasındakı, həm də, hökmdarlar və təbəələr arasındakı qarşılıqlı əlaqələrin izahı üçün tətbiq edilir. Müxtəlif birliklər - ailə, gildiya, yerli icma, əyalət, millət – müxtəlif vəzifələrə malikdirlər və müxtəlif razılaşmalara uyğun olaraq qurulurlar. Ali hakimiyyət həmişə xalqa yəni, fərdlərə deyil, iyerarxik olaraq qaydaya salınmış ictimai üzvi birliklərə - ailədən dövlətə kimi - məxsusdur.

Kral və dövlət xidmətçiləri xalqdan hakimiyyəti o şərtlə alırlar ki, onlar müqavilənin özlərinə aid hissələrini yerinə yetirirlər. Bu Altuziyə izah etməyə imkan verir ki, ali hakimiyyətin həmişə xalqa məxsus olmasına baxmayaraq, kral və bürokratiya administrativ hakimiyyətə əslində hansı yolla malik olurlar. Hər bir şey spesifik dini anlayışlarla deyil, sosial qruplar arasında olan razılaşma, müqavilə ilə izah edilir.

Müstəqil milli dövlətlərin yaranmasından sonra, onların qarşılıqlı münasibətləri barədə məsələ meydana çıxdı. Bu qarşılıqlı münasibətləri nizama sala bilən hər hansı bir təsisat yox idi. Bundan da daha çox deyilsə, milli dövlətlərdə mövcud olan hüquqi təlimlər belə bir fikrə əsaslanırdı ki, qanunlar milli kral tərəfindən yaradılır və onlar deməli ki, yalnız onun dövlətinə tətbiq oluna bilər.

İstinadlar[redaktə]

  1. Encyclopædia Britannica, "Britannica-JohannesA Johannes Althusius"

Həmçinin bax[redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə]